Ghi nhận ngày 9-3 cho thấy nhiều nhà xe liên tỉnh đã thông báo điều chỉnh giá vé trên nhiều tuyến, với mức tăng phổ biến 5 - 10% tùy loại xe và cự ly.

Nhiều nhà xe bắt đầu nhích giá

Nhà xe Cô Hai, chạy tuyến TP.HCM - Gia Lai, cho biết đã áp dụng bảng giá mới từ ngày 8-3 trên toàn bộ các tuyến. Hiện giá vé giường nằm dao động 300.000 - 310.000 đồng/vé, xe limousine khoảng 360.000 đồng/vé.

Tương tự, nhà xe Phương Hồng Linh, khai thác tuyến TP.HCM đi các tỉnh Tây Nguyên và ngược lại, cũng thông báo tăng khoảng 10% giá vé với dòng xe limousine. Nhà xe Ngọc Thương trên tuyến TP.HCM - Bình Định áp dụng mức 320.000 đồng/vé, tăng 20.000 đồng so với trước.

Nhà xe Hải Luân trên tuyến Đắk Lắk đi TP.HCM, Cần Thơ tăng 50.000 đồng mỗi vé. Nhà xe Tân Năm A, chạy tuyến TP.HCM - Quảng Nam cũ (nay Đà Nẵng), cũng thông báo từ ngày 9-3 giá vé tăng thêm 100.000 đồng/vé.

Một chủ xe chạy tuyến đường dài phía Nam tính rất nhanh: Với quãng đường khoảng 1.000km, xe giường phòng 34 chỗ tiêu hao chừng 300 lít dầu cho một chuyến. Trước đây tiền nhiên liệu khoảng 5,8 triệu đồng, nay đã đội lên hơn 9 triệu đồng, tức tăng thêm khoảng 3,3 triệu đồng chỉ sau hơn một tuần.

Theo chủ nhà xe này, nếu xe chạy đủ khách, giá vé 600.000 đồng/vé, doanh thu tối đa vào khoảng 20,4 triệu đồng. Trong bối cảnh hiện nay, nhiều chuyến chỉ bán được hơn 20 vé, doanh thu còn khoảng 12 - 13 triệu đồng. Trừ tiếp tiền dầu, phí cao tốc, lương tài xế, bến bãi, khấu hao và chi phí vận hành, chuyến xe gần như không còn lãi, thậm chí lỗ.

"Nếu tăng giá quá sớm, khách có thể chuyển sang hãng khác. Nhưng nếu cứ ghìm giá, doanh nghiệp buộc phải bù bằng phần tích lũy sẵn có, trong khi lượng khách hiện nay chưa đủ mạnh để san sẻ áp lực chi phí", chủ hãng xe này nói.

Theo ông Bùi Văn Quản - Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hàng hóa TP.HCM, giá nhiên liệu tăng mạnh những ngày qua đang đặt nhiều doanh nghiệp vào thế khó. Với các hợp đồng dài hạn đã ký, nhiều đơn vị chưa thể điều chỉnh giá cước ngay mà buộc phải chấp nhận bù lỗ để duy trì cam kết, đồng thời đàm phán với đối tác để chia sẻ chi phí.

Đây cũng là đặc điểm rất riêng của ngành vận tải. Chi phí đầu vào tăng gần như lập tức, còn giá đầu ra luôn có độ trễ. Doanh nghiệp phải xây dựng phương án giá, kê khai, cập nhật hệ thống, đồng thời cân nhắc phản ứng của thị trường. Trong lúc đó, nhiên liệu vẫn phải đổ từng ngày, xe vẫn phải chạy, tài xế vẫn phải trả lương, các loại phí vẫn phải đóng đủ.

Co hẹp công suất để kéo dài sức chịu đựng

Nhiều doanh nghiệp cho biết xăng dầu tăng giảm vốn là chuyện thường, nhưng đợt tăng lần này khác ở tốc độ và mức độ. Chi phí bị đội lên quá nhanh, trong khi thị trường chưa kịp hấp thụ. Tăng giá sớm thì sợ mất khách, còn ghìm giá quá lâu thì doanh nghiệp phải tự bù lỗ bằng phần tích lũy vốn đã không còn dày.

Phản ứng dễ thấy nhất của doanh nghiệp lúc này không chỉ là tăng giá mà còn là co hẹp công suất. Một số đơn vị cho biết biện pháp trước mắt là cắt bớt các chuyến vắng khách, dồn khách vào các khung giờ có hệ số lấp đầy tốt hơn, hạn chế xe chạy rỗng và rà soát lại toàn bộ lịch khai thác.

Trong bối cảnh chưa thể tăng giá ngay, nhiều doanh nghiệp đang chọn giải pháp trung gian giữ giá trong ngắn hạn nhưng tái cấu trúc vận hành để kéo dài sức chịu đựng. Những biện pháp được áp dụng khá giống nhau: cắt bớt chuyến vắng khách, hạn chế xe chạy rỗng, gom đầu xe, siết tiêu hao nhiên liệu, giãn đầu tư chưa cấp bách và chấp nhận lợi nhuận rất thấp để giữ tuyến.

Tuy nhiên ngay cả doanh nghiệp cũng thừa nhận đây chỉ là giải pháp tình thế. Nếu mặt bằng nhiên liệu tiếp tục neo cao thêm vài kỳ điều hành nữa, dư địa "gồng" sẽ không còn nhiều. Việc ghìm giá lúc này vì thế khó kéo dài.

Doanh nghiệp có thể co hẹp hoạt động để cầm cự trong ngắn hạn. Nhưng nếu giá nhiên liệu tiếp tục đứng cao, điều chỉnh giá cước gần như sẽ là lựa chọn khó tránh.

Căng thẳng nguồn cung xăng dầu, đề xuất sớm đưa vào nguồn nhiên liệu mới thay thế hoàn toàn

Việc đẩy nhanh thực hiện lộ trình xăng sinh học E10 được các hiệp hội, doanh nghiệp kiến nghị trong bối cảnh nguồn cung xăng dầu căng thẳng do chiến sự tại Trung Đông.