Chiều 29-5, Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế) tổ chức Hội nghị nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế trong lĩnh vực y, dược cổ truyền tại Viện Y học cổ truyền Quân đội, Hà Nội.

Tỉ lệ khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền còn thấp

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh y, dược cổ truyền là bộ phận quan trọng của nền y học Việt Nam, được hình thành, kế thừa và phát triển qua nhiều thế hệ, góp phần chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân.

Theo ông Hà, quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước là phát huy giá trị của y học cổ truyền trên cơ sở kết hợp hài hòa với y học hiện đại. Tuy nhiên thực tiễn hiện nay vẫn còn nhiều khó khăn, bất cập cần tháo gỡ.

Năm 2025, cả nước ghi nhận khoảng 195 triệu lượt khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, trong đó tỉ lệ khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền chỉ chiếm khoảng 3,3%, tương đương khoảng 7 triệu lượt khám. Tổng chi khám chữa bệnh bảo hiểm y tế mỗi năm hiện đã vượt 160.000 tỉ đồng, nhưng tỉ trọng dành cho lĩnh vực y học cổ truyền còn khiêm tốn.

Đặc biệt, tỉ trọng chi thuốc y học cổ truyền trong tổng chi thuốc bảo hiểm y tế năm 2025 mới đạt khoảng 5,42%, tương đương hơn 3.100 tỉ đồng.

Thứ trưởng Hà cho rằng chất lượng và khả năng tiếp cận dịch vụ y học cổ truyền hiện còn chênh lệch giữa các tuyến, các vùng miền; nhân lực và năng lực nghiên cứu, sản xuất dược liệu chưa tương xứng với tiềm năng.

"Là một trong số ít quốc gia có truyền thống lâu đời về y học cổ truyền, Việt Nam cần phát huy tốt hơn thế mạnh này trong chăm sóc sức khỏe Nhân dân", ông Hà nhấn mạnh.

Bà Trần Thị Trang - Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế, Bộ Y tế - cho hay tỉ lệ sử dụng dịch vụ y học cổ truyền trong khám chữa bệnh bảo hiểm y tế vẫn còn rất thấp so với tiềm năng. Trong cơ cấu chi từ quỹ bảo hiểm y tế, thuốc hiện chiếm hơn 31% tổng chi, nhưng riêng thuốc y học cổ truyền mới đạt khoảng 5,42%.

"Đây là con số hết sức khiêm tốn trong khi chúng ta có nguồn dược liệu rất phong phú, có nhiều bài thuốc dân gian, nhiều doanh nghiệp đã nghiên cứu các bài thuốc dược liệu mới, thậm chí có bài thuốc được thử nghiệm lâm sàng bài bản", bà Trang nói.

Đề xuất mở rộng danh mục chi trả, kết hợp khám chữa bệnh tại nhà

Theo lãnh đạo Vụ Bảo hiểm y tế, cần thay đổi quan niệm cho rằng thuốc y học cổ truyền là thuốc giá rẻ.

"Không có chuyện thuốc y học cổ truyền là rẻ, bởi giá trị nằm ở công chế biến, nguồn dược liệu, quá trình nghiên cứu và chi phí sản xuất. Vì vậy cần có chính sách chi trả, chính sách chi tiêu hợp lý hơn", bà Trang nhấn mạnh.

Theo đó Bộ Y tế đang nghiên cứu sửa đổi, bổ sung nhiều chính sách liên quan đến khám chữa bệnh bảo hiểm y tế bằng y học cổ truyền nhằm tạo thuận lợi hơn cho người bệnh, đồng thời phát huy vai trò của y học cổ truyền trong hệ thống chăm sóc sức khỏe.

Trong đó Bộ Y tế đề xuất cho phép người tham gia bảo hiểm y tế được đăng ký khám chữa bệnh ban đầu tại các cơ sở y học cổ truyền phù hợp với nhu cầu điều trị. Cùng với đó là cơ chế linh hoạt hơn trong việc thay đổi nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu.

Đối với thủ tục khám chữa bệnh, Bộ Y tế cũng đề xuất mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y học cổ truyền cho một số nhóm người bệnh.

Cụ thể người từ 75 tuổi trở lên có thể được tiếp cận khám chữa bệnh tại các cơ sở y học cổ truyền cấp chuyên sâu; riêng tại các bệnh viện châm cứu, bệnh viện y học cổ truyền, người từ 60 tuổi trở lên và có chẩn đoán thuộc danh mục bệnh quy định sẽ được tạo điều kiện tiếp cận điều trị.

Bên cạnh đó mở rộng vai trò của y học cổ truyền trong hệ thống khám chữa bệnh, không chỉ ở điều trị mà còn trong chăm sóc sức khỏe ban đầu, y học gia đình và chữa bệnh tại nhà.

Bộ Y tế cũng đề xuất mở rộng danh mục dịch vụ kỹ thuật y học cổ truyền được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán; đồng thời chuẩn hóa phác đồ điều trị y học cổ truyền và tăng cường kết hợp giữa y học cổ truyền với y học hiện đại trong điều trị.

Đồng thời cập nhật danh mục thuốc y học cổ truyền, dược liệu thuộc phạm vi thanh toán của quỹ bảo hiểm y tế, nhằm từng bước nâng cao tỉ trọng sử dụng và thanh toán bảo hiểm y tế đối với thuốc y học cổ truyền.

Điều chỉnh mức chi trả bảo hiểm y tế phù hợp hơn với đặc thù điều trị bằng y học cổ truyền; đồng thời nghiên cứu cấp thuốc y học cổ truyền ngoại trú dài ngày cho người bệnh.

Bộ Y tế định hướng kết nối đơn thuốc điện tử và thí điểm cho người bệnh nhận thuốc bảo hiểm y tế ngoại trú tại các nhà thuốc đủ điều kiện, qua đó tạo thuận lợi hơn trong tiếp cận thuốc điều trị.

Không chỉ chữa bệnh, y học cổ truyền hướng tới phòng bệnh, dưỡng sinh

Hơn 80% dân số thế giới từng sử dụng y học cổ truyền. Tại Việt Nam, khoảng 30% người bệnh hiện nay được khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền hoặc kết hợp giữa y học cổ truyền với y học hiện đại.