Nhiều trạm y tế tại TP.HCM "nở rộ" mô hình y học cổ truyền với các phương pháp như: châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt, tập vật lý trị liệu nhằm hỗ trợ điều trị các bệnh lý như: cơ xương khớp, đột quỵ... Điểm nổi bật là chi phí thấp, nhiều dịch vụ được BHYT chi trả, giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh, nâng cao chất lượng cuộc sống.

Hết đau nhức, đi lại linh hoạt sau vài tuần điều trị tại trạm y tế

Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ, mỗi ngày Trạm y tế phường Gia Định (TP.HCM) tiếp nhận hàng chục lượt bệnh nhân đến điều trị bằng y học cổ truyền. Đáng nói, nhiều bệnh nhân lần đầu tiên đến trạm y tế để thăm khám và điều trị.

Gắn bó với việc buôn bán tại chợ, bà Ngô Thị Hòa (75 tuổi, phường Gia Định, TP.HCM) cho biết vài năm gần đây bà thường xuyên phải chịu đựng những cơn đau mỏi kéo dài ở vùng cổ, lưng và chân. Không chỉ vậy, bà còn gặp tình trạng khó chịu ở ngón tay, co duỗi có tiếng khực nhẹ, gây bất tiện trong sinh hoạt hằng ngày. 

Các triệu chứng xuất hiện âm ỉ nhưng kéo dài nhiều năm. Đặc biệt cơn đau lưng khiến bà luôn trong trạng thái khó chịu. Dù đã tham gia BHYT từ năm 2004, bà Hòa cho biết mình hầu như chưa từng đến bệnh viện khám mà chủ yếu tự chịu đựng hoặc áp dụng các biện pháp đơn giản tại nhà.

Cơ duyên đến với trạm y tế bắt đầu khi người cháu gợi ý bà thử tìm hiểu phương pháp châm cứu để điều trị đau lưng tại Trạm y tế phường Gia Định. Từ đó bà quyết định đến trạm y tế để thăm khám và bắt đầu liệu trình điều trị. 

Tại đây bà được bác sĩ chẩn đoán bị thoái hóa khớp và viêm gân do vận động nhiều, bà được hướng dẫn điều trị bằng đông - tây y kết hợp, sau khoảng ba tuần điều trị bằng châm cứu kết hợp với sóng siêu âm trị liệu, bà Hòa nhận thấy sự cải thiện rõ rệt. Bà cho biết lưng không còn đau như trước, riêng tình trạng ở ngón tay cũng tiến triển tích cực sau vài tuần điều trị.

Về chi phí điều trị, bà Hòa cho biết mức phí tại trạm y tế khá thấp và phù hợp với người dân. Trước đây khi chưa đủ điều kiện miễn giảm, bà điều trị bảy buổi với tổng chi phí khoảng 85.000 đồng. Hiện nay khi đã trên 70 tuổi, bà được hỗ trợ miễn phí hoàn toàn, nhờ đó việc duy trì điều trị trở nên thuận lợi và không còn là gánh nặng tài chính.

Tương tự, bà Lan Anh (55 tuổi, TP.HCM) cho biết bà đã đến Trạm y tế phường Gia Định để tập vật lý trị liệu ngay khi biết đến dịch vụ này, đỡ phải đến bệnh viện xa để tập sau đột quỵ. Sau một thời gian kiên trì châm cứu kết hợp tập luyện, các triệu chứng như chóng mặt dần thuyên giảm, việc đi lại cũng trở nên linh hoạt hơn.

Không chỉ riêng Trạm y tế phường Gia Định, hiện nay nhiều trạm y tế như phường Linh Xuân, phường Bình Thạnh, phường Tăng Nhơn Phú... đã phát triển mô hình y học cổ truyền, thu hút được số lượng lớn bệnh nhân đến khám và điều trị, nâng cao nềm tin với tuyến y tế cơ sở.

Điều trị hiệu quả, người bệnh tự tìm đến y tế cơ sở

Trả lời Tuổi Trẻ, bác sĩ Phạm Khắc Thành - Giám đốc Trạm y tế phường Gia Định - cho biết đơn vị xác định đẩy mạnh lĩnh vực y học cổ truyền do nhu cầu khám chữa bệnh của người dân trên địa bàn ngày càng lớn. 

Vào thời điểm cao nhất, mỗi ngày trạm tiếp nhận khoảng 80 lượt bệnh nhân điều trị bằng y học cổ truyền. Trung bình mỗi tháng đạt gần 2.000 lượt. Tính chung toàn địa bàn sau sáp nhập, trong một quý có hơn 5.600 lượt khám chữa bệnh, trong đó y học cổ truyền chiếm khoảng 3.800-4.000 lượt, tăng khoảng 20% so với cùng kỳ 2025.

Các bệnh lý thường gặp chủ yếu thuộc nhóm cơ xương khớp như thoái hóa cột sống cổ, cột sống thắt lưng, thoát vị đĩa đệm, đau vai gáy, đau thần kinh tọa, viêm khớp gối... Bên cạnh đó, các bệnh lý như mất ngủ, đau đầu cũng ngày càng phổ biến, không chỉ ở người cao tuổi mà cả người trẻ do áp lực công việc và cuộc sống gia tăng.

Về phương pháp điều trị, trạm đang triển khai chủ yếu các kỹ thuật như châm cứu, điện châm, xoa bóp - bấm huyệt kết hợp với vật lý trị liệu. Nguyên tắc điều trị được đặt ra là trường hợp phù hợp với y học cổ truyền sẽ áp dụng, còn những ca cần can thiệp y học hiện đại sẽ được chuyển tuyến hoặc phối hợp điều trị. 

Song song với công tác chuyên môn, trạm thường xuyên tổ chức sinh hoạt chuyên môn, hội chẩn và chia sẻ ca bệnh thực tế nhằm nâng cao chất lượng điều trị. Các bác sĩ cùng phân tích phác đồ, thống nhất hướng xử lý tối ưu; những kinh nghiệm và kỹ thuật hiệu quả cũng được chia sẻ cởi mở giữa các đồng nghiệp.

Bác sĩ Quách Kim Ưng, quyền Giám đốc Trạm y tế phường Bình Thạnh, cho hay ngoài việc thực hiện các nhiệm vụ của trạm y tế như công tác y tế dự phòng, quản lý các chương trình sức khỏe, trạm y tế cũng tập trung phát triển các dịch vụ khám chữa bệnh mà hiện nay người dân ở địa phương có nhu cầu. 

Đặc biệt dịch vụ khám chữa bệnh y học cổ truyền (đông y) kết hợp với vật lý trị liệu - phục hồi chức năng thu hút nhiều bệnh nhân đến điểm y tế với mục tiêu đảm bảo khám chữa bệnh thuận lợi, tiện nghi, đáp ứng nhu cầu người dân.

Bác sĩ trạm y tế tại TP.HCM đến bệnh viện học, nâng cao năng lực tay nghề, chuyên môn

Nhằm nâng cao năng lực hệ thống y tế cơ sở, Bệnh viện Lê Văn Việt và Trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú (TP.HCM) đã ký kết hợp tác, nâng tầm chất lượng tuyến y tế cơ sở.