Ngày 21-8, tại phiên thảo luận về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023, đại biểu Phan Thị Thúy Linh (Đà Nẵng) phản ánh tại các hội nghị đối thoại với công nhân, người lao động, vấn đề được quan tâm và đặt ra nhiều nhất vẫn là nhà ở.

Lương 9 triệu đồng/tháng nhưng giá nhà ở xã hội trên 1 tỉ đồng/căn

Liên quan nhà ở xã hội, bà cho rằng vừa qua nhiều ý kiến phản ánh quy trình xét duyệt hồ sơ và việc chứng minh thu nhập còn quá phức tạp, kéo dài, có trường hợp mất cả năm. Vì vậy đề nghị quy định rõ thời hạn xét duyệt hồ sơ ngay trong luật. 

Trong trường hợp số lượng hồ sơ vượt quá số căn hộ được bố trí, cần thực hiện việc xét duyệt theo các tiêu chí ưu tiên công khai, minh bạch, thay vì chỉ dựa vào hình thức bốc thăm.

Về giá nhà, đại biểu Thúy Linh tính toán thu nhập bình quân của người lao động cả nước hiện nay khoảng 9 triệu đồng/tháng, tại nhiều địa phương, mức thu nhập chỉ khoảng 6 - 8 triệu đồng/tháng.

Trong khi đó, một căn nhà ở xã hội diện tích khoảng 50m² được mở bán đầu năm nay đã có giá trên 1 tỉ đồng, tương đương khoảng 10 năm thu nhập của một người lao động.

Đối với nhà thuê, tiền thuê mỗi tháng khoảng 5 triệu đồng, với mức thu nhập như trên, người lao động rất khó có khả năng chi trả.

Theo bà, hiện dự thảo có 4 công thức tính giá thuê, tuy nhiên tất cả đều xuất phát từ chi phí đầu tư mà chưa có quy định nào dựa trên khả năng chi trả thực tế của người lao động. Vì thế, để phát triển nhà ở cho thuê với mức giá phù hợp cần hướng tới khả năng chi trả của người lao động, chứ không chỉ "phù hợp với chi phí đầu tư".

"Không lo" lãi suất khi mua nhà ở xã hội

Giải trình cuối phiên thảo luận, với băn khoăn của đại biểu về chung cư có thời hạn, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho hay với nhà ở, chung cư xuống cấp, tranh chấp, tại phiên thảo luận tổ, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã có phát biểu đầy đủ trên cơ sở chính trị, thực tiễn và các điều kiện để làm sao người dân ở chung cư có những điều kiện tốt nhất.

Về giá bán, giá cho thuê, đối tượng được mua, thuê nhà ở xã hội, Bộ trưởng cho biết Luật Nhà ở năm 2023 và các nghị định của Chính phủ đã quy định cụ thể về trình tự, thủ tục triển khai dự án.

Qua đó góp phần tháo gỡ khó khăn cho chủ đầu tư và địa phương, rút ngắn thời gian thực hiện các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê.

Quy trình được thực hiện chủ động từ khảo sát, thiết kế, lập dự án, dự toán đến lựa chọn đơn vị tư vấn, đồng thời vẫn bảo đảm vai trò quản lý, kiểm tra của cơ quan nhà nước.

Sau khi Sở Xây dựng - cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng tại địa phương - kiểm tra, thẩm định, chủ đầu tư mới được thực hiện việc công bố thông tin bán nhà theo quy định.

Việc công khai thông tin dự án nhà ở xã hội, trong đó có thông tin liên quan đến bán nhà, hiện cũng được triển khai trên môi trường trực tuyến và bước đầu phát huy hiệu quả tại một số địa phương lớn như Hà Nội và TP.HCM.

Bộ trưởng cho hay đây được xem là giải pháp góp phần tăng tính minh bạch, giúp người dân thuận lợi hơn trong việc tiếp cận thông tin và lựa chọn nhà ở phù hợp.

Về đối tượng được mua nhà ở xã hội, Bộ trưởng nêu rõ dự luật quy định 11 nhóm đối tượng, trong đó có 6 nhóm thuộc diện chính sách.

Với chính sách tín dụng ưu đãi dành cho người mua nhà ở xã hội và chủ đầu tư, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết "không lo" khi người mua nhà vay vốn tại Ngân hàng Chính sách xã hội được hưởng mức lãi suất hơn 2%. Lãi suất với khoản vay tại các ngân hàng thương mại khoảng 4,62%, trong khi chủ đầu tư được vay với mức khoảng 5,62%.

Đây là các mức lãi suất ưu đãi, nhân văn thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với người dân có nhu cầu về nhà ở, đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia đầu tư, phát triển nhà ở xã hội.

Việc duy trì các chính sách tín dụng phù hợp được kỳ vọng góp phần giảm áp lực tài chính đối với người dân, đồng thời tạo thêm động lực để doanh nghiệp tham gia phát triển nguồn cung nhà ở xã hội.

Về phát triển nhà ở cho thuê tại các đô thị, ông Minh cho biết dự thảo tiếp tục duy trì quy định với khu vực đô thị. Theo đó, tại các đô thị loại I, II, III, cần chú trọng phát triển nhà ở, đồng thời nghiêm cấm tình trạng phân lô, bán nền.

Định hướng này nhằm thúc đẩy phát triển các loại hình nhà ở phù hợp với quá trình đô thị hóa, đồng thời góp phần quản lý chặt chẽ việc sử dụng đất và tổ chức không gian đô thị.

Đại biểu Quốc hội bàn về nguyện vọng tái định cư của người dân bị thu hồi đất

Đại biểu Quốc hội đề nghị bổ sung vào quyền của người dân bị thu hồi đất được bày tỏ nguyện vọng về địa điểm tái định cư, đặc biệt nguyện vọng tái định cư tại chỗ và phải được ghi nhận cụ thể.