Chiều 19-8, tại phiên thảo luận ở tổ, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã thông tin về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, Luật Nhà ở năm 2023 và Luật Kinh doanh bất động sản.

Nhà nước điều tiết giá đất để kiểm soát giá nhà

Với quan điểm xây dựng chính sách không chỉ xử lý điểm nghẽn mà còn để kiến tạo phát triển, Thủ tướng cho rằng cùng với việc sửa đổi Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, tới đây sẽ đồng bộ sửa đổi các luật liên quan như ngân sách, thuế, đầu tư... để đảm bảo tính đồng bộ. 

Thực tế này được đặt ra từ Nghị quyết 21 của Ban Chấp hành Trung ương về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan đã nhấn mạnh việc sửa đổi Luật Đất đai nhằm đáp ứng nhu cầu phát sinh từ thực tiễn đang có bất cập, vướng mắc. 

Theo đó những vấn đề lớn được đưa ra trong sửa đổi Luật Đất đai là đổi mới công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Tinh thần của Nghị quyết 21 là tiến tới xây dựng một quy hoạch chung trong phạm vi thống nhất, nhưng đi kèm là những cơ chế, điều kiện chặt chẽ để vừa đảm bảo "không tự ý điều chỉnh quy hoạch", nhưng cũng "không cứng nhắc". 

Điểm mới nữa là việc hoàn thiện cơ chế cho thuê đất, giao đất, chuyển mục đích sử dụng đất nhằm đảm bảo tính cạnh tranh, công khai, minh bạch. Luật sẽ quy định rõ trường hợp đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu, giao đất, cho thuê đất, tính tiền sử dụng đất... các cơ chế rõ ràng để đảm bảo lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp. 

Đặc biệt liên quan tới giá đất, Thủ tướng trực tiếp nêu câu hỏi: Tại sao giá nhà cao? Ông cho rằng khi giá đất theo thị trường thì bắt buộc địa phương phải tính giá đất cao. Trong khi giá đất là đầu vào của các loại dự án và của nền kinh tế. Vì vậy khi giá đất cao sẽ chuyển vào chi phí, chưa kể vay vốn, thủ tục hành chính kéo dài càng đẩy chi phí giá đất, giá nhà tăng cao. 

Để giải quyết vấn đề trên, người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh Nhà nước sẽ điều tiết giá trên cơ sở kết nối liên thông dữ liệu, gắn với việc công khai minh bạch giữa dữ liệu đất đai và các dữ liệu chuyên ngành. Việc này nhằm nâng cao vai trò quản lý của Nhà nước để điều tiết giá đất, kiểm soát chi phí đầu tư, kết hợp thủ tục hành chính minh bạch, đơn giản, từ đó kiểm soát giá nhà ở.

Vì sao quy định chung cư có thời hạn?

Đối với Luật Nhà ở, định hướng lớn nhất trong sửa đổi luật là Nhà nước tạo điều kiện để công dân thực hiện quyền có nơi ở. Tức là chuyển từ tư duy bắt buộc phải có sở hữu nhà sang có nơi ở lâu dài. Vì vậy các chính sách tập trung ưu tiên phát triển nhà ở xã hội cho thuê, bên cạnh nhà ở thương mại, nhà ở công vụ, nhà ở chính sách. 

Việc phát triển nhà ở cho thuê có thể bằng nhiều hình thức, như đầu tư bằng vốn nhà nước, hoặc xã hội hóa với nhiều hình thức khác nhau, có sự tham gia của tư nhân. Nguồn lực này sẽ xây dựng nhà cho thuê, nhà lưu trú cho công nhân ở các khu công nghiệp, chuyên gia và người lao động.

Về thời hạn sử dụng nhà chung cư sẽ gắn với niên hạn công trình, Thủ tướng cho rằng không có nhà ở nào vĩnh viễn, khi đến thời hạn sử dụng nào đó sẽ không đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật. Tuy nhiên đi kèm đó là quyền tài sản phải được pháp luật bảo vệ và được cụ thể hóa trong luật về các tiêu chuẩn, quy chuẩn rõ ràng. 

Chốt lại, Thủ tướng nhấn mạnh việc phát triển thị trường bất động sản cần phải công khai, minh bạch, lành mạnh, bền vững, khuyến khích giao dịch qua sàn, thanh toán qua ngân hàng. Xây dựng hệ thống thông tin kết nối chia sẻ dữ liệu giữa thuế, công chứng, ngân hàng, bất động sản, đảm bảo thể chế hóa đầy đủ quy định và điều tiết tình hình thị trường.  

Trình Quốc hội sửa Luật Đất đai, Nhà nước quyết định giá đất, không để hình thành giá ảo

Luật Đất đai sửa đổi lần này sẽ đổi mới cơ chế tài chính đất đai và giá đất. Đáng chú ý, giá đất sẽ do Nhà nước quyết định, tuyệt đối không để bị thao túng giá, hình thành giá ảo.