Vụ xả súng do nam sinh 14 tuổi gây ra tại Thái Lan ngày 7-8 vừa qua khiến 9 người chết, làm dấy lên lo ngại về sức khỏe tâm lý ở trẻ vị thành niên và ảnh hưởng của nội dung bạo lực trên mạng.

Việc thiếu niên này từng tìm hiểu cách sử dụng súng trong thời gian dài, mang súng đến trường và tiếp xúc với các nội dung bạo lực trực tuyến cho thấy nhu cầu phát hiện, can thiệp sớm những dấu hiệu bất thường, đồng thời đặt ra bài toán về cách Thái Lan kiểm soát nội dung bạo lực nhằm bảo vệ trẻ em trên môi trường số.

Vấn đề sức khỏe tâm thần ở thiếu niên

Những vụ xả súng tại Thái Lan cho thấy bạo lực học đường không chỉ cướp đi sinh mạng mà còn để lại tổn thương tâm lý lâu dài cho thanh thiếu niên.

Các vấn đề sức khỏe tâm thần, nếu không được nhận diện và can thiệp kịp thời, có thể tích tụ và làm gia tăng nguy cơ hành vi bạo lực ở một bộ phận người có triệu chứng tâm thần nghiêm trọng, theo báo Thansettakij.

Theo dữ liệu từ Bệnh viện Ramathibodi, chỉ khoảng 3-5% người có triệu chứng tâm thần nghiêm trọng có thể liên quan đến những hành vi như vậy. Một số dấu hiệu cần lưu ý gồm căng thẳng cấp tính, ác mộng, dễ giật mình, lo âu, bất an hoặc thu mình, im lặng bất thường.

Tại diễn đàn "Tăng cường lá chắn, xây dựng khả năng chống chịu: An toàn trong các cơ sở giáo dục" ở Đại học Chulalongkorn (Thái Lan) ngày 10-8, các học giả của trường nhấn mạnh cần củng cố hệ thống hỗ trợ và ứng phó tâm lý song song với an ninh vật chất, đồng thời nhận diện vấn đề trước khi chúng leo thang.

Theo tờ Bangkok Post, ông Wilert Puriwat, Hiệu trưởng Đại học Chulalongkorn, cho rằng vụ xả súng nên được xem là "phần nổi của tảng băng chìm", cho thấy những vấn đề tiềm ẩn có thể bị che giấu cho đến khi phát triển thành khủng hoảng.

Ông kêu gọi xây dựng các hệ thống hỗ trợ tâm lý dựa trên những chính sách và quy trình rõ ràng để can thiệp sớm.

Ông Dhirapat Kulophas, Trưởng chương trình quản trị giáo dục thuộc khoa giáo dục, kêu gọi chú trọng hơn đến quản lý cơn giận, điều tiết cảm xúc, xử lý sang chấn, sự đồng cảm và cách tiếp nhận thông tin truyền thông có trách nhiệm, qua đó giúp học sinh xây dựng khả năng chống chịu.

Ông Jessada Salathong thuộc khoa truyền thông cho rằng truyền thông cần tránh giật gân hóa bạo lực học đường hoặc dành quá nhiều sự chú ý cho thủ phạm, thay vào đó tập trung vào nạn nhân và những bài học có thể giúp ngăn các vụ việc tương tự.

Nội dung bạo lực trên Internet

Ở diễn biến liên quan, cảnh sát Thái Lan cho biết nam sinh 14 tuổi từng xem nhiều nội dung bạo lực, trong đó có các vụ xả súng hàng loạt ở nước ngoài, trước khi gây án. Tuy nhiên, chưa có kết luận về việc những nội dung này có phải nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hành vi của nghi phạm, nên Chính phủ Thái Lan chưa đưa ra biện pháp cụ thể liên quan.

Sau vụ xả súng, phản ứng trước mắt của Bangkok tập trung vào kiểm soát súng và an toàn trường học. Hãng tin Reuters dẫn lời Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul cho biết chính phủ sẽ thúc đẩy luật kiểm soát súng mới, trong đó hạn chế việc mang súng nơi công cộng.

Trong khi đó, Thái Lan vốn đang từng bước triển khai các chính sách rộng hơn nhằm bảo vệ trẻ em trên môi trường số.

Tại cuộc họp Hội đồng Quỹ Hỗ trợ tăng cường sức khỏe Thái Lan (ThaiHealth) hồi tháng 7, Phó thủ tướng Thái Lan Songsak Thongsri cho biết nước này đang đối mặt với tình trạng người dân dành quá nhiều thời gian trên Internet.

Theo ThaiHealth, hơn 93% người dân Thái Lan sử dụng Internet, với thời gian trực tuyến trung bình gần 8 giờ mỗi ngày. Trẻ em và thanh thiếu niên đối mặt với nhiều nguy cơ như bắt nạt trực tuyến, quấy rối tình dục, cờ bạc, quảng bá thuốc lá điện tử và các nội dung độc hại, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần và hành vi.

ThaiHealth đang phối hợp với Bộ Kinh tế và Xã hội số xây dựng cơ chế bảo vệ trẻ em trên môi trường số, gồm hoàn thiện chính sách, tăng cường giám sát các trang web vi phạm, phát triển hệ thống tiếp nhận phản ánh và thúc đẩy sử dụng công nghệ an toàn.

Các chương trình tập trung vào nâng cao kỹ năng số và truyền thông cho trẻ em, phát triển công cụ học tập, xây dựng văn hóa sử dụng mạng xã hội an toàn và tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ và tổ chức xã hội.

Hồi tháng 5, Bộ trưởng Văn phòng Thủ tướng Supamas Isarabhakdi cho biết chính phủ cũng đặt mục tiêu xây dựng môi trường mạng an toàn thông qua Quỹ Phát triển truyền thông an toàn và sáng tạo Thái Lan.

Bà cũng kêu gọi đơn giản hóa thủ tục cấp kinh phí để hỗ trợ các nhà sáng tạo nội dung đủ điều kiện sản xuất nội dung giáo dục, văn hóa và có tác động tích cực trên nhiều nền tảng.

Ngoài ra, Bangkok cũng đang cân nhắc cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, song vấn đề này còn đang gây tranh cãi trong xã hội Thái Lan.

Nữ sinh 14 tuổi kể lại vụ xả súng ở trường học Thái Lan: 'Mẹ, đừng gọi cho con'

Khi tiếng súng vang lên tại Trường Debsirin Nonthaburi ở ngoại ô Bangkok, Thái Lan sáng 7-8, nữ sinh 14 tuổi "Khim" và các bạn nhìn ra ban công để xem tiếng động có phải từ một công trường xây dựng hay không.