AI viết văn trong 3 phút, học sinh có cần dành hàng nghìn giờ học văn?

Sáng 9-11, Trường THPT Hùng Vương, phường Chợ Lớn, TP.HCM tổ chức chương trình ngoại khóa Hộ chiếu văn học, giúp các học sinh trả lời câu hỏi "Thời đại AI thì học văn để làm gì?".

Học văn để đạt điểm lên lớp?

Ngay từ đầu chương trình, hoạt động tương tác đã thu hút sự chú ý của hơn 3.000 học sinh. Các em cùng quét mã QR để trả lời câu hỏi "Học văn để làm gì?".

Bên cạnh những câu trả lời giàu cảm xúc như "Học văn để làm người", "để hiểu bản thân", "để trở thành nhà văn, nhà thơ", không ít học sinh thẳng thắn cho biết học văn để đạt đủ điểm lên lớp, để thi tốt nghiệp THPT. Thậm chí, một nam sinh còn cho rằng không cần tập trung hay dành quá nhiều thời gian cho môn học này, bởi tổ hợp môn để xét tuyển vào đại học của em không có môn văn.

Đặc biệt thu hút sự chú ý của học sinh là phần tranh biện với chủ đề: "Trong thời đại AI, học sinh không cần dành nhiều thời gian cho môn ngữ văn".

Ở phía đồng tình, một số học sinh đặt câu hỏi: "Tại sao phải dành hàng nghìn giờ để học một môn mà AI chỉ cần 3 phút là có thể làm được?". 

Theo các em, AI có thể tạo ra một bài văn chỉ trong thời gian rất ngắn, vì vậy việc dành hàng giờ để viết một bài văn là lãng phí thời gian. Hơn nữa, học văn mà phụ thuộc vào văn mẫu, học thuộc những câu chữ có sẵn thì cũng không thể phát triển được tư duy. Các em cũng cho rằng những tổ hợp xét tuyển có môn văn không được nhiều trường đại học sử dụng, tức là cơ hội lựa chọn ngành học cũng hạn chế hơn các môn học khác.

Ở chiều ngược lại, nhiều học sinh phản biện rằng ngữ văn không chỉ là môn học để làm bài kiểm tra hay thi cử. Văn chương mở ra một thế giới cảm xúc, giúp con người hiểu bản thân, biết đồng cảm và thấu hiểu người khác. Việc học văn còn giúp trau dồi vốn từ, kỹ năng đọc hiểu, diễn đạt và giao tiếp - những năng lực mà AI không thể thay thế...

Lời khuyên của các chuyên gia

Tại chương trình, Trường THPT Hùng Vương còn mời các chuyên gia ở nhiều ngành nghề khác nhau đến giao lưu với học sinh.

TS. Đỗ Thị Xuân Hương, giảng viên Khoa khoa học giáo dục, Trường Đại học Sư phạm TP.HCM chia sẻ kỷ niệm đáng nhớ khi sang Đài Loan học tập. Dù tự tin với vốn tiếng Anh và các công cụ dịch thuật AI, cô vẫn bị "sốc ngôn ngữ" khi bản thân không rành tiếng Hoa.

Từ câu chuyện của mình, cô nhấn mạnh: "Ngôn ngữ là công cụ của tư duy. Muốn truyền tải những suy nghĩ trong đầu ra bên ngoài, chúng ta bắt buộc phải dùng ngôn ngữ. Việc phụ thuộc 100% vào công cụ dịch thuật hay AI sẽ khiến chúng ta đánh mất đi sự kết nối trực tiếp và niềm tin giữa con người với con người. Chúng ta cần nắm vững ngôn ngữ nền tảng để biết AI trả lời đúng hay sai, từ đó mới có thể đưa ra những câu lệnh chính xác".

Trong khi đó, TS. Hồ Quốc Hùng, Trưởng bộ môn văn học, Khoa khoa học và xã hội, Trường Đại học Văn Lang cho rằng: "Học văn không nhất thiết phải theo con đường sáng tác hay nghiên cứu văn chương, nhưng học văn chắc chắn giúp chúng ta trở thành những con người đúng nghĩa".

Chia sẻ từ góc nhìn của người làm trong ngành y, bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Lê Bảo, Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch khẳng định tầm quan trọng của việc học văn trong giao tiếp hằng ngày: "Trừ khi sống tách biệt trên núi cao, còn hễ làm việc với con người thì các em đều cần giao tiếp và cần đến vốn văn học".

Bác sĩ Nguyễn Lê Bảo nói: "Học văn giúp con người rèn luyện kỹ năng nói và viết, tạo nền tảng và cách diễn đạt chuẩn xác, tránh gây hiểu lầm. Năm 16 tuổi, tôi đã từng nhận xét thầy cô dạy môn văn thật "sến súa", nhưng bây giờ khi đi làm tôi mới nhận ra sự mềm mỏng, tinh tế trong ngôn từ lại chính là chìa khóa để thấu hiểu và giao tiếp hiệu quả với bệnh nhân".

Theo Thạc sĩ Phan Quan Thông, tổ trưởng tổ văn, Trường THPT Hùng Vương, chương trình ngoại khóa hộ chiếu văn học không phải buổi thuyết giảng, không khẳng định ai đúng ai sai mà để cho học sinh trải nghiệm, tranh biện, đối thoại rồi tìm câu trả lời cho chính mình.

"Chúng tôi hy vọng sau chương trình này, các em học sinh sẽ nhận ra: năng lực đọc, viết, nói, lắng nghe là nền tảng của nhiều nghề nghiệp khác nhau. Từ đó, các em sẽ học tập chủ động hơn và tích cực hơn. Dự kiến sắp tới, tổ văn sẽ tổ chức một buổi tọa đàm chuyên sâu hơn về phương pháp học văn cùng những định hướng tương lai dành cho những học sinh yêu thích văn chương" - thầy Thông cho biết.

Tiết ngữ văn đặc biệt ở Nhà hát kịch Idecaf

Hơn 1.000 học sinh Trường THPT Lê Trọng Tấn (TP.HCM) đã có một tiết ngữ văn đặc biệt tại Nhà hát kịch Idecaf (TP.HCM) với chủ đề 'Vẻ đẹp văn chương dưới ánh đèn sân khấu' ngày 25-10.