
Tiến sĩ Đào Lê Na (phải) là người dẫn chuyện cuộc giao lưu sáng 25-1 với tác giả Nhật Chiêu - Ảnh: LINH ĐOAN
Tập thơ với cái tên lạ, gợi nhiều suy ngẫm đã được tác giả và những người yêu thơ của Nhật Chiêu cùng ngồi lại để chia sẻ, nói về chuyện đời chuyện người.
Nhật Chiêu: Nếu thơ chỉ có một nghĩa, người đi chợ sẽ nói hay hơn thi sĩ
Nhà phê bình Nguyễn Thị Thanh Xuân chia sẻ ngay từ nhan đề của tập thơ đã vang lên những vọng âm của cổ mẫu. "Nghìn" là con số của mênh mông như nghìn thu, nghìn dặm. "Nghi lễ" gợi một trao dâng thành kính. "Tình" là yêu thương, cội nguồn của an hòa trong lòng người.
Tác giả Nhật Chiêu nói rằng khi tiếp xúc với tác phẩm người ta hay muốn giải mã tác phẩm đó.
Còn ông suy nghĩ thơ là tấm màn ngôn ngữ, sau tấm màn đó không chỉ có một nghĩa, mỗi người theo tưởng tượng, suy nghĩ của mình sẽ cảm nhận tấm màn ngôn ngữ theo những cách, ý nghĩa khác nhau, không có việc giải quyết thỏa đáng phía sau tấm màn ngôn ngữ là gì.
"Ta chỉ nhận xét tấm màn chứ không phải cái gì sau tấm màn. Nghĩa là làm sao có tấm màn đẹp như vậy, cách gì để tạo ra tấm màn ngôn ngữ tuyệt vời đó. Bạn có thể tìm kiếm sau tấm màn đó nhưng không thể đưa ra chân lý chung, không cho người ta cái quyền nghĩ khác.
Bài thơ mà chỉ có một nghĩa là thơ con cóc, nó phải gợi lên những cảm xúc, những tưởng tượng khác nhau. Nếu chỉ nói đúng một nghĩa thì người đi chợ nói hay hơn thi sĩ. Thi sĩ phải có nghệ thuật che màn" - ông Nhật Chiêu đưa ra quan điểm của mình.

Ông Nhật Chiêu quan niệm thi sĩ là người phải có nghệ thuật "che màn" - Ảnh: LINH ĐOAN
Từ quan điểm đó nên ông nói "Nghìn" thì không phải là nghìn, nó che giấu điều gì đó, tất cả những con số trong thơ không phải là con số ngoài đời. Vì vậy Nghìn nghi lễ tình vẫn là một tấm màn bí ẩn để chờ những tri âm của Nhật Chiêu khám phá.
Trong suy nghĩ của mình, tác giả Nhật Chiêu nhớ đến ba từ mà người xưa nói rất hay là "Tế như tại" có thể hiểu là tế như những điều linh thiêng đang hiện hữu, sống cùng với ta.
Chẳng hạn đến chùa ông thấy Bụt không phải thần thánh mà rất gần gũi, như đang cười với chúng ta, như người bạn, dỗ dành, động viên chúng ta vượt qua khó khăn. Vì vậy ông mới có những câu thơ rất lạ trong bài Bế Bụt đi chơi: "Thương thì bế Bụt đi chơi/Đến khi thấm mệt Bụt ngồi dỗ ta".
Chơi cuộc tàn phai một cách nhẹ nhàng
Ông Nhật Chiêu tiết lộ Nghìn nghi lễ tình ra mắt do Phanbook thuyết phục chứ ông chưa có ý định in. Tập thơ có 68 bài thơ được chia làm hai phần Chơi cuộc tàn phai và Đã hóa chân trời.
Nói về Chơi cuộc tàn phai (ý từ bài thơ Tự mình chơi cuộc tàn phai) ông Nhật Chiêu nói rằng khi sinh ra chúng ta phải biết là ai rồi cũng đi đến con đường chung cuộc, tàn phai. Nói không phải bi quan mà nói để chúng ta biến con đường đó là một cuộc chơi chứ không phải là cuộc đày đọa.
Vậy nên bài thơ có câu: "Tự mình chơi cuộc tàn phai/Chao thân trong gió mà bay nhẹ nhàng".
Còn với Đã hóa chân trời, "hóa" ở đây là sự chuyển hóa, còn "chân trời" do chúng ta quy ước chứ thực ra không có đường chân trời, không có cái cuối cùng.
Mọi sự đều "vô thủy, vô chung". Chết cũng không phải là cái cuối cùng, sẽ chuyển thành cái khác chứ không biến mất. "Chẳng có cái sinh nào vĩnh viễn và cũng chẳng có cái diệt nào là vĩnh viễn".
Chính vì những chiêm nghiệm như thế nên Nghìn nghi lễ tình sẽ tiếp tục là một tập thơ hay để những độc giả yêu mến Nhật Chiêu mong muốn sở hữu, đắm chìm để thức tỉnh.
Bà Thanh Xuân nói đọc thơ Nhật Chiêu bà cảm nhận như thiền sư ngồi thiền, khiến bà tiếp nhận được nguồn năng lượng lành. Bà tin rằng những người đọc được thơ Nhật Chiêu sẽ được truyền lửa. Lửa không nóng bỏng mà đằm sâu, rất đặc biệt, như theo chữ Kim Dung là: "Thầy Chiêu có nội lực thâm hậu".
Giọng thơ của Nhật Chiêu nhẹ nhưng khiến người ta phải suy nghĩ rất nhiều, đọc đi đọc lại nhiều lần mới có thể cảm được hết.
Theo bà "nội lực" của ông Nhật Chiêu bắt nguồn từ lòng thương cuộc sống, yêu cái đẹp. Những con chữ, trang viết của ông luôn trôi rất êm và nhất quán, đây là điều không phải ai cũng có được.
Bà nghĩ phải có tâm thế tự tại mới làm được như vậy. Ông Chiêu cũng gắn liền với tự nhiên, cội nguồn của phương Đông và có khả năng vực dậy những nền văn hóa khác nhau, những điều đó kết tinh trong trang viết của ông khiến người đọc có những suy nghiệm rất sâu.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận