Từ vi phạm chung cư Mường Thanh, đại biểu Quốc hội: Không thể yêu cầu người dân tự kiểm tra hồ sơ

Chiều 28-10, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi).

Phân định trách nhiệm, bảo vệ người mua không biết và không buộc phải biết về vi phạm của chủ đầu tư

Đại biểu Trịnh Xuân An (Đồng Nai) dẫn thực tiễn các dự án liên quan tập đoàn Mường Thanh tại Hà Nội đang được báo chí phản ánh đặt ra vấn đề rất đáng quan tâm.

Đó là chủ đầu tư vi phạm về đất đai, quy hoạch, xây dựng, nhưng người mua đã trả tiền lại phải chờ đợi kéo dài về pháp lý căn hộ, thậm chí đối diện việc di dời.

Đại biểu dẫn chứng dự luật đã quy định nghĩa vụ làm thủ tục cấp giấy chứng nhận và bồi thường thiệt hại.

Nhưng nếu dự án chưa thể hoàn thiện pháp lý, chủ đầu tư không chấp hành, vi phạm pháp luật bị xử lý hoặc mất khả năng thanh toán thì người dân được bảo vệ bằng cơ chế nào?.

Từ đó ông đề nghị bổ sung một điều riêng về giải quyết quyền lợi người mua nhà tại dự án có vi phạm, áp dụng thống nhất với các loại dự án nhà ở, trong đó có nhà ở thương mại.

Quy định này có thể đặt ngay sau quy định về giải quyết tranh chấp và xử lý vi phạm pháp luật về nhà ở), đồng thời tập trung vào ba yêu cầu.

Cụ thể, phân định trách nhiệm, bảo vệ người mua không biết và không buộc phải biết về vi phạm, không mặc nhiên chuyển nghĩa vụ tài chính, chi phí khắc phục của chủ đầu tư sang cư dân.

Không thể yêu cầu người dân tự kiểm tra những hồ sơ mà chỉ cơ quan quản lý mới có điều kiện tiếp cận.

Cùng với đó là phân loại phương án xử lý. Công trình có thể khắc phục, được phép tồn tại thì phải có thời hạn hoàn thiện pháp lý và giải quyết giấy chứng nhận.

Công trình buộc phá dỡ phải có phương án chỗ ở tạm thời, hoàn trả tiền, đổi nhà hoặc bồi thường phù hợp. Trường hợp nguy hiểm phải di dời ngay thì đồng thời bảo đảm chỗ ở và quyền lợi người dân.

Tiếp theo là nghĩa vụ bồi thường phải gắn với nguồn bảo đảm, cơ chế bảo toàn tài sản và xử lý khi chủ đầu tư mất khả năng thanh toán, xác định rõ cơ quan đầu mối và thời hạn giải quyết...

Cần bảo vệ người dân trước những rủi ro

Đại biểu Lã Thanh Tân (Hải Phòng) cũng nhấn mạnh yêu cầu phải đặt quyền và lợi ích hợp pháp của người dân ở vị trí trung tâm khi rà soát các quy định cấm.

Ông nói Luật Nhà ở năm 2023 quy định cụ thể một số hành vi như tự ý cải tạo, cơi nới, phá dỡ nhà ở đang thuê, thuê mua, mượn hoặc được ở nhờ, giao dịch nhà ở không đúng điều kiện, bàn giao nhà ở khi chưa đủ điều kiện và một số hành vi vi phạm trong quản lý, sử dụng nhà ở xã hội.

Đây là những quy định liên quan trực tiếp đến an toàn pháp lý của người mua nhà, người thuê nhà và những người có vị thế yếu hơn trong quan hệ nhà ở.

Đại biểu đặt vấn đề nếu dự thảo lược bỏ các quy định này, cần trả lời rõ khi quyền lợi bị xâm phạm, người dân dựa vào căn cứ pháp lý nào để yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm, bảo vệ tài sản và quyền sử dụng hợp pháp của mình?.

Cơ quan nào có trách nhiệm xử lý? Cơ chế xử lý có kịp thời, rõ ràng và khả thi không? Không nên mặc nhiên cho rằng các điều khoản hợp đồng hoặc quy định chung của pháp luật dân sự đã thay thế đầy đủ quy định cấm và cơ chế xử lý, nhất là trong trường hợp cần bảo vệ lợi ích công cộng hoặc xử lý vi phạm hành chính.

"Một đạo luật tốt không chỉ tạo thuận lợi cho giao dịch, mà còn phải bảo vệ người dân trước những rủi ro có thể dự liệu được, không chỉ xác lập quyền sở hữu mà bảo đảm quyền đó được tôn trọng, thực hiện trong thực tế.

Đây là yêu cầu về công bằng pháp lý, điều kiện để củng cố niềm tin của người dân vào pháp luật", đại biểu Tân nêu.

Đề xuất bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy: Cắt giảm không đồng nghĩa giảm an toàn

Các ý kiến bạn đọc đều đồng tình đề xuất bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy và cho rằng khi đó chủ công trình cần chủ động, nghiêm chỉnh chấp hành, cơ quan quản lý thì tăng cường kiểm tra định kỳ, xử lý nghiêm khi có vi phạm.