TP.HCM: Biến giá trị văn hóa thành nguồn lực phát triển

HOÀI PHƯƠNG
và 1 tác giả khác

HOÀI PHƯƠNG

VĂN TRUNG

TP.HCM xác định công nghiệp văn hóa là một ngành kinh tế quan trọng, gắn với du lịch, kinh tế đêm và phát triển đô thị. Lĩnh vực này hiện có gần 17.670 doanh nghiệp, gần 97.000 người hoạt động và đóng góp khoảng 5,7% GRDP mỗi năm.

Sáng 28-8, đoàn công tác Ban Tuyên giáo Trung ương làm việc với Thành ủy TP.HCM về công tác triển khai thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, kết luận, văn bản của Đảng trong lĩnh vực văn hóa, văn nghệ năm 2026, tại trụ sở Thành ủy TP.HCM.

Ông Trần Thanh Lâm - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; bà Văn Thị Bạch Tuyết - Phó bí thư Thành ủy TP.HCM chủ trì buổi làm việc.

Văn hóa phải tạo ra giá trị kinh tế

Phát biểu kết luận, ông Trần Thanh Lâm cho rằng có thể nhìn nhận toàn TP.HCM là Không gian văn hóa Hồ Chí Minh. Các mô hình, điểm sinh hoạt hiện nay là cách cụ thể hóa, tạo điểm nhấn cho không gian này.

Sau khi TP.HCM mở rộng không gian địa lý, với sự đa dạng về đô thị, văn hóa biển và các vùng văn hóa, đây là cơ hội tiếp tục nuôi dưỡng, phát huy giá trị Không gian văn hóa Hồ Chí Minh. Thành phố cần chú trọng đưa không gian này lên môi trường số.

Ông nhấn mạnh việc “thực hành” tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh thay cho cách tiếp cận “làm theo” như trước đây.

Tháo gỡ 'điểm nghẽn' thể chế để công nghiệp văn hóa bứt phá

Về công nghiệp văn hóa, ông Thanh Lâm cho biết công nghiệp văn hóa cần được hiểu theo hướng vừa bảo tồn, duy trì các giá trị văn hóa, vừa phát huy những giá trị để đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội.

Ông cũng đề cập đến việc khai thác tốt hơn mối liên hệ giữa văn hóa, du lịch và các dịch vụ đi kèm. Một chương trình nghệ thuật, concert hay sự kiện văn hóa không chỉ tạo giá trị về tinh thần mà còn kéo theo nhu cầu lưu trú, ăn uống, đi lại và tiêu dùng. Ông Lâm đề nghị TP.HCM tiếp tục tính toán để văn hóa tạo ra công nghiệp, từ đó tạo ra giá trị kinh tế.

Từ kết quả của điện ảnh, ông Thanh Lâm cho biết các lĩnh vực âm nhạc, mỹ thuật, sân khấu, văn nghệ dân gian, văn học, kiến trúc... cũng cần phát huy giá trị.

TP.HCM cần xây dựng các cụm không gian văn hóa công cộng đẹp, đặc trưng và hấp dẫn, tạo những điểm đến có dấu ấn riêng.

Ông Thanh Lâm cũng nhấn mạnh vai trò của báo chí, xuất bản và những người làm văn hóa nghệ thuật là những “chiến sĩ trên mặt trận văn hóa”. Việc tổ chức lại các cơ quan báo chí của TP.HCM tạo điều kiện hình thành một cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện, hướng tới đa ngôn ngữ. Ông đề nghị thành phố tạo cơ chế, nguồn lực để các cơ quan báo chí cùng phát triển, phát huy thế mạnh riêng.

“Về các thiết chế văn hóa cần được tính toán để hoạt động hiệu quả. Những lĩnh vực, mô hình mà tư nhân có khả năng làm tốt thì có thể để tư nhân tham gia, thay vì tất cả đều do Nhà nước thực hiện”, ông Thanh Lâm lưu ý.

Ông Thanh Lâm đề nghị TP.HCM lấy Ngày Văn hóa Việt Nam 24-11 làm điểm nhấn, tổ chức nhiều hoạt động tri ân, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa Việt Nam.

TP.HCM có thể tận dụng cơ chế đặc thù để huy động nguồn nhân lực xã hội tham gia. Ông Thanh Lâm cho biết thêm hiện nay cơ chế, chính sách cho phát triển văn hóa và hợp tác công - tư cơ bản đã có, trong đó TP.HCM còn có những cơ chế đặc thù.

Bà Văn Thị Bạch Tuyết nhấn mạnh TP.HCM luôn quan tâm công tác phát triển văn hóa, văn nghệ, xây dựng đời sống văn hóa tinh thần. Thành phố xem văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, nguồn lực nội sinh và động lực để phát triển bền vững, văn minh, hiện đại, nghĩa tình.

Thành ủy tập trung chỉ đạo phát triển công nghiệp văn hóa, trong đó lắng nghe các thế hệ nghệ sĩ và những người trực tiếp làm văn hóa để tìm giải pháp. Mục tiêu không chỉ phục vụ đời sống tinh thần của người dân mà còn tạo sản phẩm phục vụ phát triển du lịch TP.HCM.

Bà Bạch Tuyết nói: “Tham mưu ứng dụng công nghệ thông tin để xây dựng không gian văn hóa, Không gian văn hóa Hồ Chí Minh. Sở Văn hóa và Thể thao cũng thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý các di tích, di sản, trong tuyên truyền, giới thiệu các sản phẩm, các hoạt động liên quan đến văn hóa văn nghệ…

Khai thác thêm nguồn lực của tư nhân để làm sao có thêm các thiết chế văn hóa hoạt động đa dạng, hiện đại, phù hợp với nhu cầu, thị hiếu của người dân, đặc biệt là người trẻ”.

Theo bà Bạch Tuyết, thành phố đang tập trung nguồn lực cho nhiều thiết chế, công trình văn hóa như: Khu liên hợp Rạch Chiếc, công viên văn hóa ở Bến Nhà Rồng, Bảo tàng TP.HCM, Nhà hát Giao hưởng nhạc vũ kịch, Nhà Thiếu nhi TP.HCM, Nhà văn hóa Thanh niên, Nhà văn hóa Phụ nữ… Việc đầu tư thiết chế văn hóa phải đi kèm yêu cầu khai thác hiệu quả, tránh tình trạng đầu tư xong nhưng “lâu lâu mới đưa vào sử dụng”.

TP.HCM có gần 97.000 người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, văn nghệ

Ông Lê Văn Minh - Thành ủy viên, Phó trưởng Ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM - báo cáo tóm tắt kết quả triển khai thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, kết luận, văn bản của Đảng trong lĩnh vực văn hóa, văn nghệ tại TP.HCM.

Theo đó TP.HCM tập trung quán triệt, tuyên truyền các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Đảng về văn hóa, văn học, nghệ thuật, trọng tâm là Nghị quyết 80 nhằm thống nhất nhận thức về vị trí, vai trò của văn hóa trong xây dựng con người và phát triển kinh tế - xã hội.

Công tác tuyên truyền, định hướng chính trị tư tưởng được thực hiện bằng nhiều hình thức; phát huy báo chí, cổng thông tin điện tử, báo cáo viên, tuyên truyền viên và các nền tảng số. Đến tháng 7-2026, thành phố đã tổ chức gần 15.300 cuộc tuyên truyền, với hơn 16,89 triệu lượt người tham gia và tiếp cận.

Quảng bá TP.HCM bằng sản phẩm du lịch văn hóa

TP.HCM xác định công nghiệp văn hóa là một ngành kinh tế quan trọng, gắn với du lịch, kinh tế đêm và phát triển đô thị. Hiện thành phố có gần 97.000 người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, văn học, nghệ thuật và gần 17.670 doanh nghiệp văn hóa; đóng góp khoảng 5,7% GRDP hằng năm của thành phố.

Thành phố hiện có 8 trường chuyên ngành văn học, nghệ thuật, hằng năm có hơn 4.000 sinh viên được tuyển sinh các ngành văn học, nghệ thuật và khoảng 2.500 sinh viên chuyên ngành văn học, nghệ thuật, quản lý văn hóa, văn học, nghệ thuật ra trường…

Tăng cường ứng dụng công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR) trong xây dựng sản phẩm, dịch vụ văn hóa; xây dựng các trung tâm sáng tạo, không gian sáng tạo, vườn ươm nghệ thuật trẻ; phát triển nguồn nhân lực công nghệ, đổi mới sáng tạo và nội dung số. Đồng thời TP.HCM xây dựng Bộ quy tắc ứng xử văn hóa trên không gian mạng, quy chế phối hợp xử lý hành vi lệch chuẩn, thông tin sai trái, xấu độc; bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, an ninh văn hóa và chủ quyền văn hóa số.

TP.HCM cũng chú trọng xây dựng văn hóa và con người thành phố phát triển toàn diện trong kỷ nguyên mới.

Hiện thành phố có 321 di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh, gồm 4 di tích quốc gia đặc biệt, 99 di tích quốc gia và 218 di tích cấp thành phố. Trong đó có 3 di sản phi vật thể được UNESCO ghi danh và 15 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Thành phố quan tâm lãnh đạo, định hướng sáng tác, quảng bá tác phẩm văn học, nghệ thuật gắn với các sự kiện chính trị và thực tiễn thành phố; tạo điều kiện cho nghệ thuật xã hội hóa phát triển, đồng thời bảo đảm quản lý nhà nước.