Tình hình Trung Đông 17-3: Ông Trump họp báo, khẳng định tân lãnh tụ Iran Khamenei bị thương nặng

NGỌC ĐỨC

Tổng thống Mỹ Donald Trump cập nhật tình hình chiến sự tại Trung Đông với báo chí, trong đó ông đề cập nhiều vấn đề.

Loạt đồng minh của Mỹ từ chối can dự vào cuộc chiến tại Iran

Ngày 16-3, một loạt đồng minh thân cận của Mỹ, bao gồm Nhật Bản, Anh và Liên minh châu Âu (EU) - lần lượt đưa ra tuyên bố không tham gia vào cuộc chiến tranh Israel - Mỹ chống Iran.

Tiêu biểu trong đó, Đại diện cấp cao về đối ngoại của EU, bà Kaja Kallas, cho biết các ngoại trưởng EU bày tỏ mong muốn tăng cường sứ mệnh hải quân hiện có tại Trung Đông, nhưng chưa sẵn sàng mở rộng phạm vi hoạt động sang eo biển Hormuz.

"Trong các cuộc thảo luận, chúng tôi nhận thấy mong muốn rõ ràng là củng cố chiến dịch này. Tuy nhiên hiện chưa có sự đồng thuận về việc thay đổi nhiệm vụ của chiến dịch Aspides", bà Kallas nói với báo giới sau cuộc họp tại Brussels.

Eo biển Hormuz và phép thử với NATO ĐỌC NGAY

Về phía Đức, Thủ tướng Friedrich Merz cũng tuyên bố nước này sẽ không tham chiến, với lý do không có ủy quyền từ Liên Hợp Quốc, EU hay NATO theo quy định của Đạo luật Cơ bản.

Ông Merz nhấn mạnh ngay từ đầu đã rõ ràng quan điểm rằng chiến sự tại Iran không phải vấn đề của NATO.

"Mỹ và Israel không tham vấn chúng tôi trước khi phát động cuộc chiến này. Về phía Iran cũng chưa bao giờ có quyết định chung nào về vấn đề có nên tiến hành hay không. Vì vậy, câu hỏi về việc Đức có thể tham chiến như thế nào hoàn toàn chưa từng được đặt ra", ông nói.

Ít nhất 200 binh sĩ bị thương, 10 người thương nặng vì chiến sự với Iran

Ngày 16-3, người phát ngôn của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết khoảng 200 binh sĩ Mỹ đã bị thương trong cuộc chiến với Iran, trong đó có 10 trường hợp bị thương nặng.

Ông Hawkins cho biết 180 binh sĩ đã trở lại nhiệm vụ. Các thương tích ghi nhận gồm bỏng, chấn thương sọ não và vết thương do mảnh đạn. Giới chức quân sự Mỹ cho biết nhiều trường hợp bị thương là do máy bay không người lái (drone) cảm tử của Iran.

Hồi tuần trước, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Dan Caine cũng đã xác nhận đây là loại vũ khí gây ra phần lớn thương vong.Tính từ khi Israel - Mỹ phát động chiến dịch tấn công Iran ngày 28-2, ít nhất 13 binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng.

Theo Đài Al Jazeera, ngày 16-3, Tổng thống Mỹ Donald Trump cung cấp thêm thông tin cho báo chí về nỗ lực quân sự của Mỹ tại Iran.

Hoãn thăm Trung Quốc vì tình hình Iran

Tại buổi trả lời câu hỏi, ông Trump cho biết ông đã đề nghị hoãn chuyến thăm Trung Quốc, dự kiến sẽ diễn ra từ 31-3 đến 2-4, thêm khoảng một tháng do cuộc chiến với Iran.

Chia sẻ cùng lúc, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent giải thích quyết định hoãn này xuất phát từ "những trách nhiệm chiến tranh" của ông Trump, chứ không liên quan đến căng thẳng thương mại Mỹ - Trung.

"Nếu thật sự phải hoãn thì việc hoãn sẽ vì ngài tổng tư lệnh Mỹ tin rằng ông ấy nên ở trong nước khi cuộc chiến đang được triển khai", ông Bessent chia sẻ.

Khẳng định đã ngăn được Thế chiến 3

Ông Trump khẳng định việc Mỹ tấn công chương trình hạt nhân Iran đã giúp tránh Thế chiến 3.

Chỉ trích đồng minh không điều quân đến eo biển Hormuz

Phát biểu với báo chí, tổng thống Mỹ kêu gọi các quốc gia phụ thuộc vào eo biển Hormuz hỗ trợ Mỹ bảo vệ tuyến đường biển này.

Ông cho biết đã trao đổi với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và đánh giá phản hồi của Paris ở mức "8 điểm, chưa hoàn hảo" nhưng tin rằng Pháp sẽ hỗ trợ. Tuy nhiên, trên thực tế Pháp vẫn khẳng định không tham chiến và chỉ duy trì cách tiếp cận "phòng thủ" ở Trung Đông.

Ông Trump cũng tin Anh sẽ tham gia, trong bối cảnh Thủ tướng Anh Keir Starmer trước đó cho biết London đang phối hợp với đồng minh về "một kế hoạch tập thể khả thi" để mở lại eo biển.

Dù vậy, ông Trump chỉ trích một số đồng minh phản ứng thiếu nhiệt tình: "40 năm qua chúng tôi bảo vệ các bạn, vậy mà các bạn không muốn tham gia".

Khẳng định ông Khamenei bị thương nặng

Ông Trump cũng nói Washington hiện không rõ liệu tân Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei còn sống hay không.

"Nhiều người nói ông ấy bị biến dạng nghiêm trọng, mất một chân và bị thương nặng. Người khác lại nói ông ấy đã chết. Không ai nói ông ấy hoàn toàn khỏe mạnh", ông Trump nói, đồng thời cho biết Mỹ không biết đang đàm phán với ai ở Tehran vì "tất cả đều đã chết".

Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cũng đưa ra nhận định tương tự.

Tuy nhiên, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm 14-3 đã khẳng định ông Khamenei không gặp vấn đề gì.

Phía Iran tuyên bố cuộc chiến sẽ kết thúc theo điều kiện của Tehran và không tìm kiếm lệnh ngừng bắn, yêu cầu đảm bảo rằng các cuộc tấn công do Mỹ dẫn đầu sẽ không tái diễn trước khi tham gia giải pháp ngoại giao.

Khoe giảm trên 90% năng lực tên lửa Iran

Theo ông Trump, kể từ khi xung đột nổ ra, quân đội Mỹ đã tấn công hơn 7.000 mục tiêu trên khắp Iran, chủ yếu là các mục tiêu quân sự và thương mại.

Theo ông, Mỹ đã "xóa sổ hoàn toàn" lực lượng quân sự Iran, giảm 90% năng lực phóng tên lửa đạn đạo và 95% năng lực tấn công bằng máy bay không người lái (drone) của nước này.

Hơn 100 tàu hải quân Iran bị phá hủy trong hơn hai tuần rưỡi qua, trong đó có hơn 30 tàu rải mìn. Riêng trong ngày 17-3, Mỹ tấn công thêm ba nhà máy sản xuất tên lửa và drone.

Về đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu của Iran - ông Trump nói Mỹ đã phá hủy mọi thứ trên đảo ngoại trừ khu vực chứa dầu và đường ống, nhằm phục vụ việc "tái thiết đất nước đó trong tương lai", nhưng cảnh báo "có thể sẽ không giữ nguyên như vậy".

Israel tấn công khu phức hợp phục vụ chương trình không gian quân sự của Iran

Quân đội Israel tuyên bố đã tấn công vào trung tâm Tehran và phá hủy một khu phức hợp "được sử dụng để phát triển các năng lực tấn công vệ tinh trong không gian", dựa trên thông tin tình báo quân sự.