Trao đổi với báo chí ngày 26-2, lãnh đạo Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế) cho hay đơn vị đang rà soát, cập nhật và sửa đổi danh mục thuốc bảo hiểm y tế (BHYT) chi trả.

Cập nhật danh mục sau nhiều năm

Theo Vụ BHYT, những năm gần đây dù tỉ lệ chi cho thuốc trong tổng chi khám chữa bệnh BHYT có xu hướng giảm nhưng giá trị tuyệt đối vẫn rất lớn.

Năm 2022, chi phí thuốc từ quỹ BHYT là 40,01 nghìn tỉ đồng (33,41%); năm 2023 là 45,841 nghìn tỉ đồng (32,82%); năm 2024 tăng lên 50,784 nghìn tỉ đồng (31,22%).

"Điều này cho thấy việc lựa chọn và thanh toán thuốc hợp lý có vai trò quan trọng trong kiểm soát chi phí điều trị và bảo đảm an toàn quỹ BHYT", lãnh đạo Vụ BHYT cho hay.

Theo quy định hiện nay, việc thanh toán thuốc BHYT được thực hiện theo Thông tư số 20, có hiệu lực từ ngày 1-3-2023, với danh mục gồm 1.037 hoạt chất thuốc hóa dược, sinh phẩm (chia thành 27 nhóm lớn) và 59 thuốc phóng xạ, chất đánh dấu.

Tuy nhiên danh mục này chủ yếu kế thừa từ năm 2018, chỉ bổ sung một số thuốc điều trị COVID-19 và mở rộng phạm vi sử dụng cho trạm y tế xã.

Trước nhu cầu điều trị ngày càng cao và sự phát triển nhanh của y học hiện đại, Bộ Y tế đã giao Vụ BHYT chủ trì rà soát, cập nhật và sửa đổi danh mục. Việc xây dựng dự thảo tuân thủ các nguyên tắc, tiêu chí theo quy định, bảo đảm tính khoa học, công khai, minh bạch và tham khảo kinh nghiệm quốc tế.

Bổ sung nhiều nhất là thuốc điều trị ung thư

Theo dự thảo, danh mục thuốc hóa dược và sinh phẩm sẽ được bổ sung mới 84 thuốc. Trong đó đáng chú ý có 30 thuốc điều trị ung thư (chiếm 35,7%), chủ yếu là các thuốc phát minh mới như thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng, thuốc miễn dịch.

Theo Vụ BHYT, dù chi phí điều trị cho các loại thuốc này thường cao nhưng việc bổ sung các thuốc này vào danh mục BHYT là cần thiết nhằm giúp bác sĩ có thêm lựa chọn điều trị, người bệnh tiếp cận các phác đồ tiên tiến, giảm chi trả từ tiền túi và giảm gánh nặng bệnh tật cho người bệnh ung thư.

Theo đó để bảo đảm khả năng chi trả của quỹ BHYT, các thuốc ung thư đều được nghiên cứu, tính toán kỹ lưỡng, đặc biệt xem xét tác động ngân sách để quy định tỉ lệ thanh toán phù hợp.

Đặc biệt, những năm gần đây, số thuốc ung thư mới được phát minh và đăng ký lưu hành tại Việt Nam tăng nhanh, khiến số lượng thuốc được xem xét cập nhật trong lần sửa đổi danh mục này cao hơn so với các nhóm khác.

Danh mục thuốc BHYT được quy định theo tên hoạt chất nên trên thực tế, số thuốc thương mại được quỹ BHYT thanh toán còn lớn hơn, tùy số thuốc được cấp phép lưu hành.

"Đây là nhóm thuốc có chi phí cao nhưng cần thiết để giúp người bệnh tiếp cận các phác đồ điều trị tiên tiến, giảm gánh nặng chi phí kéo dài và hạn chế nguy cơ "bỏ lại phía sau" với người bệnh ung thư", lãnh đạo Vụ BHYT thông tin.

Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung 24 thuốc điều trị các bệnh mạn tính như tim mạch, đái tháo đường, hô hấp, tâm thần, tiết niệu…; đồng thời có 18 thuốc điều trị bệnh hiếm, trong đó 14 thuốc thuộc nhóm ung thư.

Các bệnh này thường phải điều trị lâu dài, chi phí lớn, nên việc mở rộng danh mục được kỳ vọng sẽ giúp người bệnh giảm chi trực tiếp từ tiền túi và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Không chỉ bổ sung thuốc mới, dự thảo còn đề xuất sửa đổi điều kiện và tỉ lệ thanh toán của 52 thuốc hiện hành, trong đó nhiều thuốc được mở rộng phạm vi sử dụng và nâng tỉ lệ thanh toán, qua đó tăng khả năng tiếp cận điều trị cho người bệnh.

"Nếu được thông qua, danh mục thuốc BHYT mới được kỳ vọng sẽ đáp ứng tốt hơn nhu cầu điều trị, giúp người dân tiếp cận các tiến bộ y học hiện đại và từng bước giảm gánh nặng chi phí y tế từ tiền túi", lãnh đạo Vụ BHYT thông tin và cho biết dự kiến cuối quý 1-2026 sẽ hoàn thiện danh mục thuốc BHYT mới và ban hành thông tư trong năm 2026 để sớm đưa thêm nhiều loại thuốc chất lượng, chi phí hợp lý để điều trị cho người bệnh.

Gần 40% ca ung thư có thể phòng ngừa, không chỉ là thay đổi lối sống

Nhân Ngày Ung thư thế giới (4-2), Tổ chức Y tế thế giới (WHO) công bố một phân tích toàn cầu chỉ ra gần 40% số ca ung thư mới trên thế giới có thể phòng ngừa.