Thức ăn đường phố: Không che đậy, không dùng găng tay

Mới đây, Bộ Y tế có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố yêu cầu đảm bảo an toàn thực phẩm trong kinh doanh thức ăn đường phố.

Trong đó, Bộ Y tế nêu rõ cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố phải chấp hành các mức xử phạt của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế.

Cụ thể, cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố vi phạm quy định về điều kiện an toàn thực phẩm sẽ bị xử phạt.

Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng đối với các hành vi như bày bán thức ăn không có bàn, tủ, giá, kệ hợp vệ sinh; thức ăn không được che đậy ngăn chặn bụi bẩn, để côn trùng, động vật gây hại xâm nhập; không sử dụng găng tay khi tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chín, thức ăn dùng ngay.

Mức phạt từ 1 - 3 triệu đồng được áp dụng đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng hơn như sử dụng dụng cụ chế biến, ăn uống không bảo đảm an toàn thực phẩm;

Người trực tiếp chế biến đang mắc các bệnh truyền nhiễm như tả, lỵ, thương hàn, viêm gan A, E; sử dụng phụ gia thực phẩm sang chiết, san chia không đúng quy định; dùng nước không đạt quy chuẩn để chế biến, vệ sinh dụng cụ.

Trường hợp vi phạm liên quan đến sử dụng phụ gia thực phẩm trái quy định còn bị buộc tiêu hủy toàn bộ thực phẩm.

Theo khảo sát của Tuổi Trẻ Online, tại Hà Nội trên nhiều tuyến đường thức ăn đường phố được bày bán từ những ngõ nhỏ đến khu chợ dân sinh, đường lớn.

Mặc dù quy định về an toàn thực phẩm là vậy, thế nhưng không nhiều người kinh doanh các loại thức ăn này tuân thủ.

Những cửa hàng bán đồ viên chiên, chè, bánh… không có dụng cụ che đậy, người bán không đeo găng tay. Hay những tiệm cơm "bụi" bày thức ăn ra ngoài vỉa hè cũng không được che đậy để đảm bảo an toàn.

Dù "nhìn đã thấy" không đảm bảo vệ sinh an toàn, nhiều người vẫn sử dụng các loại thực phẩm này, một phần vì giá rẻ. Chính sự tiêu dùng "vô tư" của người dân, vô tình khiến những cửa hàng này vẫn còn "đất sống".

Trong khi đó, việc xử phạt đối với thức ăn đường phố không đảm bảo vẫn chưa được thực hiện triệt để, việc quản lý, giám sát chưa chặt chẽ dẫn đến "người bán vẫn bán, người mua vẫn mua". Và hệ lụy cuối cùng là sức khỏe người tiêu dùng.

Thức ăn đường phố "bẩn" gây hại thế nào?

Theo TS Lâm Quốc Hùng, Giám đốc Trung tâm Đào tạo dinh dưỡng và thực phẩm - Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cho hay nguy cơ ô nhiễm, mất an toàn thực phẩm đối với thức ăn đường phố vẫn thường trực, ở mức độ cao và thường xuyên đe dọa sức khỏe, tính mạng của người tiêu dùng; ảnh hưởng đến an sinh, xã hội.

Bên cạnh đó, việc kiểm soát an toàn thực phẩm thức ăn đường phố vẫn gặp nhiều khó khăn, thách thức trong quy mô toàn quốc.

"Có thể thấy rằng, nhiều khi chúng ta rất chủ quan với an toàn vệ sinh thực phẩm mà không lường hết được hậu quả của nó đối với sức khỏe. Khi người tiêu dùng sử dụng thực phẩm bị ô nhiễm các tác nhân độc hại được đưa vào cơ thể người sử dụng gây nên tình trạng ngộ độc thực phẩm, nhiễm trùng thực phẩm, bệnh không lây nhiễm do thực phẩm.

Trường hợp sử dụng thực phẩm có độc gây nên hội chứng cấp tính hoặc mạn tính sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe, sức lao động, nặng sẽ gây tử vong do ngộ độc, suy đa phủ tạng, thận, gan...", bác sĩ Hùng nhấn mạnh.

Ông cũng nhận định có một thực tế rằng dù biết thức ăn đường phố tiềm ẩn nhiều nguy cơ ngộ độc, ảnh hưởng tới sức khỏe nhưng khá nhiều người trong cộng đồng (không phân biệt tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp, điều kiện kinh tế...) vẫn thích sử dụng bởi đó là thói quen tiêu dùng; tính tiện ích của nó do phù hợp với thời điểm và hoàn cảnh sử dụng, loại thực phẩm đa dạng, hấp dẫn.

Nhưng điều cơ bản là thức ăn đường phố phù hợp với nhiều người vì đáp ứng nhu cầu về giá trị của sản phẩm khi chỉ cần vài chục nghìn là đã có bữa ăn hợp khẩu vị, đủ dinh dưỡng.

"Để giảm nguy cơ ngộ độc, cần rà soát bổ sung, áp dụng và duy trì đầy đủ các quy định an toàn thực phẩm đối với cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố ở mọi cơ sở, mọi thời điểm và địa điểm kinh doanh.

Cần quy hoạch, xây dựng hạ tầng kỹ thuật, bố trí kiểm tra, giám sát thực hiện đối với khu vực kinh doanh thức ăn đường phố; Kiểm tra, thanh tra an toàn thực phẩm trong kinh doanh thức ăn đường phố, xử lý nghiêm, công khai các vi phạm theo phương châm không có ngoại lệ", bác sĩ Hùng nói.

Thức ăn đường phố, hàng rong: Thấy thì 'dơ dơ' nhưng cứ tặc lưỡi cho qua

Thức ăn đường phố được ưa chuộng vì sự tiện lợi, giá rẻ. Tuy nhiên, nó cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm bên cạnh hàng rong trước các cổng trường.