Thống đốc: 'Không thể có hai bảng cân đối, một bảng để thanh toán thuế, một bảng đi vay ngân hàng'

Nhìn nhận về những quan ngại của các đại biểu nêu ra như tỉ lệ dư nợ/GDP, tiền gửi chủ yếu ngắn hạn mà cho vay trung dài hạn, vấn đề thanh khoản, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho rằng thực tiễn hoạt động của Việt Nam có những nét riêng.

Ví dụ như tiền gửi ngắn hạn chiếm 80% của tiền gửi ngân hàng, nhưng tiền gửi cá nhân thực tế gửi ngắn hạn và quay vòng nên mang tính ổn định. Ngành ngân hàng huy động ngắn hạn lãi suất thấp hơn nên quay trở lại hỗ trợ lãi suất cho vay giảm hơn.

Thúc đẩy tăng trưởng tín dụng vào lĩnh vực ưu tiên

Tiền gửi vẫn vào ngân hàng nhiều vì cơ bản người dân vẫn tin vào hệ thống ngân hàng và gửi vào ngân hàng. Vì vậy, ông Ấn cho rằng sau này khi thị trường vốn phát triển tốt hơn, sức hấp dẫn hơn và đảm bảo tính an toàn cho người dân đầu tư thì độ cân bằng có thể sẽ khác đi.

Ông nhấn mạnh, hiện Ngân hàng Nhà nước vẫn theo đuổi chính sách tiền tệ là đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, kiểm soát tỉ giá, đóng góp vào hỗ trợ tăng trưởng. Vấn đề đặt ra là làm sao để tìm được điểm cân bằng, sẽ được triển khai thực tiễn qua điều hành.

Về cho vay tín dụng, Thống đốc khẳng định hiện kiểm soát tốt với mức tăng trưởng 12,27%, qua đó kiểm soát được lãi suất. Lãi suất huy động tăng cao hơn lãi suất cho vay. Tín dụng bất động sản cũng được kiểm soát đảm bảo tăng trưởng với mức 9,84%, thấp hơn tăng trưởng chung của nền kinh tế.

Trong hơn 20,8 triệu tỉ đồng dư nợ toàn nền kinh tế, có 77,44% là dành cho sản xuất kinh doanh. Với doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng dành hơn 4 triệu tỉ đồng. Vừa qua, Ngân hàng Nhà nước đã làm việc với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa để đưa ra các giải pháp giảm lãi suất, tăng khả năng tiếp cận vốn, cho vay thông qua dòng tiền.

Tuy vậy, Thống đốc chỉ ra tại Tờ trình của Quốc hội số 734 về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, đã đánh giá về khả năng tiếp cận vốn thấp vì nhiều lý do. Đó là quy mô vốn nhỏ, sức chống chịu yếu, phương án kinh doanh thường xuyên biến động và thông tin tài chính chưa thực sự minh bạch.

“Làm sao doanh nghiệp nhỏ và vừa phải hoạt động minh bạch hơn? Không thể có câu chuyện có hai bản cân đối, một bảng dùng để thanh toán thuế và một bảng dùng đi vay ngân hàng được. Khi đã minh hoạt tất cả hoạt động ngân hàng sẽ có điều kiện xem xét cụ thể sức khỏe doanh nghiệp để tổ chức tín dụng cho vay” - ông Ấn nói.

Theo ông, hiện nay có tới 98% là doanh nghiệp nhỏ và vừa nên về cơ bản đã được tổ chức tín dụng cấp tín dụng. Vì vậy cần hướng đến doanh nghiệp có năng lực, chứng minh khả năng khả nợ thì ngân hàng hoàn toàn có cơ sở cho vay. 

Ngân hàng Nhà nước cũng sẽ khuyến khích và tạo cơ sở pháp lý cho tổ chức tín dụng yên tâm cho vay. Tuy vậy, vấn đề đặt ra là làm sao để cho vay hiệu quả, thu hồi được tiền vay để trả tiền cho dân khi huy động là rất quan trọng.

Đẩy mạnh huy động vốn từ các nguồn khác

Giải trình về các vấn đề kinh tế xã hội, huy động nguồn lực cho tăng trưởng kinh tế và quản lý ngân sách, hỗ trợ doanh nghiệp, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho hay đã trình Quốc hội thông qua kế hoạch tài chính 5 năm. Để đạt mức tăng trưởng trên 10%, phải huy động 40% tổng đầu tư toàn xã hội, tức mức độ huy động tăng 2,21 lần so với giai đoạn trước.

Với những băn khoăn của đại biểu về việc quá phụ thuộc vào tín dụng, ông Tuấn cho hay Chính phủ đã nhận diện từ sớm từ xa và thông qua chiến lược phát triển thị trường chứng khoán, bước đầu triển khai và đạt kết quả. 

Thực tế 9 tháng đầu năm huy động vốn đã tăng 15% so với cùng kỳ, phát hành trái phiếu ra công chúng tăng 60% và phát hành cổ phiếu riêng lẻ tăng 80% so với cùng kỳ. Từ cuối năm 2025 có 10 doanh nghiệp IPO huy động trên 60.000 tỉ đồng, gấp 9 lần cả giai đoạn, thị trường cổ phiếu có khởi sắc.

Về các vấn đề liên quan tới ngân sách, ông Tuấn cho hay việc xây dựng dự toán sát với kết quả thực hiện là yêu cầu. Nguyên nhân do công tác phân tích dự báo còn hạn chế nên cần đẩy mạnh công nghệ thông tin. 

Với các ý kiến cho rằng tình hình giải ngân đầu tư công chậm, mức chuyển nguồn lớn, Bộ trưởng nhìn nhận có thực tiễn là chuẩn bị dự án còn bất cập, đặc biệt là dự án ODA do quy trình phức tạp hơn. Vì thế, để đẩy nhanh công trình đi vào khai thác, tăng hiệu quả, giảm chuyển nguồn, giảm tạm ứng thì việc chuyển bị dự án, thực thi là quan trọng nhất.

Đại biểu: Có tới 93,5% khoản vay đòi thế chấp, cần mở khóa dữ liệu để cho vay theo dòng tiền

Chiều 29-10, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.