Cách nào để không mất nhịp độ trong công việc, học tập sau kỳ nghỉ? Báo Tuổi Trẻ giới thiệu ý kiến của các chuyên gia, người lao động và cả các bạn trẻ xung quanh vấn đề này.

- HỒNG ĐIỆP (giảng viên một trường ĐH tại TP.HCM):

Đau đầu với "hội chứng" sau lễ, Tết của sinh viên

Trước Tết tôi có cho sinh viên làm bài tập và dặn dò rất kỹ là sau Tết lớp sẽ bốc thăm thuyết trình, với hy vọng thời gian nghỉ Tết dài, sinh viên có thời gian làm bài tập tốt. Tôi đã dặn rất kỹ và nhắn thêm trong group lớp.

Buổi đầu đi học sau một tháng nghỉ Tết, tôi hỏi bao nhiêu nhóm đã làm xong bài để thuyết trình, cả lớp im lặng. Tôi hỏi lại lần nữa, hai cánh tay rụt rè giơ lên trong tổng số 10 nhóm được phân công. Lý do là "em không nhớ có làm bài tập", "nhóm em quên đề tài"...

Tôi phải chuyển kế hoạch sang một bài giảng khác nhưng sinh viên vẫn không tập trung, có nhóm tụm nhau nói chuyện, vài em ngủ gục. Tình trạng này hoàn toàn khác trước Tết khi phần lớn sinh viên khá hăng hái tham gia phát biểu, tương tác với giảng viên.

Tình trạng này không phải cá biệt ở lớp tôi, nhiều giảng viên khác cũng than phiền sinh viên vào lớp học đầu năm với tinh thần thờ ơ, uể oải dù trường ra thông báo nhắc nhở, yêu cầu siết điểm danh...

Hiện một số trường đại học hoán đổi ngày học để giáo viên và giảng viên được nghỉ nối hai kỳ lễ liên tiếp (dịp giỗ Tổ Hùng Vương và lễ 30-4, 1-5 năm nay), điều này giúp cho sinh viên và giảng viên có thời gian nghỉ dài hơn. Và lại thấy sự chộn rộn chuẩn bị nghỉ lễ. Liệu sau kỳ nghỉ lễ có lặp lại "hội chứng" như sau nghỉ Tết?

- Thạc sĩ BÙI THỊ THANH (Hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn Huệ, phường Bến Thành, TP.HCM):

Thầy và trò vào "guồng" ngay ngày đầu tiên

Trước đây, những ngày đầu và sau những kỳ nghỉ lễ, Tết dài ngày, học sinh vắng nhiều với lý do về quê không kịp vào hoặc không mua được vé tàu, xe...

Một số em đi học nhưng mệt mỏi, thiếu ngủ, ngắp ngắn ngáp dài. Vài giáo viên có tâm lý vui vẻ ngày lễ nên ngày đầu tiên đi học thì chỉ cho các em chơi, sinh hoạt...

Những năm gần đây, chúng tôi đưa giáo viên và học sinh vào "guồng" ngay theo kế hoạch năm học. Ngày đầu tiên học sinh đi học lại, tất cả cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên đi sớm hơn để đón học sinh.

Trường tổ chức cho các em sinh hoạt tập thể dưới sân để tạo không khí vui tươi, phấn khởi. Sau giờ sinh hoạt, học sinh vô lớp học nghiêm túc theo thời khóa biểu. Các lớp vắng nhiều hay có học trò đi trễ sẽ bị đánh giá thi đua. Khi giáo viên trở lại trường với tâm thế sẵn sàng, nghiêm túc trong việc giảng dạy thì học sinh cũng sẽ nghiêm túc trong học tập và ngược lại.

- VÕ THỊ THANH TRÚC (sinh viên một trường cao đẳng tại TP.HCM):

Tự lập kỷ luật bản thân sau kỳ nghỉ

Sinh viên nhiều trường ĐH mới vừa trở lại trường trong tuần qua sau kỳ nghỉ Tết. Sau mỗi kỳ nghỉ dài, Tết hoặc nghỉ hè, tôi và các bạn trong lớp thường rơi vào một khoảng trống tâm lý, mọi người hay gọi là "hội chứng lười học sau kỳ nghỉ".

Đây là cảm giác chênh vênh khi phải thay đổi trạng thái thoải mái toàn thời gian ở nhà sang nề nếp học tập ở trường, phải dậy sớm đến lớp đúng giờ, phải ngồi yên để học.

Sự "ngán học" ấy hiện hữu rất rõ vào buổi sáng thức dậy, cảm giác nặng nề khi nhìn vào những bài tập vẫn còn dang dở, khó tập trung lắng nghe thầy cô giáo giảng bài. Nếu không sớm kiểm soát, sự trễ nải này sẽ kéo dài làm vỡ kế hoạch học tập của bản thân.

Tôi đã phải tìm cách đưa bản thân vào nề nếp trước khi quay lại trường sau Tết. Trước hết là làm quen với giờ giấc như ăn đúng bữa, ngủ và thức đúng giờ. Với việc học hành, tôi bắt đầu từ những bài tập dễ nhất hay bài tập mà bản thân mình từng thích thú nhất.

Bài tập lớn được chia thành những đề mục nhỏ và thực hiện dần trong những ngày đầu và tự tạo hứng thú với những bài tập khó hơn, lớn hơn. Một chiếc bàn ngăn nắp, tài liệu sắp xếp trật tự cũng là cách dặn mình học một cách kỷ luật.

- Thạc sĩ tâm lý TRẦN THỊ LINH GIANG:

Khởi động từ những việc nhỏ

Dưới góc nhìn của tâm lý học, cảm giác mệt mỏi, uể oải, hiệu quả làm việc giảm sút sau một kỳ nghỉ dài là kết quả của nhiều cơ chế tự nhiên liên quan đến cách bộ não vận hành, thói quen hành vi và nhịp sinh học của con người.

Những hoạt động như ăn uống, du lịch, giải trí... trong kỳ nghỉ đã kích hoạt mạnh hệ thống "phần thưởng" của não bộ, khiến não bộ quen với cảm giác dễ chịu tức thì. Khi quay lại công việc, não bộ chưa kịp thích nghi.

Sau kỳ nghỉ dài, nhiều người đối diện với núi việc tồn đọng. Xử lý quá nhiều đầu việc cùng lúc dễ dẫn đến suy giảm kiểm soát khiến động lực giảm theo nên nhiều người trì hoãn hoặc làm việc kém hiệu quả.

Để sớm vực dậy tinh thần làm việc sau kỳ nghỉ dài, trước hết hãy thiết lập lại nhịp sinh hoạt hằng ngày. Cố gắng đi ngủ, thức dậy và bắt đầu công việc vào những khung giờ cố định.

Chuẩn bị kế hoạch công việc cho từng ngày hoặc khởi động buổi sáng bằng vài việc quen thuộc như: ghi ra những việc cần làm, xem lại lịch làm việc, kiểm tra email hoặc đọc nhanh tài liệu. Những thói quen nhỏ này giúp nhanh chóng bắt nhịp lại với công việc.

'Khởi động' lại sau kỳ nghỉ Tết

Một anh đồng nghiệp tôi, người luôn nổi tiếng quyết đoán và nhiều năng lượng. Anh tâm sự: "Sau mỗi kỳ nghỉ dài như Tết, tôi cần ít nhất một tuần để hồi phục nhịp làm việc. Không phải vì lười mà vì tâm lý bị kéo giãn quá mức".