Những ngày gần đây khi tình hình thế giới biến chuyển, vấn đề tăng trưởng được đề cập ở Việt Nam gợi nên nhiều suy nghĩ về sự giàu có và thịnh vượng, của gia đình và quốc gia.

Giàu có, ở một nghĩa đơn giản, là tích lũy của cải. Tiền bạc nhiều hơn, tài sản lớn hơn, cơ hội tiêu dùng rộng hơn. Nhưng ở góc độ gia đình, thịnh vượng hay nôm na là giàu sang thì không chỉ là có nhiều, mà là cách có và cách sống với cái mình có.

Giàu sang dường như có một thứ ánh sáng riêng. Đó là khi sự đầy đủ vật chất mở ra một không gian tinh thần: biết thưởng thức cái đẹp, biết sẻ chia, biết cảm thông.

Một gia đình giàu sang không chỉ có nhà rộng, xe đẹp, mà còn có tiếng cười, có sự tử tế trong cách đối đãi với người làm, với hàng xóm, với những người yếu thế hơn mình.

Họ không phô trương, cũng không phung phí; họ tiêu dùng có ý thức và sống có trách nhiệm. Ở đó, của cải không phải là đích đến, mà là phương tiện để làm cho đời sống trở nên phong phú và nhân hậu hơn.

Từ cá nhân, gia đình, nghĩ đến quốc gia. Một quốc gia có thể tăng trưởng rất nhanh: GDP tăng, đô thị mọc lên, hạ tầng mở rộng, hàng hóa dồi dào... Nhưng tăng trưởng nếu được theo đuổi bằng mọi giá, đôi khi chỉ là một dạng "giàu có" tập thể - một sự tích lũy khổng lồ về vật chất.

Nếu tăng trưởng đi kèm với bất bình đẳng, với môi trường bị tàn phá, với tham nhũng và những nhóm lợi ích bòn rút, thì cái giàu của quốc gia ấy giống như cái giàu của một cá nhân không sang.

Nó có thể phô trương, có thể ấn tượng trong con số, nhưng bên trong tích tụ những bất ổn. Người dân có thể không cảm thấy an toàn và không chắc chắn về tương lai. Một xã hội như vậy dễ rơi vào trạng thái "giàu xổi": phất lên nhanh, nhưng thiếu nền tảng bền vững.

Có thể nhìn thoáng qua kinh nghiệm của một số nước Đông Á: giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ thường đi kèm, hoặc sớm hay muộn, với những cải cách thể chế theo hướng mở rộng quyền tham gia của người dân, tăng cường minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Chính những yếu tố đó giúp chuyển hóa giàu có thành thịnh vượng, từ tích lũy vật chất sang một trạng thái ổn định, đáng sống và được tôn trọng.

Một quốc gia thịnh vượng không nhất thiết phải tăng trưởng nhanh nhất, nhưng nó biết cân bằng giữa tăng trưởng và những giá trị khác: công bằng, dân chủ, tôn trọng nhân phẩm, bảo vệ môi trường.

Ở đó, văn minh không phải là một khẩu hiệu, mà là một tính chất thấm vào cách xã hội vận hành, từ thể chế đến đời sống thường ngày.

Một quốc gia thịnh vượng, giống như một gia đình "sang", không chỉ quan tâm đến việc có bao nhiêu, mà còn quan tâm đến tính bền vững, phân chia như thế nào, đối xử với nhau và với cộng đồng ra sao và để lại điều gì cho thế hệ sau.

Ở đó, người dân có thể không giàu nứt vách, nhưng họ có sự an tâm về pháp luật, về môi trường sống, về cơ hội phát triển cho con cái. Và chính sự an tâm đó là một dạng của cải vô hình - thứ mà tiền bạc không dễ mua được.

Việt Nam đã có những bước đi dài để đạt được tăng trưởng cao trong nhiều năm qua. Chính sách tăng trưởng kinh tế vừa qua đã giúp Việt Nam khai thác được các nguồn lực để nâng cao đời sống vật chất của người dân.

Giờ đây, đứng trước giai đoạn mới, vấn đề quan trọng là làm sao để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững, thực chất.

Có thể thấy rằng Việt Nam đang theo đuổi mục tiêu là tăng trưởng nhưng không hy sinh chất lượng. Hay nói khác: tăng trưởng phải bảo đảm bền vững và hướng đến thịnh vượng.

Tôi cũng hay nghĩ rằng một người hay một gia đình có thể không giàu nhất, nhưng nếu sống tử tế, biết chia sẻ, biết thưởng thức và biết đủ, thì đời sống vẫn có thể đầy đặn, bền bỉ và nhẹ nhõm.

Quốc gia cũng vậy: có thể không tăng trưởng nhanh nhất, nhưng nếu biết đặt con người, công bằng và bền vững vào trung tâm, thì đó mới là con đường đi đến sự thịnh vượng - một thứ giàu có có chiều sâu và có tương lai.

Thủ tướng họp thúc đẩy tăng trưởng hai con số, tri ân doanh nghiệp

Sáng 27-3, Hội nghị "Doanh nghiệp góp phần vào tăng trưởng hai con số và Thủ tướng Chính phủ tri ân doanh nghiệp" được tổ chức với sự chủ trì của Thủ tướng Phạm Minh Chính.