Vụ việc xảy ra ở Trường THCS Tam Giang Tây, tỉnh Cà Mau. Theo quyết định đình chỉ điều tra của Công an tỉnh Cà Mau, thầy Trần Văn Tâm khi mua sắm thiết bị cho nhà trường đã dùng hóa đơn ghi giá cao hơn thực tế.

Số tiền bị xác định chiếm đoạt là 6.140.000 đồng, phần chi sai nguyên tắc tài chính là 6.900.000 đồng. 

Ngay từ tháng 7-2024, bị can đã tự nguyện nộp 23.000.000 đồng, nhiều hơn cả phần phải khắc phục. Quan trọng hơn, chính kết luận điều tra thừa nhận tài sản làm ra có lợi cho nhà trường, giá trị thực còn cao hơn số tiền bỏ ra.

Điều đáng quý ở đây là cơ quan tố tụng đã chọn cách dừng lại. Khoản 2 điều 8 Bộ luật Hình sự năm 2015 từ lâu đặt ra một nguyên tắc nền tảng, rằng những hành vi tuy có dấu hiệu của tội phạm nhưng tính chất nguy hiểm cho xã hội không đáng kể thì không phải là tội phạm và được xử lý bằng các biện pháp khác.

Một khoản chênh lệch hơn 6 triệu đồng, đã khắc phục từ sớm, trong một việc mà nhà trường rốt cuộc được lợi, khó có thể coi là mối nguy cho xã hội.

Việc miễn trách nhiệm hình sự theo điểm a khoản 2 điều 29, trên cơ sở điểm a khoản 1 điều 230 Bộ luật Tố tụng hình sự vì thế là một lối ra hợp lý mà luật đã trao sẵn.

Trước đó cấp phúc thẩm đã hủy bản án sơ thẩm và trả hồ sơ để điều tra lại, rồi cơ quan điều tra cho bị can được bảo lĩnh. Đó là một chuỗi tự điều chỉnh của hệ thống và điểm dừng hôm nay là phần kết tử tế của chuỗi ấy.

Quyết định này còn có ý nghĩa vượt ra ngoài một con người. Cả nước đang nói nhiều về việc phân định rạch ròi trách nhiệm hình sự với hành chính và dân sự.

Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân yêu cầu ưu tiên áp dụng biện pháp dân sự, kinh tế, hành chính trước khi nghĩ đến hình sự.

Tinh thần ấy nêu cho khu vực tư nhân nhưng nguyên lý đằng sau không của riêng ai. Một cái sai về nguyên tắc tài chính nếu hậu quả không đáng kể và đã được khắc phục thì nên được xử lý bằng kỷ luật và thu hồi, chứ không nhất thiết bằng còng số 8.

Hóa đơn sai là chuyện nhỏ có thể cho qua. Nó vẫn phải bị xử lý bằng chế tài hành chính tương xứng và người làm sai vẫn phải chịu trách nhiệm về mặt quản lý. Hoan nghênh quyết định đình chỉ không phải là cổ vũ cho sự dễ dãi mà là cổ vũ cho sự đúng mực. Dùng đúng công cụ cho đúng loại vi phạm mới là một nền tư pháp biết tiết chế.

Cái được lớn nhất không nằm ở một bản án không tuyên. Nó nằm ở tín hiệu gửi tới những người đứng đầu các đơn vị sự nghiệp ở cơ sở rằng nếu họ xoay xở vì việc chung một cách ngay thẳng, pháp luật sẽ không vội biến họ thành bị can. Đó là thứ giữ cho người ta còn dám làm.

Ngôi trường ở Tam Giang Tây ngày mai vẫn cần có người lo cho nó từng cái bàn, từng thiết bị. Một quyết định biết dừng lại đúng lúc xét cho cùng cũng đang lo cho những ngôi trường như thế.

Đình chỉ điều tra vụ cựu hiệu trưởng ở Cà Mau bị tuyên 7 năm tù vì làm đồ dùng cho học sinh

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Cà Mau đã đình chỉ điều tra vụ án và bị can đối với ông Trần Văn Tâm (cựu Hiệu trưởng Trường THCS Tam Giang Tây). Quyết định này được đưa ra do ông có nhân thân tốt, đã khắc phục hậu quả.