Bệnh đang có xu hướng trẻ hóa

Những thông tin này được đưa ra tại talkshow "Hiểu bệnh mạn - Sống viên mãn: Kiểm soát và điều trị bệnh tăng huyết áp mạn tính" do báo Tuổi Trẻ thực hiện, với sự đồng hành của Boehringer Ingelheim Việt Nam - công ty thuộc tập đoàn dược phẩm đến từ Đức.

Theo ThS.BS.CKII Trần Quang Khánh, Khoa Tim mạch can thiệp - Bệnh viện Chợ Rẫy, tăng huyết áp không còn là bệnh của riêng người cao tuổi. Thực tế lâm sàng cho thấy bệnh đang có xu hướng trẻ hóa.

Tăng huyết áp được xem là "kẻ giết người thầm lặng" bởi đa số người bệnh không có triệu chứng đặc hiệu. Một số có thể cảm thấy đau đầu nhẹ, chóng mặt, hoa mắt, choáng váng khi thay đổi tư thế hoặc mệt mỏi không rõ nguyên nhân. Tuy nhiên, những biểu hiện này rất dễ bị nhầm lẫn với stress, rối loạn tiền đình, thiếu ngủ hay áp lực công việc.

"Khi không đo huyết áp định kỳ, người bệnh có thể quen dần với các triệu chứng mơ hồ này. Trong khi đó, huyết áp vẫn âm thầm tăng cao từng ngày, gây tổn thương các cơ quan quan trọng mà người bệnh hoàn toàn không hay biết", BS Khánh cho biết.

Không chỉ là một con số trên máy đo, tăng huyết áp kéo dài có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho nhiều cơ quan trong cơ thể.

Ở tim, huyết áp cao khiến tim phải làm việc quá sức, dẫn đến phì đại tim, suy tim và làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim.

Ở não, tăng huyết áp là nguyên nhân hàng đầu gây tai biến mạch máu não, bao gồm cả nhồi máu não và xuất huyết não - những biến cố có thể để lại di chứng nặng nề hoặc tử vong.

Thận cũng là cơ quan chịu ảnh hưởng nặng nề của tăng huyết áp. Huyết áp cao kéo dài làm tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận, dẫn đến suy thận mạn. Đáng lo ngại hơn, khi chức năng thận suy giảm, tình trạng tăng huyết áp lại càng khó kiểm soát, tạo thành một vòng xoắn bệnh lý khiến người bệnh nhanh chóng rơi vào giai đoạn nặng.

Ngoài ra, tăng huyết áp còn gây tổn thương võng mạc mắt, làm giảm thị lực, thậm chí mù lòa, và gây hẹp, tắc mạch máu ngoại biên ở tay chân.

Quan niệm sai lầm "chỉ cần hạ huyết áp là đủ!"

Theo BS Khánh, một trong những sai lầm phổ biến hiện nay là nhiều người cho rằng chỉ cần "hạ được con số huyết áp là đủ". 

Trên thực tế, mục tiêu điều trị tăng huyết áp không đơn thuần là làm huyết áp giảm xuống trong ngắn hạn, mà là đưa huyết áp về mức mục tiêu phù hợp với từng người bệnh, đồng thời bảo vệ các cơ quan khác trong cơ thể và giảm các nguy cơ biến chứng.

Với đa số bệnh nhân, tăng huyết áp là bệnh mạn tính, việc điều trị thường phải kéo dài, thậm chí suốt đời. Tuy nhiên, không ít người tự ý ngưng thuốc khi thấy huyết áp "đã ổn", hoặc chỉ uống thuốc khi cảm thấy khó chịu. Đây là hành vi rất nguy hiểm, bởi huyết áp có thể tăng trở lại nhanh chóng và gây biến chứng cấp tính bất cứ lúc nào.

Trong điều trị hiện nay, y học hiện đại ngày càng ưu tiên sử dụng viên thuốc phối hợp, tức là kết hợp nhiều cơ chế hạ huyết áp trong một viên thuốc. Cách tiếp cận này giúp kiểm soát huyết áp hiệu quả hơn, giảm tác dụng phụ so với việc dùng nhiều thuốc đơn lẻ, đồng thời giúp người bệnh dễ tuân thủ điều trị.

"Có những bệnh nhân, đặc biệt là người cao tuổi hoặc người có nhiều bệnh nền, phải uống 6 - 7 loại thuốc mỗi ngày. Viên thuốc phối hợp giúp giảm số viên uống, từ đó cải thiện khả năng tuân thủ, yếu tố rất quan trọng để điều trị tăng huyết áp thành công", BS Khánh chia sẻ.

Bên cạnh thuốc, thay đổi lối sống được xem là nền tảng không thể thiếu trong kiểm soát tăng huyết áp. Ăn mặn là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu, do đó người bệnh cần hạn chế muối trong khẩu phần ăn hằng ngày. 

Việc bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia, duy trì vận động thể lực phù hợp, kiểm soát cân nặng và ngủ đủ giấc cũng đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định huyết áp.

Theo các chuyên gia, mỗi người trưởng thành nên hình thành thói quen đo huyết áp định kỳ, đặc biệt là những người trên 30 tuổi, người thừa cân, hút thuốc lá, thường xuyên căng thẳng hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch, đột quỵ. Việc đo huyết áp không chỉ nên thực hiện tại cơ sở y tế mà còn có thể theo dõi tại nhà để phát hiện sớm những bất thường.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định đo huyết áp lưu động 24 giờ nhằm phát hiện tình trạng tăng huyết áp "áo choàng trắng" hoặc tăng huyết áp ẩn giấu.

BS Khánh nhấn mạnh tăng huyết áp không phải là bản án tử nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. "Hiểu đúng về bệnh, chủ động tầm soát và tuân thủ điều trị lâu dài sẽ giúp người bệnh kiểm soát tốt huyết áp, hạn chế biến chứng và sống khỏe mạnh, chất lượng hơn", BS Khánh khẳng định.