Ghi nhận của Tuổi Trẻ Online, cuối tháng 5-2026, một đoạn dài khu vực kênh Kim Đôi đoạn qua phường Vũ Ninh (Bắc Ninh) có màu đen đặc kèm bọt trắng xóa như xà phòng. Những ngày nắng nóng, mùi hôi thối bốc lên càng nồng nặc, tạo cảm giác buồn nôn.

Dòng kênh đen đặc, bốc mùi hôi thối

Không dừng một chỗ, dòng nước đen kịt chảy thẳng qua cửa cống, đổ ra sông Cầu tạo thành hai màu rõ rệt có thể nhìn thấy bằng mắt thường.

Ông Nguyễn Tiến Xuân - Tổ trưởng tổ dân phố Ngọc Đôi (phường Vũ Ninh, Bắc Ninh) - cho biết khoảng 150 hộ dân với gần 1.000 nhân khẩu sống hai bên bờ kênh Kim Đôi đang chịu ảnh hưởng trực tiếp từ tình trạng ô nhiễm.

"Những ngày nắng to hoặc có gió, mùi hôi bốc lên rất nặng, bọt trắng bay cả vào nhà người dân. Chúng tôi mong các cơ quan chức năng sớm xác định rõ nguồn ô nhiễm để xử lý dứt điểm, không làm ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe của bà con", ông Xuân bày tỏ.

Theo ông, cách đây vài chục năm, nước kênh Kim Đôi còn trong sạch, người dân sử dụng cho sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên nhiều năm trở lại đây, nguồn nước ngày càng bị ô nhiễm, bốc mùi.

Cùng chung nỗi lo, bà Nguyễn Thị Thư (người dân tổ dân phố Ngọc Đôi) nói có cơ quan chức năng đã về lấy mẫu nguồn nước, hứa giải quyết, song đến nay tình trạng ô nhiễm vẫn tiếp diễn.

"Nhiều người sống ở gần kênh thường xuyên bị ho, khó thở. Nhà nào cũng phải đóng cửa, không dám mở cửa vì sợ mùi. Các cháu nhỏ cũng phải ở nhà, không dám bế ra ngoài đường, người lớn còn không chịu được nữa là các cháu", bà Thư bộc bạch và đề nghị các cấp có thẩm quyền tìm ra nguyên nhân ô nhiễm, xử lý triệt để, cho người dân môi trường trong lành, an toàn.

Ông Nguyễn Văn Tuân (người dân phường Vũ Ninh) cho biết trước đây trẻ em vẫn xuống kênh tắm vào hè, còn người dân sử dụng nguồn nước cho sản xuất. Nhưng nhiều năm gần đây, dòng kênh đổi màu, xuất hiện mùi hôi thối, không ai dám dùng.

"Những ngày nắng nóng, mùi hôi thối bốc lên rất khó chịu. Người dân chỉ mong cơ quan chức năng sớm làm rõ nguyên nhân để có biện pháp xử lý", ông Tuân chia sẻ.

Khởi tố hình sự nếu đủ căn cứ

Trước phản ánh của người dân và đề nghị từ Sở Nông nghiệp và Môi trường Bắc Ninh, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn đã có văn bản chỉ đạo xử lý tình trạng ô nhiễm môi trường trên kênh Kim Đôi.

Theo đó UBND các phường, xã gồm Vũ Ninh, Võ Cường, Nam Sơn, Hạp Lĩnh, Phương Liễu và Liên Bão được yêu cầu tăng cường kiểm tra các khu dân cư, cơ sở sản xuất có dấu hiệu xả thải trực tiếp vào kênh, mương nội đồng dẫn vào kênh Kim Đôi.

Các địa phương chủ động giải quyết dứt điểm tình trạng ô nhiễm trên hệ thống kênh Kim Đôi chảy qua địa bàn, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo thẩm quyền.

UBND tỉnh Bắc Ninh cũng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ đầu tư nhà máy xử lý nước thải và hệ thống thu gom nước thải sinh hoạt đô thị, khu dân cư tập trung Quế Võ để xử lý nước thải sinh hoạt cho các phường Quế Võ, Bồng Lai, Phương Liễu.

Các bên liên quan phối hợp nạo vét, khơi thông dòng chảy để bảo đảm chất lượng nước sản xuất nông nghiệp.

Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh cũng yêu cầu Công an tỉnh Bắc Ninh tăng cường kiểm tra thực địa, áp dụng các biện pháp nghiệp vụ để phát hiện, xử lý các đơn vị xả thải chưa qua xử lý ra môi trường. Nếu đủ căn cứ sẽ xem xét khởi tố hình sự theo quy định.

Người đứng đầu các địa phương, cơ quan liên quan chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng cơ sở sản xuất hoặc hộ kinh doanh xả chất thải chưa qua xử lý ra môi trường, đặc biệt vào hệ thống kênh Kim Đôi.

Ứng phó với ô nhiễm nguồn nước mặt

Hiện tại, nước ta có 3 loại nguồn nước có thể khai thác để sử dụng cho mục đích cấp nước: Nước mặt (sông, suối, kênh, rạch, ao, hồ…), nước ngầm (giếng đào, giếng khoan), nước mưa. Trong khi nguồn nước mặt đang phải đối mặt với nhiều bất cập