Tàu chở hàng đi xuất khẩu tại cảng Cát Lái, TP.HCM - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Chỉ ít ngày sau phán quyết của Tòa án tối cao, Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh áp thuế nhập khẩu toàn cầu 10% trong 150 ngày theo khoản 122 của Đạo luật Thương mại 1974, đồng thời phát tín hiệu có thể nâng mức này lên 15%.
Tại tọa đàm trực tuyến 4-3 với chủ đề "Thuế đối ứng của Mỹ: Kịch bản sau phán quyết của Tối cao Pháp viện và khuyến nghị cho doanh nghiệp Việt", các chuyên gia đã đưa ra nhiều dự đoán đáng chú ý về những động thái tiếp theo từ Nhà Trắng.
Ba kịch bản có thể xảy ra
Ở góc độ chiến lược, ông Nguyễn Đức Khương, Giáo sư Trường Kinh doanh Leonard de Vinci (Pháp), Chủ tịch sáng lập AVSE Global, đưa ra ba kịch bản chính.
Trong đó, có khả năng Quốc hội Mỹ gia hạn mức thuế 15% đồng bộ cho tất cả quốc gia sau 150 ngày, biến thuế tạm thời thành một cấu trúc ổn định hơn.
Một kịch bản khác là mức thuế sẽ quay về trạng thái trước tháng 4-2025.
Dù vậy, ông Khương cho rằng xác suất cao nhất là khả năng chính quyền sẽ sử dụng linh hoạt chính sách để áp dụng các biện pháp khác nhau tùy theo từng quốc gia và từng ngành.
"Cách tiếp cận này cho phép Mỹ điều chỉnh chính sách dựa trên mức thâm hụt thương mại và mục tiêu bảo hộ các ngành công nghiệp nội địa đang được tái cấu trúc", ông Khương nói.
Phân tích thêm về khả năng này, bà Nguyễn Thu Trang, Giáo sư Đại học Temple và Viện Nghiên cứu luật Mỹ - châu Á (Đại học Luật New York), nhận định rằng sau khi thời hạn 150 ngày kết thúc, chính quyền Mỹ nhiều khả năng sẽ không dừng lại ở "lá bài" khoản 122.
Theo bà, nhánh hành pháp hoàn toàn có thể chuyển sang các cơ chế khác nhằm duy trì mức độ sức ép tương đương với thuế đối ứng trước đây.
Bà Trang phân tích rằng khoản 122 của Đạo luật Thương mại 1974 chỉ là công cụ mang tính tạm thời, cho phép áp phụ thu nhập khẩu trong phạm vi thời gian và mức trần nhất định.
Tuy nhiên, hệ thống pháp luật thương mại của Mỹ còn nhiều điều khoản khác có thể được kích hoạt tùy theo mục tiêu chính sách.
Trong đó, khoản 301 được sử dụng để xử lý các hành vi bị cho là thương mại không công bằng; khoản 232 cho phép áp biện pháp vì lý do an ninh quốc gia; khoản 338 liên quan đến các trường hợp phân biệt đối xử trong thương mại; còn khoản 201 là cơ sở để áp thuế tự vệ khi hàng nhập khẩu được xác định gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất trong nước.
"Việc kết hợp hoặc luân phiên sử dụng các công cụ này có thể tạo ra một cấu trúc áp lực mới thay cho cơ chế thuế đối ứng trước đó", bà Trang nhấn mạnh.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?
Với Việt Nam, 150 ngày thuế 10% không chỉ là một mốc kỹ thuật mà là khoảng thời gian đệm để đánh giá lại rủi ro thị trường Mỹ.
Theo các chuyên gia, nếu kịch bản sử dụng linh hoạt các chính sách xảy ra, các ngành có thặng dư thương mại lớn hoặc liên quan đến công nghệ, an ninh chuỗi cung ứng có thể chịu điều tra và áp thuế chọn lọc.
Bà Trang nhấn mạnh các cuộc điều tra theo khoản 301 hay 201 thường đòi hỏi doanh nghiệp cung cấp bảng câu hỏi chi tiết về nguồn gốc nguyên liệu, cấu trúc chi phí, lao động và chuỗi cung ứng.
"Gánh nặng chứng minh thường thuộc về phía doanh nghiệp xuất khẩu. Việc thiếu hồ sơ minh bạch có thể dẫn đến mức thuế bất lợi", bà nói.
Ở góc độ tuân thủ, ông Hoàng Việt Dũng, Ủy viên BCH Hội các nhà quản trị doanh nghiệp Việt Nam, cho rằng doanh nghiệp phải thay đổi tư duy: "Thuế quan đã trở thành công cụ đòn bẩy thường xuyên của chính quyền Mỹ. Doanh nghiệp không thể xem đây là rủi ro bất thường".
Ông Dũng lưu ý Chính phủ Việt Nam đã siết chặt việc cấp giấy chứng nhận xuất xứ (CO), thu hồi ủy quyền từ một số đơn vị để tập trung về Bộ Công Thương. Bên cạnh đó là rủi ro hậu kiểm đối với hồ sơ giai đoạn dịch COVID-19.
"Doanh nghiệp không nên phụ thuộc hoàn toàn vào thông tin từ nhà nhập khẩu Mỹ, mà cần chủ động kiểm soát chuỗi cung ứng của mình", ông nói thêm.
Đồng thời, bản thân các doanh nghiệp cũng cần tiếp tục mở rộng mạng lưới xuất khẩu của mình, thay vì chỉ chờ đợi những tín hiệu tích cực từ Mỹ.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Larry Hu, Giám đốc Amazon Global Selling Đông Nam Á, cho biết với những biến động và cạnh tranh gay gắt trên thị trường toàn cầu như hiện tại, đây là thời điểm các doanh nghiệp cần chuyển dịch chiến lược theo hướng phát triển các sản phẩm giá trị cao, đồng thời tận dụng tối đa các nguồn lực để xuất khẩu, chẳng hạn như xuất khẩu trực tuyến.
"Cụ thể là đầu tư vào thiết kế, đổi mới sáng tạo và xây dựng thương hiệu cao cấp toàn cầu. Bên cạnh đó, việc tìm hiểu và tận dụng các hỗ trợ và nguồn lực một cách triệt để - từ Chính phủ, nhà cung cấp dịch vụ và các đối tác là những gì mà doanh nghiệp Việt thực hiện trong thời điểm này", ông nói.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận