Chiều 23-4, với 488/492 đại biểu có mặt tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Thủ đô sửa đổi.

Luật có hiệu lực thi hành từ 1-7-2026, trừ một số nội dung sẽ có hiệu lực thi hành ngay sau khi được thông qua.

Vai trò chủ động của chính quyền thủ đô trong thiết kế, tổ chức thực hiện, thử nghiệm chính sách

Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự luật.

Trong đó, về xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật, thí điểm cơ chế, chính sách, kiểm soát quyền lực, bộ trưởng cho hay dự luật được chỉnh lý theo hướng khẳng định vai trò chủ động của chính quyền thủ đô trong thiết kế, tổ chức thực hiện và thử nghiệm chính sách.

Đồng thời bổ sung các quy định nhằm bảo đảm chặt chẽ, gồm không áp dụng thủ tục rút gọn trong xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, làm rõ thẩm quyền ban hành văn bản của chủ tịch UBND.

Bổ sung yêu cầu về xác định cơ chế kiểm tra, giám sát, trách nhiệm giải trình khi ban hành văn bản, trách nhiệm đánh giá hiệu quả văn bản sau ban hành và tổng kết thực tiễn.

Bổ sung phạm vi thí điểm gồm cơ chế, chính sách khác theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền để bảo đảm tính bao quát.

Giới hạn thời gian thí điểm chính sách mới không quá 5 năm và cơ chế tạm dừng khi phát sinh rủi ro vượt quá mức độ đã được dự báo.

Trao quyền cho HĐND TP quyết định chính sách, tiêu chí cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị

Về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thủ đô, bộ trưởng nhấn mạnh các quy định về cơ chế, chính sách đặc thù được rà soát, hoàn thiện theo hướng chặt chẽ, khả thi, bảo đảm kiểm soát và phù hợp thực tiễn.

Cụ thể, tập trung làm rõ thẩm quyền của chính quyền TP trong quy hoạch, quản lý không gian phát triển và yêu cầu phối hợp với các bộ liên quan để bảo đảm kiểm soát chặt chẽ, nhất là đối với không gian tầm cao.

Trao quyền cho HĐND TP quyết định chính sách, tiêu chí cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị nhằm xử lý vấn đề mật độ dân cư, môi trường và phát triển đô thị.

Cùng với đó, kế thừa Luật Thủ đô năm 2024, luật giữ quy định cụ thể về các trường hợp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước trong bảo đảm an ninh, trật tự.

Chỉnh lý quy định cho phép UBND TP được bổ sung chương trình giáo dục địa phương mà không làm thay đổi mục tiêu, nội dung cốt lõi của chương trình giáo dục quốc gia.

Luật mới quy định căn cứ quy định của HĐND TP, chủ tịch UBND TP được quyết định thành lập, sáp nhập, chia, tách, giải thể, đổi tên, cấp phép hoạt động trường đại học công lập, cao đẳng công lập do TP quản lý.

Cho phép thành lập, sáp nhập, chia, tách, giải thể, đổi tên, cấp phép hoạt động trường đại học tư thục, cao đẳng tư thục trên địa bàn thành phố.

Cho phép thành lập, sáp nhập, chia, tách, giải thể, đổi tên, cấp phép hoạt động đối với trường đại học, cao đẳng có vốn đầu tư nước ngoài, liên kết đào tạo với cơ sở nước ngoài trên địa bàn TP sau khi có ý kiến của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Dự luật hoàn thiện chính sách đặc thù trong lĩnh vực y tế theo hướng quy định rõ trách nhiệm của các cơ sở y tế trên địa bàn trong việc tham gia hỗ trợ hệ thống y tế thủ đô, đặc biệt trong cấp cứu ngoại viện và phối hợp chăm sóc sức khỏe.

Trao quyền cho HĐND TP quyết định áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt với các dự án lớn, quan trọng trên cơ sở được sự đồng ý của cấp có thẩm quyền và sau khi tham vấn các bộ, ngành liên quan.

Quyết định gia hạn thời gian không quá 6 tháng để hoàn thiện điều kiện về khởi công xây dựng công trình với các dự án thực hiện theo Nghị quyết 258 của Quốc hội.

Về quản lý tài chính, ngân sách, ưu đãi thuế, dự luật được chỉnh lý theo hướng kế thừa quy định hiện hành, không ban hành chính sách ưu đãi thuế vượt khung pháp luật chung, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương.

Đồng thời bổ sung có chọn lọc đối tượng được ưu đãi, hỗ trợ để thúc đẩy các lĩnh vực ưu tiên, bổ sung cơ chế linh hoạt trong điều hành ngân sách nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển và ổn định kinh tế vĩ mô.

Luật mới được chỉnh lý theo hướng khẳng định vai trò trung tâm, dẫn dắt của thủ đô, thiết kế khái niệm vùng thủ đô theo hướng mở, linh hoạt...

Chủ tịch Quốc hội: Việc sửa Luật Thủ đô là tiền đề để TP.HCM xây dựng Luật Đô thị đặc biệt

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho hay việc sửa đổi Luật Thủ đô cũng là tiền đề để xây dựng Luật Đô thị đặc biệt.