Tỉ lệ gặp biến cố tim mạch do xơ vữa tăng theo tuổi

Theo TS.BS Nguyễn Thị Mai Ngọc, Viện Tim mạch, Bệnh viện Bạch Mai, dữ liệu thực tế cho thấy người cao tuổi rất hiếm khi chỉ mắc một căn bệnh đơn lẻ.

Theo báo cáo thống kê về tình trạng bệnh lý mạn tính (như số liệu từ CMS - Hoa Kỳ), có tới 80% người cao tuổi mắc ít nhất một bệnh nền và gần 70% phải chung sống với từ hai bệnh trở lên.

Đáng lo ngại nhất là sự cộng hưởng giữa các bệnh lý phổ biến như tăng huyết áp (chiếm khoảng 60%) và rối loạn mỡ máu (khoảng 50%). Chính sự đan xen này khiến hệ tim mạch của người già trở nên mong manh hơn bao giờ hết trước các biến cố nghiêm trọng.

Sự gia tăng chóng mặt của các biến cố tim mạch do xơ vữa (ASCVD) theo độ tuổi là điều mỗi gia đình có người cao tuổi đều cần lưu tâm.

Dựa trên dữ liệu thống kê lâm sàng toàn cầu, ở ngưỡng 40 - 45 tuổi, tỉ lệ biến cố tim mạch nghiêm trọng chỉ khoảng 1,9/1.000 người/năm. Khi bước qua tuổi 66-70, tỉ lệ này tăng lên 12,7/1.000 người/năm. Và ở tuổi trên 75 nguy cơ vọt lên gần 30/1.000 người/năm.

Bác sĩ Ngọc cho hay theo các nghiên cứu y học (điển hình là báo cáo trên European Heart Journal), LDL-C không chỉ đơn thuần là yếu tố nguy cơ mà chính là nguyên nhân hình thành mảng xơ vữa trong lòng mạch. 

Dữ liệu cho thấy chỉ cần giảm được 1 mmol/L LDL-C đã giúp giảm tới 23% biến cố mạch vành chính và 17% nguy cơ đột quỵ.

Tác dụng phụ của thuốc lên gan và thận: Tỉ lệ rất thấp

Theo bác sĩ Ngọc, dựa trên các khuyến cáo từ Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (ACC/AHA) và châu Âu (ESC), việc bảo vệ trái tim cần được phân loại rõ ràng:

Dự phòng tiên phát (khi chưa có biến cố tim mạch): Đối với người trên 70-75 tuổi, bác sĩ sẽ cân nhắc điều trị hạ mỡ máu dựa trên thể trạng, các bệnh đồng mắc và đặc biệt là kỳ vọng sống của từng người.

Dự phòng thứ phát (khi đã từng bị nhồi máu cơ tim, đột quỵ...): Lúc này, việc sử dụng các liệu pháp Statin hoạt lực cao là chỉ định bắt buộc và không phân biệt tuổi tác nhằm ngăn ngừa biến cố tái phát.

Nhiều người bệnh e dè tác dụng phụ của thuốc lên gan và thận, nhưng phân tích gộp từ hàng chục thử nghiệm lâm sàng (với sự tham gia của hơn 170.000 bệnh nhân) cho thấy tỉ lệ này là rất thấp và không có sự khác biệt ý nghĩa so với nhóm không dùng thuốc.

Đặc biệt, với những trường hợp có kèm bệnh thận mạn, y văn ưu tiên lựa chọn các dòng thuốc có tỉ lệ đào thải qua thận cực thấp (dưới 2%).

Ưu điểm của các dòng thuốc này là không cần phải hiệu chỉnh liều theo chức năng thận, giúp đảm bảo an toàn tối đa và sự tiện lợi trong quá trình điều trị dài hạn cho người cao tuổi.

"Việc chủ động tầm soát, tuân thủ lộ trình dự phòng dựa trên các khuyến cáo khoa học thế giới chính là cách tốt nhất để giúp người cao tuổi khỏe mạnh", bác sĩ Ngọc khuyến cáo.

Xơ vữa động mạch, mạch vành và đột quỵ nguy hiểm nhất trong các bệnh lý tim mạch gặp ở Việt Nam

Số ca bệnh tim mạch đã tăng gấp đôi trong 30 năm qua và là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong.