Một nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí Nature cho thấy tủy xương nằm bên trong hộp sọ còn chứa những cấu trúc lympho có tổ chức, hoạt động gần giống các trung tâm miễn dịch thu nhỏ dành riêng cho não. 

Những 'trạm an ninh' miễn dịch nằm sát não

Phát hiện do nhóm chuyên gia Jang Hyun Park và giáo sư Jonathan Kipnis, Trường Y Đại học Washington ở St. Louis (Mỹ) thực hiện.

Trong tủy xương sọ của chuột khỏe mạnh, nhóm nghiên cứu phát hiện các cụm tế bào miễn dịch gồm tế bào T, tế bào B và tế bào trình diện kháng nguyên, tạo thành những cấu trúc trung tâm thường thấy trong hạch bạch huyết. 

Ở đó, tế bào B được "huấn luyện", nhân lên và hoàn thiện khả năng tạo kháng thể. "Chúng tôi chưa từng thấy những cấu trúc như vậy trong tủy xương khỏe mạnh", ông Jang Hyun Park cho biết. 

Theo ông, phát hiện gợi ý rằng một cơ quan phức tạp như não có thể sở hữu những cấu trúc miễn dịch chuyên biệt nằm ngay bên cạnh để bảo vệ mình. Các "trạm" này nhận thông tin trực tiếp từ não. 

Các nghiên cứu trước đây đã phát hiện những kênh cực nhỏ xuyên qua xương sọ, nối tủy xương sọ với màng cứng bao quanh não. Trong công trình mới, khi đánh dấu các protein bên trong não chuột, các nhà khoa học thấy vật chất này theo dòng dịch từ não đi qua những đường kết nối và xuất hiện trong tủy xương sọ. 

Tại đây, các tế bào này được hệ miễn dịch nhận diện. Phản ứng miễn dịch tại tủy xương sọ vẫn có thể xảy ra ngay cả khi sự tham gia của một số hạch bạch huyết ngoại vi bị hạn chế. GS Jonathan Kipnis ví chúng như những "trạm an ninh" được bố trí ngay sát não. 

Có thể mở đường chống ung thư não

Để kiểm tra vai trò thực sự của các cấu trúc này, nhóm nghiên cứu sử dụng mô hình u thần kinh đệm ở chuột.

Khi làm suy yếu hoạt động của các cấu trúc lympho trong tủy xương sọ, khối u phát triển mạnh hơn, lượng tế bào miễn dịch xâm nhập khối u giảm và thời gian sống của chuột cũng ngắn đi. 

Nhóm nghiên cứu sau đó thử làm điều ngược lại, kích thích các "trạm miễn dịch" này.

Một hỗn hợp gồm chất kích hoạt CD40 cùng hai phân tử truyền tín hiệu miễn dịch IL-21 và IFNγ được đưa vào một loại gel đặt dưới da đầu chuột. 

Qua đó, nhóm đã tăng hoạt động miễn dịch trong tủy xương sọ, thúc đẩy phản ứng chống khối u và kéo dài thời gian sống của chuột so với nhóm đối chứng. Phản ứng xuất hiện sớm tại tủy xương sọ rồi lan sang ở các hạch bạch huyết nằm xa hơn. 

Theo GS Kipnis, kết quả có thể làm thay đổi cách giới khoa học nhìn nhận mối quan hệ giữa não và hệ miễn dịch, đồng thời mở ra khả năng trong tương lai tác động trực tiếp vào các trung tâm miễn dịch nằm trong hộp sọ để điều trị bệnh thần kinh. 

Tuy nhiên, gọi đây là một "cơ quan miễn dịch" mới vẫn cần thận trọng. Nature gọi chính xác hơn là các cấu trúc lympho chức năng trong tủy xương sọ và phần lớn bằng chứng về cấu trúc cũng như chức năng hiện mới được chứng minh trên chuột. 

Ở người, nhóm nghiên cứu đã tìm thấy những tế bào miễn dịch có đặc điểm tương tự trong mẫu tủy xương sọ nhưng chưa chứng minh rằng con người cũng sở hữu đầy đủ hệ thống tổ chức và hoạt động giống chuột.

Phát hiện mới về hải quỳ biển, mở ra hy vọng bảo vệ rạn san hô

Một phát hiện về hệ miễn dịch của hải quỳ biển, cho thấy loài sinh vật cổ đại này đã phát triển một cơ chế chống virus hoàn toàn khác với con người và các động vật có xương sống.