Theo chuyên gia về bệnh lý gan, TS Robert S. Brown Jr., MD, MPH, thuộc Weill Cornell Medicine (Mỹ), tác động của trứng đối với sức khỏe gan phụ thuộc nhiều vào tình trạng sức khỏe chuyển hóa và toàn bộ chế độ ăn uống của mỗi người, thay vì chỉ nhìn vào một loại thực phẩm.

Trứng có tốt hay không tốt cho người bệnh gan?

Một trong những lợi ích của trứng là hàm lượng protein cao. Protein giúp tạo cảm giác no lâu, từ đó có thể hạn chế việc ăn quá nhiều trong ngày. Đây là yếu tố đáng chú ý đối với sức khỏe gan, bởi kiểm soát cân nặng và sức khỏe chuyển hóa có vai trò quan trọng trong phòng ngừa cũng như kiểm soát bệnh gan nhiễm mỡ.

Trứng cũng cung cấp choline, một chất dinh dưỡng cần thiết cho nhiều chức năng của cơ thể và có liên quan đến sức khỏe gan. Theo TS Brown, những người có lượng choline trong chế độ ăn cao thường có nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ thấp hơn. Tuy nhiên, choline không chỉ có trong trứng mà còn được cung cấp từ cá, đậu, đậu nành và các loại rau họ cải.

Điểm khiến trứng trở thành thực phẩm cần cân nhắc là cholesterol trong lòng đỏ. Một chế độ ăn có lượng cholesterol cao, đặc biệt khi đi kèm với các yếu tố nguy cơ chuyển hóa khác, có thể không có lợi cho sức khỏe gan.

Vì vậy, người có sức khỏe tốt và chế độ ăn uống cân bằng nhìn chung có thể đưa trứng vào thực đơn. Ngược lại, những người đang có cholesterol cao hoặc vấn đề chuyển hóa nên chú ý hơn đến khẩu phần và tần suất ăn trứng.

Điều quan trọng là không nên đánh giá sức khỏe của gan chỉ dựa trên việc một người có ăn trứng hay không. Tổng thể chế độ ăn, cân nặng, lượng đường tiêu thụ, chất béo bão hòa và tình trạng chuyển hóa đều có ảnh hưởng lớn hơn.

Người bị gan nhiễm mỡ có nên ăn trứng mỗi ngày?

Đây là vấn đề gây nhiều tranh luận vì các nghiên cứu hiện có chưa hoàn toàn thống nhất.

Một nghiên cứu trên người mắc bệnh gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa (MASLD) từng ghi nhận mối liên hệ giữa việc ăn từ hai đến ba quả trứng mỗi tuần và nguy cơ mắc MASLD cao hơn. Tuy nhiên, TS Brown lưu ý rằng một nghiên cứu lớn hơn với 1.414 người lại không tìm thấy mối liên hệ giữa việc ăn trứng và MASLD, đồng thời cho thấy choline trong trứng có thể có tác dụng bảo vệ.

Sự khác biệt này cho thấy không thể kết luận rằng "ăn trứng gây gan nhiễm mỡ". Tác động của trứng cần được xem xét trong bối cảnh chế độ ăn và sức khỏe tổng thể của từng người.

Nếu bạn có sức khỏe tốt và cholesterol ở mức bình thường, việc ăn một hoặc hai quả trứng mỗi ngày có thể không gây vấn đề theo nhận định của chuyên gia trong bài viết. Nhưng nếu đang có cholesterol cao, nên ăn trứng điều độ hơn và trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng về khẩu phần phù hợp.

Đặc biệt, cách ăn trứng cũng rất quan trọng. Một quả trứng ăn cùng bánh mì nguyên cám, bơ và rau sẽ khác đáng kể về mặt dinh dưỡng so với trứng ăn kèm nhiều thịt xông khói, xúc xích hoặc các thực phẩm giàu chất béo bão hòa.

Bữa sáng nào tốt hơn cho sức khỏe gan?

Nếu muốn xây dựng một bữa sáng thân thiện với gan, TS Brown khuyến nghị ưu tiên các nguồn protein như sữa chua Hy Lạp, protein thực vật và các loại hạt. Bánh mì nguyên cám kết hợp với bơ cũng là một lựa chọn giàu chất xơ, có thể giúp kiểm soát lượng đường trong máu.

Ngược lại, nên hạn chế các loại bánh ngọt nhiều đường, bánh mì trắng, xúc xích và thịt xông khói. Lượng đường cao và chất béo bão hòa trong chế độ ăn có thể góp phần làm tăng nguy cơ tích tụ mỡ trong gan.

Đồ uống cũng cần được chú ý. Theo chuyên gia, cà phê và trà có thể là những lựa chọn phù hợp nhờ chứa các hợp chất thực vật như polyphenol. Tuy nhiên, không nên biến chúng thành đồ uống nhiều đường.

Một lựa chọn khác cần cân nhắc là nước ép trái cây. So với việc ăn nguyên quả, nước ép loại bỏ phần lớn chất xơ và có thể khiến cơ thể hấp thụ đường fructose nhanh hơn. Vì vậy, ăn trái cây nguyên quả thường là lựa chọn tốt hơn uống nước ép.

Người bị bệnh gan không nhất thiết phải kiêng trứng. Trứng cung cấp protein và choline, những chất dinh dưỡng có giá trị, nhưng lượng cholesterol trong trứng khiến khẩu phần cần được cân nhắc, đặc biệt ở những người có cholesterol cao hoặc vấn đề chuyển hóa.

Thay vì tập trung vào việc "có được ăn trứng hay không", điều quan trọng hơn là xây dựng một chế độ ăn tổng thể tốt cho gan: ưu tiên rau củ, trái cây nguyên quả, ngũ cốc nguyên hạt, protein lành mạnh, các loại hạt và hạn chế đường bổ sung, thịt chế biến sẵn cùng chất béo bão hòa.

Việt Nam đứng thứ 4 thế giới về độ gia tăng trẻ béo phì, gần 1 triệu trẻ bị gan nhiễm mỡ

Việt Nam nằm trong nhóm 10 quốc gia có tốc độ gia tăng tỉ lệ thừa cân, béo phì ở trẻ 5-19 tuổi cao nhất thế giới trong giai đoạn từ 2010-2025. Tại TP.HCM, cứ 10 học sinh tiểu học có 2 em thừa cân, béo phì.