Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh đây mới là kết quả ban đầu và cà chua không thể thay thế các biện pháp điều trị hay giảm cân đã được chứng minh.

MASLD là tình trạng mỡ tích tụ bất thường trong gan, thường đi kèm các yếu tố nguy cơ chuyển hóa như béo phì hoặc huyết áp cao. Nếu kéo dài, bệnh có thể tiến triển và ảnh hưởng đến chức năng gan.

Vì vậy, bất kỳ thay đổi nào trong chế độ ăn có khả năng hỗ trợ kiểm soát lượng mỡ trong gan đều thu hút sự quan tâm. Một nghiên cứu trên tạp chí Nutrients mới đây đã tập trung vào một thực phẩm rất quen thuộc: cà chua.

Ăn cà chua trong 6 tuần, mỡ trong gan giảm nhiều hơn

Nghiên cứu có sự tham gia của 79 người trưởng thành mắc MASLD. Các nhà nghiên cứu chia họ thành hai nhóm. Một nhóm duy trì chế độ ăn không có cà chua, trong khi nhóm còn lại được bổ sung 200g cà chua tươi và 50g xốt cà chua mỗi ngày trong thời gian 6 tuần.

Ngoài việc bổ sung cà chua, những người tham gia được yêu cầu duy trì lối sống thông thường. Các nhà nghiên cứu theo dõi nhiều chỉ số khác nhau, bao gồm lượng mỡ trong gan, độ cứng của gan, cholesterol, men gan, chỉ số khối cơ thể và thành phần cơ thể.

Kết quả đáng chú ý là lượng mỡ trong gan giảm ở cả hai nhóm, nhưng mức giảm ở nhóm ăn cà chua hằng ngày lớn hơn.

Điều này cho thấy cà chua có thể có một vai trò nhất định trong việc kiểm soát sự tích tụ chất béo ở gan. Đáng chú ý, sự thay đổi này không đi kèm với những khác biệt lớn về cân nặng, tổng lượng mỡ hoặc mỡ bụng giữa hai nhóm.

Vì sao cà chua có thể liên quan đến sức khỏe của gan?

Gan là cơ quan trung tâm của quá trình chuyển hóa chất béo, đường và nhiều chất dinh dưỡng khác. Khi lượng chất béo tích tụ trong gan quá nhiều, đặc biệt trong bối cảnh các vấn đề chuyển hóa, nguy cơ tổn thương gan có thể tăng lên.

Cà chua từ lâu đã xuất hiện trong các chế độ ăn được đánh giá cao về mặt dinh dưỡng, trong đó có chế độ ăn Địa Trung Hải. Loại quả này cung cấp vitamin, carotenoid và nhiều hợp chất thực vật.

Tuy nhiên, nghiên cứu hiện tại chỉ cho thấy sự giảm lượng mỡ trong gan, chứ chưa chứng minh cà chua có thể ngăn bệnh tiến triển hoặc phục hồi tổn thương gan.

Các nhà nghiên cứu cũng không ghi nhận sự khác biệt đáng kể giữa hai nhóm về nhiều chỉ số khác sau 6 tuần, bao gồm cholesterol, men gan, độ cứng của gan và chỉ số khối cơ thể.

Đây chính là điểm cần đặc biệt lưu ý.

Một người có thể có ít mỡ trong gan hơn nhưng điều đó chưa đồng nghĩa với việc toàn bộ tình trạng sức khỏe chuyển hóa hoặc chức năng gan đã được cải thiện đáng kể.

Nghiên cứu cũng có một số hạn chế. Thời gian theo dõi chỉ 6 tuần, số người tham gia tương đối nhỏ và phần lớn là nam giới. Những người có BMI trên 30 cũng bị loại khỏi nghiên cứu khiến kết quả khó áp dụng cho tất cả bệnh nhân MASLD, đặc biệt là những người béo phì hoặc mắc nhiều bệnh chuyển hóa cùng lúc.

Ngoài ra, nhóm nghiên cứu kết hợp cà chua tươi và xốt cà chua, nên chưa thể biết chính xác dạng cà chua nào mang lại tác động quan sát được. Các chuyên gia vì thế cho rằng cần những nghiên cứu lớn hơn, kéo dài hơn để xác nhận kết quả.

Ăn cà chua thế nào nếu muốn bảo vệ gan?

Dù chưa thể xem cà chua là một phương pháp điều trị MASLD, việc bổ sung cà chua vào một chế độ ăn cân bằng vẫn có thể là lựa chọn hợp lý đối với nhiều người.

Điều quan trọng là không nên chỉ tập trung vào một loại thực phẩm.

MASLD thường liên quan chặt chẽ đến các vấn đề chuyển hóa. Vì vậy, kiểm soát cân nặng, duy trì hoạt động thể chất và xây dựng chế độ ăn lành mạnh tổng thể vẫn đóng vai trò quan trọng hơn việc chỉ ăn thêm cà chua.

Một bữa ăn có thể kết hợp cà chua với rau xanh, đậu, ngũ cốc nguyên hạt, cá, trứng hoặc các nguồn protein phù hợp. Thay vì thường xuyên sử dụng thực phẩm nhiều đường, nhiều chất béo bão hòa hoặc thực phẩm siêu chế biến, việc ưu tiên thực phẩm ít chế biến có thể mang lại lợi ích rộng hơn cho sức khỏe chuyển hóa.

Đặc biệt, cần phân biệt cà chua nguyên chất với các sản phẩm chế biến từ cà chua. Một số loại xốt cà chua thương mại có thể chứa nhiều đường, muối hoặc năng lượng. Vì vậy, không phải sản phẩm nào có chữ "cà chua" trên nhãn cũng có giá trị dinh dưỡng giống nhau.

Với những người đang mắc MASLD, việc tự điều trị bằng một loại thực phẩm cũng không được khuyến khích. Các chuyên gia cho rằng giảm cân bền vững khoảng 10% trở lên ở những người phù hợp hiện vẫn là một trong những biện pháp có bằng chứng mạnh để cải thiện bệnh gan nhiễm mỡ và các vấn đề chuyển hóa liên quan.

Cà chua vì thế nên được xem là một phần của chế độ ăn lành mạnh, thay vì một "thực phẩm chữa bệnh".

Một điểm khác cũng cần lưu ý là cà chua có thể không phù hợp với một số người, chẳng hạn người gặp vấn đề với bệnh trào ngược dạ dày thực quản. Vì vậy, chế độ ăn nên được điều chỉnh theo tình trạng sức khỏe cụ thể.

Nhìn chung, nghiên cứu kéo dài 6 tuần này mang đến một phát hiện thú vị: một thực phẩm quen thuộc như cà chua có thể liên quan đến việc giảm sự tích tụ mỡ trong gan. Nhưng đây mới chỉ là tín hiệu ban đầu.

Cần thêm những nghiên cứu quy mô lớn và dài hạn để xác định liệu lợi ích này có được duy trì hay không và liệu nó có thực sự giúp cải thiện các kết quả quan trọng như chức năng gan, xơ hóa hoặc nguy cơ tim mạch hay không.

Ăn món mát mà giàu protein

Trứng luộc, cà chua, salad ức gà, đậu hũ, sữa chua Hy Lạp… là những món ăn nhìn nhẹ nhàng nhưng có thể chống chọi thời tiết nắng nóng và tăng protein cho cơ thể.