Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Nature Human Behaviour cho thấy cảm giác nhột ở con người có tính nhất quán đáng ngạc nhiên giữa các nền văn hóa, đồng thời dường như là một dạng cảm giác riêng biệt, khác với đau hay sự dễ chịu khi được chạm vào.

Nghiên cứu do hai nhà khoa học Ziliang Xiong và Konstantina Kilteni tại Đại học Radboud (Hà Lan) thực hiện với 448 người thuộc ba nền văn hóa khác nhau gồm Trung Quốc, Hà Lan và Hy Lạp.

Những người tham gia trước tiên trả lời bảng khảo sát về trải nghiệm từng bị thọc lét và thọc lét người khác. Sau đó họ được yêu cầu tô màu lên mô hình cơ thể trên máy tính để đánh dấu những vùng bản thân cảm thấy nhột nhất. Quy trình tương tự cũng được thực hiện với cảm giác đau và cảm giác dễ chịu khi được chạm vào.

Kết quả cho thấy 98,4% số người tham gia từng trải qua cảm giác bị thọc lét, trong khi 95,8% từng thọc lét người khác.

Đáng chú ý, bất chấp khác biệt về văn hóa, các "điểm nhột" trên cơ thể của những người tham gia lại rất giống nhau. Những vùng đặc biệt nhạy với thọc lét tập trung ở cổ, nách, bụng và lòng bàn chân.

Phát hiện này gây chú ý bởi nhiều nghiên cứu trước đây cho thấy cách con người cảm nhận và diễn giải những tiếp xúc mang yếu tố cảm xúc, chẳng hạn một cái ôm, có thể khác nhau tùy nền văn hóa. 

Tuy nhiên, với cảm giác nhột, khác biệt văn hóa dường như không làm thay đổi đáng kể vị trí những vùng nhạy cảm trên cơ thể.

Các nhà nghiên cứu cũng nhận thấy những khu vực ít thường xuyên được người khác chạm tới có xu hướng nhột mạnh hơn. 

Kết quả này đặt ra thêm câu hỏi về cách não bộ xử lý các dạng tiếp xúc khác nhau và vì sao một số vùng cơ thể lại đặc biệt dễ khiến con người bật cười hoặc co người lại khi bị thọc lét.

Khi so sánh "bản đồ điểm nhột" với bản đồ cảm giác đau và cảm giác dễ chịu, nhóm nghiên cứu nhận thấy chúng có những đặc điểm khác biệt rõ rệt.

Theo Ziliang Xiong, kết quả cho thấy cảm giác nhột có thể là một "lớp cảm giác riêng" cả về sinh lý lẫn tâm lý, chứ không đơn thuần là sự kết hợp của những cảm giác khác.

Nghiên cứu lần này tập trung vào dạng nhột gọi là gargalesis - cảm giác xuất hiện khi một người bị thọc lét với lực tương đối mạnh, lặp đi lặp lại, thường khiến họ bật cười hoặc vùng vẫy. 

Dạng này khác với knismesis, tức cảm giác nhột nhẹ do một vật chạm rất nhẹ lên da, chẳng hạn lông vũ lướt qua, thường gần với cảm giác ngứa và không nhất thiết gây cười.

Bộ não con người đang quá tải trước nhịp sống hiện đại?

Một nghiên cứu mới cho rằng nhiều vấn đề của xã hội hiện đại như căng thẳng, cô đơn, lo âu hay cảm giác luôn phải cạnh tranh có thể bắt nguồn từ sự ‘lệch pha’ giữa bản năng tiến hóa của con người và môi trường sống ngày nay.