Trong cuộc phỏng vấn được tạp chí Atlantic đăng ngày 12-2, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thuyết phục Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng chấm dứt cuộc chiến Nga - Ukraine sẽ mang lại một chiến thắng chính trị cho nhà lãnh đạo Mỹ, đồng thời nêu quan điểm về việc đạt thỏa thuận với Nga.

Ukraine có thể đồng ý rút khỏi Donetsk

Theo Tổng thống Zelensky, nếu ông Trump muốn củng cố di sản là người kiến tạo hòa bình và cải thiện cơ hội chiến thắng của Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, nhà lãnh đạo Mỹ nên nắm lấy thời điểm này để chấm dứt cuộc chiến Nga - Ukraine.

Trước những lo ngại tại Ukraine về khả năng tiếp tục chiến đấu và cơ hội đạt thỏa thuận đang dần khép lại, ông Zelensky tuyên bố ông thà không chấp nhận còn hơn ép người dân nước này phải chấp nhận một thỏa thuận tồi.

Dù chiến sự đã kéo dài 4 năm, nhưng ông Zelensky khẳng định sẵn sàng tiếp tục chiến đấu nếu điều đó là cần thiết để đạt được một nền hòa bình bền vững và danh dự. Ông nói rằng nước này "muốn nhanh chóng kết thúc chiến tranh" nhưng không phải bằng mọi giá.

Theo Atlantic, Ukraine đã cố gắng chứng minh thiện chí thỏa hiệp kể từ cuộc "khẩu chiến" giữa ông Trump và ông Zelensky tại Nhà Trắng vào tháng 2-2025.

Ông Zelensky cho biết chiến thuật của nước này là "để người Mỹ không nghĩ rằng Ukraine muốn tiếp tục chiến tranh". Do đó Ukraine bắt đầu ủng hộ các đề xuất của Mỹ dưới bất kỳ hình thức nào nhằm đẩy nhanh tiến độ.

Ukraine gần như từ bỏ yêu cầu truy cứu trách nhiệm hình sự với Tổng thống Nga Vladimir Putin và các tướng lĩnh Nga, còn ông Zelensky bày tỏ sẵn sàng gặp ông Putin ở bất cứ đâu ngoài Matxcơva mà không cần điều kiện tiên quyết nào.

Thậm chí, theo chia sẻ từ hai cố vấn của ông Zelensky, Ukraine có thể sẵn sàng chấp nhận sự nhượng bộ khó khăn nhất: rút khỏi vùng Donetsk.

Donetsk cùng Luhansk tạo thành vùng Donbas ở phía đông nam Ukraine. Nga đã đơn phương tuyên bố sáp nhập hai vùng này vào năm 2022. Matxcơva coi quyền kiểm soát Donbass là điều kiện quan trọng để chấm dứt chiến sự.

Để hợp thức hóa một thỏa hiệp như vậy, Ukraine đã cân nhắc khả năng tổ chức trưng cầu dân ý về kế hoạch hòa bình, bao gồm thỏa thuận chấp nhận từ bỏ lãnh thổ, vào mùa xuân năm 2026, đồng thời có thể kết hợp bầu cử tổng thống trong trường hợp có sự bảo đảm an ninh từ Mỹ.

Ông Zelensky nói rằng ông sẽ sẵn sàng với cách tiếp cận đó vì nó giúp tăng tỉ lệ cử tri đi bầu và khiến người Nga không thể nghi ngờ về kết quả bỏ phiếu. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh thỏa thuận cần phải đúng đắn và "không nên đưa một thỏa thuận tồi ra trưng cầu dân ý".

Dù còn hoài nghi và không mấy hào hứng, ông Zelensky vẫn tỏ ra ủng hộ các sáng kiến hòa bình của Tổng thống Trump, kể cả ý tưởng biến một phần Donetsk thành "khu kinh tế tự do" mà cả Nga và Ukraine đều không kiểm soát.

Yêu cầu cốt lõi của Ukraine

Trong cuộc phỏng vấn, Tổng thống Ukraine cũng nêu lại những yêu cầu cốt lõi của mình, trước hết là ngay khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, Mỹ và châu Âu cần đảm bảo sẽ bảo vệ Ukraine nếu Nga lại tấn công trong tương lai.

Ông Zelensky từng tuyên bố thỏa thuận đảm bảo an ninh từ Mỹ đã sẵn sàng 100%, tuy nhiên sau đó nói rằng Mỹ chưa đưa ra các cam kết cụ thể bằng văn bản, chẳng hạn liệu có bắn hạ tên lửa Nga nếu vi phạm lệnh ngừng bắn hay không.

Ông cũng nhấn mạnh mọi điều khoản liên quan lãnh thổ chỉ có thể giải quyết khi ông và Tổng thống Nga Putin gặp trực tiếp.

Mỹ đã đề xuất tổ chức hội nghị thượng đỉnh và ông Trump bày tỏ sẵn sàng làm trung gian, tuy nhiên Nga muốn tổ chức họp tại Matxcơva - điều mà ông Zelensky không chấp nhận.

"Chúng tôi không sợ bất cứ điều gì. Chúng tôi đã sẵn sàng cho bầu cử chưa? Chúng tôi đã sẵn sàng cho một cuộc trưng cầu dân ý chưa? Chúng tôi đã sẵn sàng", ông Zelensky nói, đồng thời khẳng định bản thân ông sẵn sàng bầu cử với điều kiện có đảm bảo an ninh và lệnh ngừng bắn.

Nga xác nhận 'sớm' đàm phán vòng thứ 3 với Ukraine

Các nguồn tin cho hay Mỹ đã đề xuất đàm phán ba bên với Nga, Ukraine vào đầu tuần sau tại bang Miami.