Biến động tại Tehran ngày 28-2 không đơn thuần là một cuộc tập kích quân sự chớp nhoáng, mà là đỉnh điểm của nhiều năm chuẩn bị âm thầm và phối hợp giữa Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) và Cơ quan Tình báo quốc gia Israel (Mossad).

Chỉ trong vỏn vẹn 60 giây, chiến dịch ấy không chỉ phơi bày những lỗ hổng an ninh nghiêm trọng của Tehran, mà còn đẩy Trung Đông vào một chương mới đầy bất định.

Bài học xương máu

Theo tờ New York Times, hậu quả từ cuộc xung đột 12 ngày đêm hồi tháng 6-2025 được xem là những bài học an ninh "xương máu" cho Tehran.

Thời điểm đó, hàng loạt nhân vật chủ chốt trong bộ máy quyền lực và giới khoa học hạt nhân Iran bị Israel sát hại ngay trong các hầm trú ẩn tưởng như bất khả xâm phạm.

Nguyên nhân được cho là xuất phát từ nội gián cũng như những chiếc điện thoại di động của đội vệ sĩ - thứ vô tình biến thành thiết bị định vị, tiết lộ vị trí cho đối phương.

Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei sau đó đã phát động một chiến dịch thanh trừng quyết liệt, đồng thời tiến hành cải tổ sâu rộng hệ thống phản gián.

Ông cũng hạn chế xuất hiện trước công chúng, chủ yếu ẩn mình trong các hầm trú ẩn kiên cố để tránh tầm theo dõi của Mỹ và Israel.

Thế nhưng có lẽ sau nhiều tháng, bức tường cảnh giác đã xuất hiện những vết nứt của sự chủ quan.

Nhiều quan chức Iran tin rằng đối phương sẽ không mạo hiểm hành động khi các vòng đàm phán ngoại giao với Mỹ đang diễn ra tại Geneva.

Niềm tin sai lầm này đã dẫn đến một quyết định chết người khi các lãnh đạo quân sự và tình báo cấp cao nhất của Iran lại tập trung ngay trong tòa nhà trên mặt đất tại trụ sở Hội đồng An ninh quốc gia sáng 28-2.

Ngay cả Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei cũng rời khỏi nơi ẩn náu để xuất hiện tại khu dinh thự của mình, nhằm tham gia cuộc họp quan trọng.

Sự phối hợp giữa CIA và Mossad

Tuy nhiên điều mà Tehran không lường trước là mọi động thái của họ đã nằm trong tầm theo dõi từ rất lâu. Trong nhiều tháng ròng rã, CIA và Mossad đã âm thầm phối hợp để thiết lập mạng lưới giám sát dày đặc quanh Lãnh tụ Khamenei.

Theo Đài CNN, lực lượng tình báo đã ghi chép tỉ mỉ từng chi tiết nhỏ trong đời sống hằng ngày của ông Khamenei, từ lịch trình di chuyển, những người tiếp xúc, phương thức liên lạc, thậm chí cả các địa điểm có thể được chọn làm nơi trú ẩn.

Các chuyên gia và cựu quan chức tình báo nhận định toàn bộ chiến dịch hạ sát chỉ diễn ra trong vỏn vẹn 60 giây - nhưng phía sau đó là quá trình chuẩn bị kéo dài nhiều năm.

Cựu sĩ quan CIA Reuel Gerecht nhận định trong khi CIA của Mỹ cung cấp năng lực công nghệ vượt trội, thì Mossad của Israel đóng vai trò chủ chốt với mạng lưới điệp viên thực địa tại Iran.

Khi dữ liệu tín hiệu được kết hợp với nguồn tin con người trên mặt đất, hiệu quả tác chiến tăng lên theo cấp số nhân.

Ngoài ra, một số chuyên gia còn nhận định Iran đã mắc sai lầm trong bảo mật liên lạc, vô tình mở đường cho hoạt động theo dõi.

Theo các nguồn tin, Israel từng cân nhắc ám sát ông Khamenei từ năm ngoái, song khi đó Tổng thống Trump tỏ ra dè dặt vì lo ngại nguy cơ leo thang khu vực và phản ứng từ các đồng minh. Tuy nhiên sau những diễn biến quân sự gần đây, sự do dự ấy dường như không còn.

Ông Oded Ailam, cựu lãnh đạo bộ phận chống khủng bố của Mossad, nhận định: “60 giây là tất cả những gì cần cho chiến dịch này, nhưng đó là kết tinh của nhiều năm chuẩn bị.

Chiến trường hiện đại không còn chỉ được quyết định bởi xe tăng hay máy bay, mà bởi dữ liệu, khả năng tiếp cận, niềm tin và thời điểm. Chỉ một phút cũng có thể làm thay đổi cục diện cả khu vực".

Chiến dịch chớp nhoáng

Theo báo Guardian, trước ngày 28-2 khoảng một tuần, CIA đã nắm được kế hoạch về ba cuộc họp quan trọng dự kiến diễn ra tại Tehran. Thông tin lập tức được chuyển cho Mossad.

Ban đầu, cuộc họp của Lãnh tụ Khamenei được ấn định vào buổi tối. Nhưng khi hệ thống tình báo phát hiện lịch trình được đẩy lên buổi sáng, kế hoạch tác chiến Mỹ - Israel cũng được điều chỉnh tức thì để bảo toàn yếu tố bất ngờ, không cho mục tiêu cơ hội lẩn tránh.

Từ các nguồn nội gián đến phương tiện kỹ thuật tinh vi, tình báo Israel không chỉ xác thực thông tin mà còn xác định chính xác "thời điểm vàng": cả ba cuộc họp quan trọng ở Iran sẽ đồng loạt bắt đầu lúc 9h40 sáng theo giờ địa phương.

Tại sở chỉ huy, Tổng tham mưu trưởng quân đội Israel, Trung tướng Eyal Zamir, gửi thông điệp ngắn gọn nhưng đầy quyết liệt tới các phi công: "Rạng sáng 28-2, chiến dịch 'Tiếng gầm của sư tử' bắt đầu, mục tiêu được phép tấn công".

Khoảng 6h sáng (giờ Israel), các chiến đấu cơ rời căn cứ, mang theo vũ khí tầm xa có độ chính xác cao. Đến 9h40 sáng tại Tehran, tên lửa lao xuống khu phức hợp an ninh cao - nơi đặt Văn phòng Lãnh tụ tối cao và trụ sở Hội đồng An ninh quốc gia.

Những vụ nổ gần như đồng loạt rung chuyển thủ đô Iran, không để lại bất kỳ cơ hội phản ứng nào.

Biểu tượng quyền lực bị tấn công

Kết quả của cuộc tập kích nhanh chóng được xác nhận: Lãnh tụ Khamenei tử nạn tại hiện trường cùng một số cộng sự thân cận, trong đó có ông Ali Shamkhani - cựu Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia - và ông Mohammad Pakpour - Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC).

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu sau đó tuyên bố có nhiều dấu hiệu cho thấy ông Khamenei "không còn sống". Theo truyền thông Israel, hình ảnh thi thể của vị lãnh tụ còn được trình cho cả ông Netanyahu và Tổng thống Mỹ Donald Trump xem qua.

Trên nền tảng Truth Social, ông Trump xác nhận chiến dịch đã "tiêu diệt" nhà lãnh đạo tối cao, nhấn mạnh hệ thống giám sát hiện đại của Mỹ và Israel khiến "không mục tiêu nào có thể trốn thoát".

Đồng thời Lực lượng phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố đã "loại bỏ" 40 chỉ huy cấp cao Iran chỉ trong vòng một phút. Phía Mỹ sau đó cho biết tổng số lãnh đạo thiệt mạng lên tới 48 người.

Sự ra đi của ông Khamenei không chỉ là tổn thất nhân sự, mà còn phơi bày mức độ thâm nhập sâu rộng của tình báo phương Tây vào trung tâm quyền lực Iran.

Hiện cục diện địa chính trị khu vực nói riêng và thế giới nói chung đang đứng trước nguy cơ biến động sâu sắc sau sự kiện gây chấn động này.

Ali Khamenei và gần 4 thập kỷ cầm quyền cứng rắn, thù địch với Mỹ và Israel

Sự ra đi của lãnh tụ tối cao Ali Khamenei đã khép lại một trong những giai đoạn lãnh đạo dài nhất trong lịch sử hiện đại Iran.