Những người thầy lên núi tìm trò, giữ lại giấc mơ con chữ

Nhiều năm đã trôi qua, tôi vẫn nhớ như in hình ảnh những người thầy lặn lội lên núi, đến tận nhà vận động phụ huynh, giúp học trò nghèo tiếp tục đến trường, không để giấc mơ con chữ dang dở.

Những người thầy lên núi tìm trò, giữ lại giấc mơ con chữ - Ảnh 1.

Lớp của tôi còn đầy đủ cả "đội hình"là nhờ thầy cô động viên, không để học sinh nghỉ học - Ảnh: Tác giả cung cấp

Năm 1982, cũng là năm ngày 20-11 trở thành Ngày Nhà giáo Việt Nam. Nhiều người bạn của tôi đã không phải dang dở chuyện học hành nhờ tấm lòng của những người thầy đáng kính.

Người thầy giải quyết "ca khó"

Ngày ấy, cả xã Ân Đức, huyện Hoài Ân, tỉnh Nghĩa Bình (sau này là Bình Định, nay thuộc xã Hoài Ân, tỉnh Gia Lai) chỉ có một trường phổ thông liên cấp I, II.

Vậy nhưng số lượng học sinh không nhiều. Trẻ em lớn "tồng ngồng" rồi mới vào lớp 1 là chuyện bình thường. Đã vậy, nhiều bạn còn phải nghỉ học sớm vì hoàn cảnh gia đình. Không ít người học chưa hết lớp 6 đã phải rời trường, dù rất ham học.

Đời sống khi ấy còn nhiều khó khăn. Cha mẹ vất vả đến nỗi chỉ mong lo đủ cái ăn, rồi mới nghĩ đến cái mặc. Chuyện học hành của con cái cứ được đến đâu hay đến đó. Khi không còn kham nổi, cha mẹ đành cho con nghỉ học.

Cũng thật dễ hiểu khi cái nghèo, cái khó cứ đè nặng lên giấc mơ con chữ. Nhiều đứa trẻ khát khao đến trường, nhưng gia đình đông anh chị em, cha mẹ dù thương con cũng không thể lo cho tất cả cùng đi học.

Thế nhưng, thầy cô chúng tôi lại không dễ dàng chấp nhận điều đó. Mỗi khi có học sinh gửi đơn xin phép nghỉ học vài ngày, giáo viên chủ nhiệm đã bắt đầu lo lắng. Nỗi buồn lớn nhất của thầy cô khi ấy có lẽ là nhìn học trò phải bỏ học giữa chừng để phụ giúp cha mẹ mưu sinh.

Vì thương học trò, cứ thấy em nào nghỉ học quá hai ngày liên tiếp, thầy cô chủ nhiệm lại lặn lội đến tận nhà tìm hiểu nguyên nhân.

Nữ bác sĩ Nguyễn Thị Hà, hiện công tác tại một bệnh viện ở TP.HCM, không bao giờ quên người thầy chủ nhiệm năm lớp 4, thầy L.V.H. Chị kể mình đã khóc hết nước mắt khi nghe ba mẹ quyết định cho nghỉ học để ở nhà trông hai em, giúp cha mẹ yên tâm đi làm.

Tưởng chừng mọi chuyện đã đi vào ngõ cụt thì một "phép màu" xuất hiện. Vị "cứu tinh" của chị Hà chẳng phải ông Bụt, bà Tiên nào mà chính là thầy giáo chủ nhiệm.

Thuyết phục cha mẹ chị Hà cho con tiếp tục đi học chẳng khác nào hái sao trên trời. Chính cha mẹ chị cũng khóc hết nước mắt khi phải cho cô con gái lớn học giỏi dang dở chuyện học hành.

Thầy H. vừa khuyên nhủ, vừa tìm cách gỡ khó cho gia đình. Ngày ấy, học sinh các cấp chỉ học một buổi, nên vẫn có thể sắp xếp thời gian phụ giúp cha mẹ.

Thầy gợi ý buổi sáng, khi cả cha mẹ đều đi làm, chị Hà ở nhà trông hai em. Đến buổi chiều, khi chị đi học, cha mẹ thay phiên nhau ở nhà chăm sóc các con nhỏ.

Không chỉ tìm cách tháo gỡ khó khăn cho gia đình, thầy còn tặng chị chiếc xe đạp duy nhất để việc đến trường và trở về nhà nhanh chóng, thuận tiện hơn.

Thế là niềm vui trở lại với cô học trò nhỏ. Chuyện học hành của chị không còn bị gián đoạn.

Lên núi một mình, lúc về dẫn theo học trò

Những người thầy lên núi tìm trò, giữ lại giấc mơ con chữ - Ảnh 2.

Những học sinh thế hệ 7X quây quần bên cô giáo chủ nhiệm (giữa) - Ảnh: Tác giả cung cấp

Với quyết tâm không để học sinh phải bỏ học, thầy cô chúng tôi đôi khi phải làm nhiệm vụ chẳng khác nào những "trinh sát". Câu chuyện về người bạn cùng lớp 8 với tôi, Phạm Tấn Hoàng, có cái kết đẹp hơn cả chuyện cổ tích.

Hoàng là con thứ hai trong gia đình có sáu anh chị em. Anh trai lớn đã nghỉ học từ sớm. Cuộc sống gia đình vẫn thiếu trước hụt sau, khiến cha mẹ Hoàng quyết định cho con nghỉ học trước vài tuần rồi mới báo với thầy chủ nhiệm Võ Trưng.

Những tưởng phụ huynh đã cố tình đặt thầy vào chuyện rồi, khó lòng thay đổi được tình thế. Vậy nhưng, thầy Trưng khẳng định trước lớp rằng sẽ đưa Hoàng trở lại trường.

Lúc ấy, Hoàng phải theo cha lên tận núi cao đốt than. Quê tôi ngày đó có nghề đốt than khá phổ biến. Người dân dựng lán trại trên núi, hằng ngày tìm củi khô, tập kết rồi đốt thành than, sau đó gùi xuống chợ bán.

Đường sá ngày xưa vốn đã khó đi, đường lên núi lại càng cheo leo, hiểm trở. Vậy mà sáng sớm chủ nhật, thầy Trưng vẫn lên đường, chỉ mang theo cơm nắm và chai nước. Đến giữa trưa, khi mặt trời đứng bóng, thầy mới tìm được nơi Hoàng đang ở.

Chặng đường thầy Trưng vượt qua mới chỉ là một phần của câu chuyện. Vận động, thuyết phục cha mẹ Hoàng đồng ý cho con đi học lại còn khó hơn nhiều.

Nhưng bằng cái tâm và lòng yêu nghề, mến trẻ, thầy Trưng đã biến điều tưởng chừng không thể thành có thể. Thầy ngồi trò chuyện với cha Hoàng gần hết buổi chiều. Thầy kể ngày trước, bản thân mình cũng từng suýt phải nghỉ học vì hoàn cảnh gia đình.

Thầy còn đưa ra phương án để cha mẹ Hoàng yên tâm. Chiều thứ bảy và cả ngày chủ nhật, Hoàng được nghỉ học nên có thể lên núi phụ giúp cha. Những ngày còn lại trong tuần, khi lớp Hoàng được nghỉ buổi chiều, thầy sẽ nhờ một số bạn nam ở gần nhà luân phiên đến hỗ trợ, để mẹ Hoàng có thêm thời gian làm những công việc khác.

Trước những lời lẽ chân tình và cách sắp xếp chu đáo của thầy, cha Hoàng cuối cùng cũng đồng ý cho con theo thầy trở về, kịp đến lớp vào ngày hôm sau.

Đó là một "chiến thắng" của người thầy, đồng thời là bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời cậu học trò nghèo. Hoàng vẫn thường nhắc lại: "Nếu không có thầy hôm ấy lên đến tận nơi đốt than, chắc chắn không có kỹ sư Hoàng của ngày hôm nay".

Ngày nay, những suất học bổng "ngăn dòng bỏ học" mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Nhưng với tôi, tấm lòng thầy cô dành cho học trò ngày ấy cũng chẳng khác nào những suất học bổng tinh thần.

Tôi và hàng ngàn học sinh thuộc nhiều thế hệ đã may mắn được gặp những người thầy, người cô như thế. Họ không chỉ dạy chúng tôi con chữ mà còn dành trọn tâm sức để giữ những đứa trẻ nghèo ở lại với trường, không để ước mơ học hành phải dừng lại giữa chừng.

HỘP THƯ TÒA SOẠN

Từ ngày 29-10 đến ngày 16-11, Báo Tuổi Trẻ đã nhận được bài tham gia chuyên mục "Ngôi trường trong tim" từ các tác giả sau:

Trần Văn Tám; Nguyễn Hiếu Nhân, Lê Tấn Thời, Nguyễn Đước; Nguyễn Ngọc Thịnh; Trần Huỳnh Tuyết Như; Nguyễn Hữu Nhân; Huỳnh Thị Ánh Tuyết; Võ Bùi Thanh Duy; Nguyễn Mỹ Hạnh; Đỗ Thành Dương; Rmah H'Xinh; Nguyễn Thanh Bình;

Nguyễn Hoàn Thiện; Thu Pham Thi; Chinh Văn; Bùi Hoàng Linh; Thủy Nguyễn; Nguyễn Thị Thu Hiền; Trà Bình; Lê Ngọc Sơn; Nguyễn Hải Bâng; Đăng Trình; Đặng Thị Phương Hoa; Nguyễn Thị Thùy ; Đinh Thành Trung

Hoàng Ngọc Doanh; Phan Thị Trang; Trần Thị Thu Hà; Nguyễn Thái Thịnh; Phan Thanh Cẩm Giang; Trần Thị Thu Thuý; Vũ Thị Minh Huyền; Lê Nguyễn Kiều My; Võ Dương Thu Ngân; Giang Đỗ; Kôn Sa; Ngọc Đắc; Nguyễn Thị Diệp; Đỗ Dương Châu Nga; Võ Thị Mộng Tuyền; Diễm Thúy; Nguyễn Văn Công; Dương Châu Giang;

Nguyễn Hương; Hoàng Ngọc Thanh; Nguyễn Phạm Gia Nhi; Hoàn; Trà Đông; Nhân Tâm; Bùi Văn Hiển; Liên Phạm; Nguyễn Thanh Phong; Lê Đức Đồng; Lê Lam Hồng; Nguyễn Văn Khánh; An Hạ; Nguyễn Văn Lực; Đỗ Thành Dương; Phan Hữu Tính; Hương Cỏ; Hạ Thị Xuân Mai; Hien Nguyen;

Thái Trường Thắng; Lê Thị Nhung; Tưởng Thị Thuyên; Bùi Thanh Tuấn; Phạm Quốc Tuấn; Khôi Hoàng; Nông Quốc Lập; Nguyễn Quang Thi; Nguyễn Thị Hoài Linh; Nguyễn Hiền Minh; Cao Dung; Đoàn Đức Thắng; Lê Ngô Minh Trúc; Nguyễn Công Khanh; Minh Nhật; Trần Văn Hiếu; Lữ Nghĩa; Nguyễn Thị Bích Quyên; Đoàn Tam Kỳ; Hà Thị Thảo; Thiều Khánh Vi; Nguyễn Thị Ngọc Uyên; Nguyễn Thanh Bình;

Bình Yên; Ý Mai; Lê Văn Lành; Nguyễn Công Điền; Bình Nguyễn; Dương Thị Kim Ánh; Hạnh Bảo; Lê Đức Đồng; Nguyễn Chung Tú; Thành Nguyễn; Nguyễn Quang Thi; Huynh Hue Binh...

Trân trọng cảm ơn những câu chuyện hay, cảm động, ấm áp từ các tác giả. Chúng tôi sẽ tiếp tục chọn đăng các bài viết phù hợp trong những ngày tới.

Những người thầy lên núi tìm trò, giữ lại giấc mơ con chữ - Ảnh 3.

Những người thầy lên núi tìm trò, giữ lại giấc mơ con chữ - Ảnh 6.Thầy giáo cặm cụi bán bánh tét, nhang từ 3h sáng để mua sách tặng học trò

Dậy từ 3-4h sáng để bán bánh tét, bán nhang, dành dụm tiền mua sách cho học trò. Với thầy, món quà quý nhất có lẽ là khi các em biết yêu và tìm đến sách...

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
google Nguồn ưu tiên trên Google Ưu tiên Tuổi Trẻ trên Google Search. Xem hướng dẫn.
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên
    Tải App

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất