Nhìn 'đất vàng' giáp biển với nghĩa trang 300.000 ngôi mộ... mà tiếc

Người dân, chính quyền địa phương đều mong sớm di dời mồ mả, trả lại quỹ đất vàng để phát triển đô thị hướng biển, phát triển du lịch, dịch vụ ở vị trí rất đẹp, chỉ cách trung tâm tỉnh lỵ Quảng Ngãi khoảng 10km.

Sống giữa hàng trăm ngàn ngôi mộ

Tại xã An Phú, không khó để bắt gặp cảnh nhà dân nằm xen giữa những khu mồ mả san sát. Có nơi, từ cửa nhà nhìn ra đã thấy nghĩa địa, trường học, trụ sở cũng nằm giữa những khu chôn cất. 

Hơn 27ha nghĩa trang với khoảng 300.000 ngôi mộ đã hình thành một không gian sống đặc biệt, nơi người sống và người đã khuất cùng hiện diện.

Đáng nói, "mặt tiền" biển ở xã An Phú dài 6km, khu nghĩa trang này đã chiếm khoảng 3km dọc bờ biển. Một diện tích đất có vị trí tiếp giáp biển rất đẹp, nhưng nhiều năm qua chưa thể khai thác hiệu quả bởi 300.000 ngôi mộ nằm phủ kín.

Một người dân địa phương cho biết sống lâu rồi cũng thành quen với cảnh nhà cửa xung quanh là mồ mả. 

Tuy nhiên, điều khiến người dân lo ngại là nguồn nước sinh hoạt vẫn chủ yếu dựa vào giếng khoan, trong khi nghĩa địa bao quanh khu dân cư.

Không chỉ ảnh hưởng đến không gian sống, sự tồn tại của nghĩa trang quy mô lớn còn khiến một dải đất ven biển chưa thể phát huy giá trị. 

Trong khi đô thị Quảng Ngãi đang có định hướng phát triển về phía biển, khu đất này được người dân nhìn nhận là một nguồn lực đáng kể nếu được quy hoạch, khai thác phù hợp.

Người dân xã Nghĩa An cũ (nay là xã An Phú) mong sớm có phương án di dời, cải táng mồ mả đến nơi chôn cất tập trung, văn minh và đúng quy hoạch. Theo họ, việc này không chỉ cải thiện môi trường sống, mà còn mở ra cơ hội hình thành các khu dân cư, dịch vụ và du lịch ven biển.

Đất vàng thành đất nghĩa trang, chờ chủ trương và nguồn lực để di dời

Thực tế, chính quyền địa phương đã từng bước tính đến việc giải quyết tình trạng này. Năm 2022, chính quyền xã Nghĩa An cũ vận động người dân, đồng thời ban hành quyết định cấm chôn cất mới tại khu nghĩa trang. Từ đó đến nay, không còn phát sinh mộ mới.

Tuy nhiên, việc dừng chôn cất chỉ giải quyết được một phần. Hàng trăm ngàn ngôi mộ hiện hữu vẫn nằm trên khu đất ven biển, khiến địa phương chưa thể triển khai các phương án khai thác quỹ đất.

Ông Võ Văn Hiếu, Trưởng thôn Phổ Trung, xã An Phú, cho biết người dân rất đồng tình với chủ trương cải táng, di dời mồ mả tổ tiên đến nơi chôn cất văn minh, đúng quy hoạch.

Theo ông Hiếu, điều người dân quan tâm nhất là chính sách hỗ trợ chi phí cải táng và hướng dẫn cụ thể nơi an táng mới. Khi có chủ trương, địa điểm và kinh phí hỗ trợ rõ ràng, người dân sẽ chủ động thực hiện việc cất bốc, di dời mồ mả.

"Người dân đồng tình lắm, ai cũng muốn di dời mồ mả để tạo quỹ đất làm khu dân cư, khu du lịch... Vấn đề là cần chủ trương chung của Nhà nước để sớm tiến hành trên thực địa", ông Hiếu nói.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Trần Ngọc Xôn - Phó chủ tịch UBND xã An Phú - cho biết từng có thời gian dài làm Bí thư Đảng ủy xã Nghĩa An cũ nên ông hiểu rõ nguyện vọng của người dân. Theo ông, trong các cuộc tiếp xúc cử tri, đa số người dân đều mong muốn di dời mồ mả để trả lại không gian sống và quỹ đất phát triển địa phương.

Theo thống kê sơ bộ của địa phương, nghĩa trang xã Nghĩa An cũ đã tồn tại hàng trăm năm, có diện tích khoảng 27ha, với tổng số khoảng 300.000 ngôi mộ. Ngoài khu chôn cất tập trung, mồ mả còn nằm rải rác ở nhiều vị trí trong khu dân cư.

Ông Xôn cho biết trước đây, trong quy hoạch của TP Quảng Ngãi cũ đã tính đến phương án di dời các ngôi mộ tại khu vực này. Tuy nhiên, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc di dời vẫn chưa được triển khai.

Hiện địa phương đang chờ quy hoạch mới. Trong khi đó, với số lượng mồ mả rất lớn, nguồn lực của xã không đủ khả năng tự tổ chức di dời toàn bộ. Vì vậy, xã An Phú mong muốn UBND tỉnh quan tâm, có phương án hỗ trợ, đồng thời kêu gọi nhà đầu tư đủ tiềm lực tham gia khai thác quỹ đất ven biển này.

"Nhìn thấy tiếc, đây là quỹ đất tiếp giáp biển đẹp nhất xã và đẹp bậc nhất tỉnh, nhưng thay vì góp phần phát triển kinh tế địa phương và phát triển đô thị trung tâm Quảng Ngãi về hướng biển, thì hiện quỹ đất này lại là nghĩa trang", ông Xôn nói.

Lãnh đạo xã An Phú mong tỉnh sớm xem xét, định hướng phương án di dời để tận dụng quỹ đất ven biển rộng lớn này vào mục đích phát triển kinh tế - xã hội.

Phường có nhiều lăng mộ bề thế đóng nghĩa trang, những nơi khác ở Huế ra sao?

TP Huế định hướng chấm dứt sử dụng các nghĩa địa không phù hợp quy hoạch, từng bước di dời mồ mả trong nội đô và siết quản lý xây dựng lăng mộ lớn gây lãng phí đất.