Không ít người còn sử dụng cùng lúc nhiều loại thuốc mà không biết chúng có thể chứa chung một hoạt chất, theo đó vô tình bị quá liều dẫn đến tổn thương gan, thậm chí đe dọa tính mạng.

Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai gần đây tiếp nhận và điều trị cho nhiều ca bệnh ngộ độc do tự ý sử dụng thuốc giảm đau, hạ sốt và đặc biệt là dùng những loại thuốc không rõ thành phần, nguồn gốc.

Nguy kịch vì uống thuốc giảm đau

Ông Nguyễn Văn T. (73 tuổi, ở Thái Nguyên) được đưa đến Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng có nhiều vấn đề sức khỏe, đặc biệt cần theo dõi tổn thương gan do thuốc.

Người nhà chia sẻ khoảng hai tuần trước khi vào viện, ông xuất hiện đau nhức các khớp bàn tay, bàn chân và ho đờm. Ông tự ý sử dụng một loại thuốc giảm đau không rõ loại, được người quen mua hộ và đã nghiền sẵn, chia thành từng gói.

Ông T. cho hay mới đầu dùng ông thấy bệnh thuyên giảm, không còn đau nhức các khớp tay chân, ho giảm, thậm chí có cảm giác thèm ăn, ăn được.

Tuy nhiên, sau một thời gian sử dụng, người bệnh bắt đầu mệt mỏi, chán ăn, ho nhiều đờm đục, chóng mặt và phải đến bệnh viện.

Một trường hợp khác là nam người bệnh 46 tuổi ở Hà Nội được chuyển đến Trung tâm Chống độc để điều trị ngộ độc paracetamol liều lặp lại, viêm gan cấp, sỏi mật, kèm viêm dạ dày - trào ngược, tăng huyết áp.

Trước khi nhập viện, người bệnh xuất hiện đau đầu, đau họng, sốt nhẹ, mệt mỏi vã mồ hôi, anh đã tự uống nhiều viên thuốc Taisho Pabron Gold A là thuốc trị cảm cúm của Nhật Bản (viên thuốc có nhiều thành phần thuốc khác nhau, trong đó hàm lượng paracetamol là 300mg/viên).

Sau đó người bệnh vẫn thấy mệt, đau đầu, đau họng và sốt, người nhà không biết, lại cho anh uống tiếp paracetamol 500mg mua ở trong nước, dẫn đến bị viêm gan và nhập viện.

Paracetamol có "lành tính" như nhiều người nghĩ?

Paracetamol là thuốc giảm đau, hạ sốt rất phổ biến và có mặt trong nhiều gia đình. Chính sự quen thuộc và khả năng mua thuốc tương đối dễ dàng khiến nhiều người hình thành tâm lý đây là thuốc "lành", có thể tự sử dụng mỗi khi đau hoặc sốt.

Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, vấn đề đáng lo không chỉ nằm ở trường hợp uống một lượng lớn paracetamol cùng lúc mà trong thực tế ngộ độc lại rất dễ xảy ra khi có hàng trăm sản phẩm thuốc với tên gọi khác nhau nhưng có chung thành phần paracetamol.

Thuốc rất sẵn có, dễ tìm mua không cần kê đơn. Người bệnh khi bị sốt hoặc đau kéo dài thường dùng paracetamol để giảm đau, hạ sốt. Khi thấy chưa đỡ lại tiếp tục dùng mà không biết là đã vượt quá liều quy định.

Một số khác, người bệnh tự ý dùng hết thuốc giảm đau, hạ sốt này đến thuốc giảm đau hạ sốt khác mà không biết tất cả các thuốc đó đều cùng có thành phần paracetamol, dẫn tới trùng lặp thuốc, quá liều và ngộ độc.

Hơn nữa, paracetamol cũng là thuốc có nhiều tương tác với các thuốc khác, chất khác dẫn tới dễ gây ngộ độc, nhất ở người nghiện rượu, người dùng một số thuốc chống động kinh, chống lao.

Có nhiều trường hợp khi dùng paracetamol cũng dễ bị ngộ độc như thể trạng suy kiệt, gầy yếu, bị bệnh nhiều ngày, sau phẫu thuật, bệnh gan do nguyên nhân khác.

Ở Việt Nam, với xu hướng phát triển, thay đổi về kinh tế, xã hội, y dược, ngộ độc thuốc tân dược, trong đó có paracetamol đang tăng lên và dần thay thế các loại ngộ độc cổ điển như ngộ độc hóa chất bảo vệ thực vật,…

"Điều nguy hiểm với các trường hợp quá liều và ngộ độc paracetamol là ở giai đoạn 1-2 ngày đầu, người bị ngộ độc không biểu hiện gì đặc biệt, rất kín đáo. Có thể tới ngày thứ 3 viêm gan mới xuất hiện, dần mệt, buồn nôn, chán ăn, suy gan cấp, hôn mê gan, và tử vong. Khi vàng da xuất hiện là ngộ độc ở giai đoạn đã quá muộn.

Hiện nay ngộ độc paracetamol là có phác đồ điều trị, với thuốc giải độc rất hiệu quả, nếu được phát hiện sớm và dùng sớm.

Các bác sĩ khuyến cáo người dân không tự ý dùng thuốc. Đặc biệt, với người cao tuổi, người có bệnh gan, người đang sử dụng thuốc khác, nghiện rượu, thể trạng suy kiệt hoặc có các bệnh lý mạn tính, bệnh gan…

Caffeine giúp giảm đau đầu?

Theo BBC, với liều lượng nhỏ và được kiểm soát cẩn thận, caffeine có thể giúp thuốc giảm đau phát huy tác dụng mạnh hơn.