Nhiều bạn trẻ thường chủ quan, cho rằng đau bụng lâm râm chỉ là triệu chứng rối loạn tiêu hóa thông thường, đến khi đi khám tổng quát mới phát hiện bệnh ung thư đại trực tràng.

Tuổi 30 mang "án" ung thư đại trực tràng

Trong hai tuần qua, phòng khám nội tiêu hóa Bệnh viện Nhân dân 115 (TP.HCM) ghi nhận thực trạng đáng báo động, đó là người bệnh ung thư đại trực tràng đang ngày càng trẻ hóa.

Đáng nói, rất nhiều bạn 9X (27 - 35 tuổi) nhận "bản án" ung thư giai đoạn muộn chỉ từ những triệu chứng mà họ vẫn đinh ninh là do áp lực công việc như: mệt mỏi, uể oải, da xanh xao và thỉnh thoảng đau bụng lâm râm. Ung thư đại trực tràng không còn là câu chuyện của riêng người lớn tuổi.

Chị P.V.P.U. (35 tuổi) đến Bệnh viện Nhân dân 115 thăm khám do thấy da dẻ quá xanh xao, thỉnh thoảng cảm thấy đau bụng nhẹ, thoáng qua nhưng bỏ qua vì nghĩ là rối loạn tiêu hóa. Khi khám, bác sĩ phát hiện chị bị thiếu máu nặng. Ngay lập tức, chị U. được chỉ định nội soi đại tràng, kết quả khiến cả hai vợ chồng sững sờ do có một khối u lớn ở đại tràng phải, bề mặt loét và rất dễ chảy máu, kết quả mô học khẳng định ung thư đại trực tràng.

Bệnh nhân tiếp theo là anh N.H.H.H. (31 tuổi) đến bệnh viện với dáng vẻ mệt mỏi rã rời, than phiền hay bị chóng mặt kèm theo rối loạn khi đi cầu. Cứ nghĩ do làm việc quá sức nhưng kết quả xét nghiệm lại báo động tình trạng thiếu máu nặng.

Bác sĩ cho tiến hành nội soi đại trực tràng và phát hiện một khối u dạng vòng nhẫn đang chảy máu rỉ rả ở vùng trực tràng. Giải phẫu bệnh một lần nữa gọi tên ung thư trực tràng.

Bác sĩ Trần Kinh Thành - Phó khoa nội tiêu hóa Bệnh viện Nhân dân 115 - cho hay trong suy nghĩ của nhiều người, ung thư ống tiêu hóa phải có dấu hiệu rầm rộ như đi cầu ra máu tươi ồ ạt, đau bụng dữ dội, sụt cân nghiêm trọng hay sờ thấy khối u ở bụng. Tuy nhiên, qua hai trường hợp trên cho thấy tính âm thầm, khó nhận biết của căn bệnh này.

Với người trẻ, khi thấy thể trạng suy nhược, luôn thiếu năng lượng, da dẻ, niêm mạc (như mi mắt, môi) nhợt nhạt hay thỉnh thoảng đau bụng âm ỉ... họ thường tự chẩn đoán là do stress, thiếu ngủ hoặc ăn uống thất thường. Sự chủ quan này chính là "thời gian vàng" để khối u ác tính âm thầm phát triển, vượt qua ranh giới có thể chữa khỏi.

Cần điều chỉnh lối sống

Bác sĩ Thành phân tích sự gia tăng đột biến của ung thư đại trực tràng ở người dưới 40 tuổi có sự "tiếp tay" rất lớn từ lối sống hiện đại như: chế độ ăn "nghèo" chất xơ, tình trạng táo bón kéo dài có thể làm thay đổi môi trường vi sinh đường ruột và kéo dài thời gian tiếp xúc của niêm mạc đại tràng với các yếu tố nguy cơ, từ đó góp phần làm tăng nguy cơ tổn thương tiền ung thư.

Ngoài ra, chế độ ăn nhiều thức ăn nhanh, thịt đỏ, thực phẩm nướng cháy hoặc chế biến sẵn, trong khi thiếu rau xanh và trái cây, được ghi nhận là các yếu tố có thể làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng.

Lối sống ít vận động, đặc biệt là ngồi làm việc trong thời gian dài, có thể làm giảm hoạt động của nhu động ruột và góp phần làm tăng nguy cơ các bệnh lý đại trực tràng. 

Thói quen độc hại như lạm dụng rượu bia, thuốc lá và căng thẳng (stress) kéo dài. Yếu tố di truyền cũng đóng vai trò trong một số trường hợp, đặc biệt ở những người có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng hoặc polyp đại tràng.

Bác sĩ Thành khuyến cáo không nên chủ quan với tình trạng mệt mỏi kéo dài. Khi xuất hiện các biểu hiện như da xanh xao, chóng mặt, thay đổi thói quen đi tiêu (táo bón xen lẫn tiêu chảy, phân nhỏ dẹt), đau bụng âm ỉ... người bệnh nên đi khám chuyên khoa tiêu hóa để được đánh giá kịp thời. 

Xét nghiệm công thức máu và khi chỉ định nội soi, đặc biệt là nội soi đại tràng, người bệnh nên thực hiện sớm.

Bác sĩ Nguyễn Phú Hữu, Phó trưởng khoa ngoại tiêu hóa Bệnh viện Bình Dân, cho hay đại trực tràng hay còn gọi là ruột già là đoạn cuối cùng của ống tiêu hóa, nhiệm vụ của đại trực tràng là tiếp nhận và bài tiết các thức ăn không tiêu hóa được (phân). Ung thư xuất hiện thường gặp nhất ở trực tràng với 25%.

Nguyên nhân chính gây bệnh chưa xác định được, tuy nhiên người ta nhận thấy có nhiều yếu tố nguy cơ như lớn tuổi, nam giới, chế độ ăn nhiều mỡ và thịt, ít chất xơ, béo phì, hút thuốc lá, polype đại tràng, viêm loét đại tràng xuất huyết hay bệnh Crohn, tiền căn gia đình có người ung thư đại trực tràng.

Vì sao ung thư đại trực tràng đứng tốp đầu nhưng dễ đánh chặn từ sớm?

Ung thư đại trực tràng nằm trong nhóm ung thư phổ biến hàng đầu, nhưng căn bệnh này có thể chặn lại từ sớm nếu polyp tiền ung thư được phát hiện và cắt bỏ kịp thời bằng nội soi.