Theo Hãng tin Reuters, ngày 24-4, Bộ Tài chính Mỹ tuyên bố đã trừng phạt Hengli Petrochemical - một nhà máy lọc dầu độc lập, quy mô nhỏ (teapot) của Trung Quốc, vì đã mua lượng dầu trị giá hàng tỉ USD từ Iran.

Cũng trong ngày 24-4, Văn phòng Kiểm soát tài sản nước ngoài (OFAC) của Bộ Tài chính Mỹ thông báo đã áp lệnh trừng phạt đối với khoảng 40 công ty vận tải biển và tàu thuyền hoạt động trong "đội tàu bóng đêm" của Iran.

Đây không phải lần đầu tiên chính quyền Tổng thống Donald Trump nhắm vào các nhà máy lọc dầu cỡ nhỏ của Bắc Kinh. Năm ngoái, Washington đã trừng phạt các nhà máy Hebei Xinhai, Shandong Shouguang Luqing và Shandong Shengxing.

Các nhà máy "teapot" chiếm khoảng 1/4 công suất lọc dầu của Trung Quốc, hoạt động với biên lợi nhuận thấp hoặc đôi khi âm, và gần đây chịu áp lực do nhu cầu trong nước yếu.

Dữ liệu của Kpler cho biết Trung Quốc mua hơn 80% lượng dầu xuất khẩu của Iran qua đường biển. 

Các lệnh trừng phạt của Mỹ đã khiến một số nhà máy lọc dầu độc lập Trung Quốc giảm mua dầu của Iran, tuy nhiên giới chuyên gia cho rằng nhóm này ít bị ảnh hưởng hơn vì không liên quan nhiều đến hệ thống tài chính Mỹ. Thay vào đó, họ cho rằng việc nhắm vào các ngân hàng Trung Quốc sẽ hiệu quả hơn.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Washington đang siết chặt "gọng kìm tài chính" đối với Chính phủ Iran.

"Bộ Tài chính sẽ tiếp tục thu hẹp mạng lưới tàu thuyền, trung gian và người mua mà Iran dựa vào để đưa dầu ra thị trường toàn cầu", ông nói.

Ông Bessent cũng cho biết đã cảnh báo hai ngân hàng Trung Quốc về khả năng trừng phạt thứ cấp nếu phát hiện dòng tiền Iran chảy qua.

Trung Quốc nói họ phản đối các lệnh trừng phạt đơn phương bất hợp pháp. Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington tuyên bố hoạt động thương mại bình thường không nên bị ảnh hưởng và kêu gọi Mỹ chấm dứt việc "lạm dụng" các biện pháp trừng phạt nhằm vào doanh nghiệp Trung Quốc.

"Chúng tôi kêu gọi Mỹ ngừng chính trị hóa các vấn đề thương mại và khoa học công nghệ, không sử dụng chúng như vũ khí hay công cụ, và chấm dứt lạm dụng các loại trừng phạt để tấn công doanh nghiệp Trung Quốc", người phát ngôn Đại sứ quán nêu.

Ông Trump ám chỉ tàu Iran chở 'quà từ Trung Quốc', Bắc Kinh bác bỏ

Bộ Ngoại giao Trung Quốc bác bỏ phát biểu của ông Trump gọi một tàu hàng treo cờ Iran bị lực lượng Mỹ bắt giữ chở 'quà từ Trung Quốc', cũng như việc Mỹ cáo buộc Trung Quốc đánh cắp tài sản trí tuệ.