Nguồn cung 200 tỉ cổ phiếu và 'đặc sản' margin, vì sao khó tái hiện sóng tăng COVID-19?

Học Khiêm

Sau giai đoạn tăng mạnh 2020-2021, nhiều nhà đầu tư vẫn kỳ vọng thị trường chứng khoán Việt Nam có thể lặp lại một cơn sóng tương tự COVID-19. Tuy nhiên, nhịp vượt kỷ lục cuối 2025 và đầu năm 2026 không có nhiều điểm tương đồng.

Nguồn cung cổ phiếu đã gấp đôi trước COVID-19

Một trong những thay đổi lớn nhưng ít được chú ý là sự gia tăng mạnh mẽ của nguồn cung cổ phiếu.

Chia sẻ tại buổi livestream Wealth Talk ngày 27-1 do TCBS tổ chức, ông Hoàng Công Tuấn - chuyên gia cao cấp, phụ trách tư vấn đầu tư Techcombank - cho biết: "Nếu như giai đoạn trước COVID-19, tổng lượng cổ phiếu lưu hành trên HOSE chỉ khoảng 100 tỉ đơn vị, thì đến nay con số này đã lên tới khoảng 200 tỉ cổ phiếu, tức gấp hơn 2 lần".

Loạt ngân hàng ACB, MB... sử dụng cả ngàn tỉ tiền trái phiếu doanh nghiệp sai mục đích

Theo ông Tuấn, hệ quả trực tiếp là mặt bằng định giá đỉnh của thị trường có xu hướng thấp dần theo thời gian. Năm 2018, P/E đỉnh của VN-Index từng lên tới khoảng 27 lần; đến năm 2021 chỉ còn quanh mức 20 lần. Khi lượng cổ phiếu trôi nổi ngày càng lớn, các chu kỳ sau rất khó tái hiện những mức định giá cao như trong quá khứ.

Ở góc nhìn chu kỳ, ông Vương Duy Anh - chuyên gia cao cấp đầu tư và quản lý danh mục, Techcom Capital - cho rằng bức tranh hiện tại mang nhiều nét tương đồng với giai đoạn 2016-2018, thay vì 2020-2021. Khi đó chỉ một số cổ phiếu bluechip tăng mạnh, trong khi nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ không có diễn biến đồng đều.

Trong bối cảnh nguồn cung cổ phiếu gia tăng mạnh, các chuyên gia đồng thuận rằng việc thị trường tăng dàn trải như giai đoạn hậu COVID-19 là không thực tế. Thay vào đó, thị trường buộc phải bước vào pha phân hóa sâu, khi dòng tiền trở nên chọn lọc hơn và đòi hỏi năng lực phân tích cao hơn từ nhà đầu tư.

Margin cao - "đặc sản" của thị trường do cá nhân chi phối

Song song với câu chuyện nguồn cung, dư nợ margin tăng mạnh cũng là yếu tố thu hút sự chú ý. Hiện nay, dư nợ margin trên thị trường đã vượt 400.000 tỉ đồng, gấp đôi so với giai đoạn cao điểm năm 2020.

Theo ông Vương Duy Anh, con số này phản ánh đúng cấu trúc đặc thù của thị trường chứng khoán Việt Nam, nơi khoảng 80% giá trị giao dịch đến từ nhà đầu tư cá nhân. Trong bối cảnh đó, margin cao có thể làm gia tăng biến động trong ngắn hạn, khiến thị trường dễ tăng nhanh nhưng cũng điều chỉnh mạnh khi tâm lý đảo chiều. Tuy nhiên, margin không phải là yếu tố quyết định xu hướng trung và dài hạn.

Quan điểm này cũng được ông Hoàng Công Tuấn đồng thuận. Theo ông, margin là một "đặc trưng" riêng của thị trường Việt Nam, khiến biên độ dao động thường lớn hơn so với nhiều thị trường quốc tế. Dù vậy về dài hạn, động lực tăng trưởng bền vững vẫn đến từ nền tảng kinh tế vĩ mô và lợi nhuận doanh nghiệp, chứ không chỉ từ đòn bẩy tài chính.

VN-Index có thể lên 2.100-2.400 điểm, nhà đầu tư cần giải bài toán phân bổ tài sản

Về triển vọng chỉ số, các chuyên gia từ Techcombank, TCBS và Techcom Capital cho rằng VN-Index có thể hướng tới mốc 2.100 điểm trong kịch bản cơ sở, tương ứng mức định giá khoảng 15 lần P/E.

Ở kịch bản tích cực hơn, ông Vương Duy Anh nhận định nếu dòng vốn ngoại quay lại mạnh mẽ, chỉ số hoàn toàn có thể tiến lên vùng 2.400 điểm, tương ứng P/E khoảng 18 lần - tương đồng giai đoạn 2016.

Tuy nhiên ông Nguyễn Mạnh Việt - Giám đốc cao cấp phân tích đầu tư, Techcom Securities (TCBS) - lưu ý nhà đầu tư không nên nhìn thị trường chỉ qua lăng kính chỉ số. "VN-Index có thể đi ngang hoặc tăng chậm, nhưng vẫn tồn tại những nhóm cổ phiếu mang lại mức sinh lời vượt trội", ông Việt nhấn mạnh.

Từ góc nhìn phân bổ tài sản, ông Nguyễn Hoàng Tùng - chuyên gia cao cấp nghiên cứu kinh tế vĩ mô, Techcombank - cho rằng các kênh đầu tư mang tính bổ trợ lẫn nhau, thay vì cạnh tranh trực diện. Việc dồn toàn bộ tài sản vào một kênh không còn phù hợp.

Theo ông Tùng, vàng và hàng hóa có thể hưởng lợi trong bối cảnh thế giới bất ổn; lãi suất tăng khiến kênh tiền gửi hấp dẫn hơn trong năm 2026; trong khi bất động sản và chứng khoán vẫn nhận được sự hỗ trợ từ chính sách tài khóa và đầu tư công.

"Thông điệp của năm 2026 không chỉ nằm ở việc chọn đúng kênh đầu tư, mà là ai làm tốt hơn bài toán phân bổ tài sản, quản trị rủi ro và thích nghi với sự phân hóa ngày càng rõ nét của thị trường", ông Tùng nhấn mạnh.

Chứng khoán vẫn ‘đỏ lửa’: ACV, VCG… đồng loạt lao dốc

VN-Index giảm 13 điểm, ghi nhận phiên điều chỉnh thứ 6 liên tiếp khi áp lực bán gia tăng ở nhóm vốn hóa lớn, thanh khoản suy yếu, khối ngoại tiếp tục bán ròng.