Phóng viên TTXVN tại Berlin dẫn báo cáo về tiền thuê nhà năm 2026 của Hiệp hội Người thuê nhà Đức (DMB) cho thấy cứ hai người thuê nhà tại Đức thì có một người lo sợ trong trường hợp cần thiết sẽ không tìm được căn hộ thay thế với giá phải chăng.

"Cuộc khủng hoảng nhà nước phúc lợi"

Khảo sát do Viện Forsa thực hiện cũng cho biết 29% người thuê nhà lo ngại trong tương lai sẽ không còn đủ khả năng trả tiền thuê. Có tới 58% người được hỏi cho biết chi phí nhà ở, gồm tiền thuê và chi phí phụ, đã tăng trong 12 tháng qua.

Chủ tịch DMB Melanie Weber-Moritz nhận định cuộc khủng hoảng tiền thuê nhà đã trở nên cố định. Theo bà, nhiều người thuê nhà sống trong nỗi lo mất căn hộ, thậm chí e ngại thực thi quyền lợi của mình, chẳng hạn yêu cầu giảm tiền thuê khi chủ nhà vi phạm cơ chế khống chế giá thuê.

Cơ chế khống chế giá thuê tại Đức chỉ áp dụng ở những khu vực được xác định là thị trường nhà ở căng thẳng. Khi cho thuê lại căn hộ tại các khu vực này, tiền thuê ban đầu không được cao hơn quá 10% so với mức tiền thuê tham chiếu phổ biến tại địa phương.

Tuy nhiên, quy định có nhiều ngoại lệ, như lần cho thuê đầu tiên của nhà xây mới, trường hợp hiện đại hóa toàn diện, các hợp đồng cũ hoặc hợp đồng cho thuê ngắn hạn.

Gánh nặng tiền thuê đang buộc nhiều người dân phải cắt giảm các khoản chi khác. Theo DMB, 52% người thuê nhà cho biết họ dành ít tiền hơn cho tuổi già, trong khi 25% giảm chi tiêu cho thực phẩm lành mạnh.

Cứ bốn hộ thuê nhà thì có một hộ chỉ có bộ đệm tài chính rất hạn chế để tiếp tục trả tiền thuê trong trường hợp mất việc, ly thân hoặc mắc bệnh dài ngày. Đáng chú ý, 10% hộ thuê nhà chỉ có thể trả tiền thuê trong chưa đầy một tháng nếu đột ngột mất 40% thu nhập ròng của hộ gia đình.

DMB cho rằng khủng hoảng nhà ở đã trở thành một “cuộc khủng hoảng nhà nước phúc lợi”. Năm 2025, 11,2% dân số Đức phải chi hơn 40% thu nhập khả dụng cho nhà ở. Tỉ lệ này đưa Đức lên vị trí thứ ba trong Liên minh châu Âu (EU), chỉ sau Hy Lạp và Đan Mạch, trong khi mức trung bình của EU là 7,7%.

Quy định nghiêm ngặt với việc cho thuê căn hộ đang chờ duyệt

Trước tình hình này, DMB yêu cầu chính phủ áp dụng các quy định mạnh hơn. Tổ chức này đánh giá tích cực các biện pháp siết chặt luật thuê nhà được nội các Đức thông qua trong tháng 4, nhưng cho rằng chưa đủ để giảm nỗi lo của người thuê nhà.

Bà Weber-Moritz đề xuất áp dụng một lệnh dừng tăng tiền thuê trên toàn liên bang trong thời gian nhất định, đồng thời phạt các chủ nhà đòi tiền thuê quá mức hoặc vi phạm cơ chế khống chế giá thuê.

Dự thảo của Chính phủ Đức, hiện còn chờ Quốc hội Liên bang xem xét, bao gồm các quy định nghiêm ngặt hơn đối với việc cho thuê căn hộ có sẵn nội thất.

Người thuê ký hợp đồng thuê theo chỉ số giá tại các khu vực áp dụng cơ chế khống chế giá thuê sẽ được bảo vệ tốt hơn trước các đợt tăng tiền thuê quá mạnh khi lạm phát tăng cao. Hợp đồng thuê ngắn hạn về nguyên tắc sẽ chỉ được phép kéo dài tối đa sáu tháng.

Chính phủ cũng dự kiến quy định giúp người thuê chậm trả tiền thuê dễ dàng hơn trong việc ngăn bị chấm dứt hợp đồng. Tuy nhiên, nội dung này vẫn gây tranh luận trong Liên minh CDU/CSU, khi một số chính trị gia chuyên trách cho rằng cần tiếp tục thảo luận.

Ở chiều ngược lại, Hiệp hội Chủ sở hữu nhà và đất Haus & Grund phản đối cách tiếp cận tăng điều tiết. Chủ tịch Hiệp hội Kai Warnecke cho rằng DMB đã mô tả đúng căn bệnh nhưng tiếp tục đề xuất “loại thuốc sai”, bởi thêm quy định không tạo ra thêm căn hộ nào.

Giá thuê nhà tăng mạnh tại các thành phố lớn của Đức

Theo phân tích của Bộ Nhà ở Đức, người thuê nhà ở các thành phố lớn của Đức đang phải chi trả ngày càng nhiều hơn cho tiền thuê nhà.