Sáng 29-8, tại làng Trà Lộc (thôn Hải Xuân, xã Vĩnh Định, tỉnh Quảng Trị), người dân địa phương tổ chức lễ hội phá trằm (đầm nước) - lễ hội lội bùn bắt cá truyền thống có lịch sử hơn 300 năm.

Bảo vệ đầm nước cả năm để đánh bắt chỉ một ngày

Ngay từ sáng sớm, không khí lễ hội đã rộn ràng khắp vùng quê, người dân tay mang nơm tre tay mang lưới, chộn rộn chờ hiệu lệnh để xuống trằm bắt cá.

Lúc 5h30, các bô lão thực hiện lễ cúng theo phong tục. Sau khi trống hội vang lên, hàng trăm người dân và du khách đồng loạt ùa xuống đầm nước rộng khoảng 10ha. Giữa mặt nước mênh mang, người người tay cầm nơm, lưới, vợt, giỏ tre… tỏa ra khắp đầm tìm bắt cá tôm.

Những chiếc nơm tre liên tục chụp xuống mặt nước, tiếng gọi nhau í ới, tiếng cười vang xen lẫn niềm háo hức của người lớn và trẻ nhỏ.

Các tay lưới đứng ken dày đặc dưới đầm nước, xen giữa là nhiều người dùng nơm đi thành hàng để xua cá về một góc. Thi thoảng, người nào bắt được con cá to thì đưa lên cao, miệng hô to để khích lệ người khác.

Theo thông lệ, người dân Trà Lộc gìn giữ, bảo vệ đầm nước suốt cả năm như một hồ tự nhiên để phục vụ sản xuất vụ hè thu, mọi hoạt động đánh bắt đều bị nghiêm cấm.

Chỉ khi vụ mùa kết thúc, các bậc cao niên mới chọn ngày lành để mở hội, cho phép người dân và du khách thập phương cùng xuống đầm đánh bắt cá tôm trong một ngày duy nhất.

Học giá trị của lao động

Anh Lê Duy Long (trú thôn Hải Xuân, xã Vĩnh Định) cho biết năm nào anh cũng tham gia lễ hội. "Đây không chỉ là dịp vui hội mà còn là niềm tự hào của người dân Trà Lộc. Chúng tôi lớn lên cùng lễ hội này, nên dù đi đâu, đến ngày phá trằm cũng cố gắng trở về để giữ gìn truyền thống của cha ông", anh Long chia sẻ.

Trong khi đó, ông Lê Quang Xự - dân làng - vui vẻ nói rằng với người Trà Lộc, ngày phá trằm là sự kiện đặc biệt nhất trong năm. "Làng mở hội mà không đến thì coi như bị đuổi khỏi làng", ông Xự nói vui, thể hiện sự gắn bó và niềm tự hào của người dân đối với nét văn hóa truyền thống được lưu giữ qua nhiều thế hệ.

Lễ hội không chỉ thu hút người dân địa phương mà còn hấp dẫn đông đảo du khách từ TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng, Huế và nhiều tỉnh, thành khác.

Chị Nguyễn Ngọc Phượng (đến từ Huế) cho biết từ sáng sớm đã đưa hai con nhỏ đến Trà Lộc để trải nghiệm lễ hội. Theo chị, điều ý nghĩa nhất không phải là bắt được nhiều cá tôm mà là giúp các con hiểu hơn về cuộc sống nông nghiệp, sự vất vả của người nông dân và giá trị của lao động.

"Các cháu được lội bùn, tận mắt chứng kiến không khí lao động tập thể, từ đó thêm trân trọng những điều bình dị trong cuộc sống", chị Phượng chia sẻ.

Sau hơn 300 năm tồn tại, lễ hội phá trằm Trà Lộc không chỉ là ngày hội đánh bắt cá tôm mà còn là dịp để cộng đồng gắn kết, lưu giữ ký ức làng quê và truyền lại những giá trị văn hóa nông nghiệp cho thế hệ mai sau.

Giữa rừng già Trường Sơn, xem người Vân Kiều trỉa lúa, cầu mùa bội thu gắn với du lịch

Trỉa lúa là một trong hai nghi lễ quan trọng trong đời sống nông nghiệp của người Vân Kiều trên dãy Trường Sơn. Ngày nay, di sản văn hóa phi vật thể này được truyền lại cho con cháu, vừa giữ gìn truyền thống, vừa phát triển du lịch.