Giữa cái nắng gió miền biển xã Cửa Việt (Quảng Trị), có những con người lặng lẽ mưu sinh bên bếp than hồng, quanh năm đỏ lửa để giữ lại hương vị mộc mạc của cá biển tươi.

20 năm nướng cá bên bếp than hồng

Từ sáng sớm, khu dân cư thôn Tân Xuân đã thấp thoáng khói bếp, ông Trần Quang Vinh (55 tuổi, trú thôn Tân Xuân, xã Cửa Việt) bắt đầu một ngày làm nghề nướng cá, công việc đã gắn bó hơn 20 năm qua.

Ông Vinh thu mua cá tươi trực tiếp từ ngư dân địa phương. Cá thu, ngừ, trích, nục, hố… mỗi ngày mỗi loại khác nhau, nhưng điểm chung là đều phải tươi, vừa đánh bắt vào bờ. "Cá đông lạnh nướng không còn mùi thơm, không ngọt thịt", ông nói. Tùy theo kích thước cá lớn nhỏ mà nướng nguyên con hoặc cát lát.

Buổi sáng, cá được rửa sạch, xếp lên phơi nắng nhẹ. Đến khoảng 11-12h trưa, khi than hồng đã đều lửa, công đoạn nướng bắt đầu và kéo dài đến chiều hoặc tối muộn. Mỗi ngày trung bình khoảng 2 tạ cá, hôm nhiều có thể lên đến 3 tạ. 

Cá trích nướng hao hụt khoảng 30%, 10kg chỉ còn chừng 7kg thành phẩm; cá lát còn lại khoảng một nửa.

Công việc tưởng chừng đơn giản nhưng lại vô cùng khắc nghiệt. Người làm nghề phải ngồi cả buổi bên bếp than, đôi tay liên tục lật từng con cá giữa cái nóng hầm hập. 

"Làm nghề này phải tập tính kiên nhẫn vì đối mặt với cái nóng, quanh năm ngồi trong lửa mà lãi thì không cao", ông Vinh chia sẻ. Mùa hè ở vùng gió Lào Quảng Trị là khoảng thời gian khó chịu nhất, nhiều hôm không thể chịu nổi hơi nóng phả lên mặt.

Thu nhập từ nghề nướng cá bấp bênh theo chất lượng đầu vào. "Có ngày cá đẹp, hai vợ chồng thu nhập khoảng 500.000 đồng, nhưng cũng có ngày cá xấu, coi như không có thu nhập. Cá nướng chủ yếu bán sỉ cho tiểu thương, họ đến tận nhà lấy hàng rồi mang đi khắp các địa phương trong tỉnh", ông Vinh kể.

Tấp nập những ngày cận Tết

Tại xã Cửa Việt có khoảng 10 hộ làm nghề nướng cá tương tự. Bà Nguyễn Thị Vui (47 tuổi, trú thôn Xuân Ngọc, xã Cửa Việt) cho biết mỗi ngày cơ sở của bà nướng khoảng 3 tạ cá biển các loại, dịp cao điểm như Tết hoặc thời điểm ngư dân được mùa có thể tăng lên đến 1 tấn. Gia đình bà duy trì 4 lao động, cá nướng bán ngay tại nhà cho tiểu thương.

Tương tự, ông Vinh thông tin dịp Tết người dân có nhu cầu cá lát nướng để dọn trong các mâm tiệc, tất niên và cất trữ sử dụng trong ba ngày Tết tăng cao. Đáp ứng nhu cầu thị trường, vợ chồng ông Vinh cũng thay đổi đầu ra theo. Giá cả dịp cận Tết biến động tùy theo ngày ngư dân đánh bắt được cá hay không.

Theo Phòng Kinh tế xã Cửa Việt, địa phương đang xây dựng đề án kinh tế biển, dự kiến thông qua vào tháng 4-2026. Năm 2025, sản lượng thủy sản đánh bắt đạt hơn 10.000 tấn, với 67 cơ sở chế biến thủy sản và nhiều loại hình dịch vụ hậu cần nghề cá.

Dịch vụ hậu cần nghề cá được xem là "hậu phương" của kinh tế biển, góp phần tạo việc làm và nâng cao giá trị thủy sản. 

Trong đó nghề nướng cá thủ công âm thầm giữ vai trò quan trọng, lưu giữ hương vị đặc trưng của cá biển Cửa Việt qua bàn tay nhẫn nại của những con người "ngồi trong lửa" suốt mấy chục năm.

Chuyên gia hiến kế phát triển bền vững nghề nuôi tôm hùm: Đưa lồng nuôi ra vùng biển hở

Từ sự mong manh của nghề nuôi tôm hùm trước thiên tai ở vùng Sông Cầu, Phú Yên cũ (nay thuộc tỉnh Đắk Lắk), chuyên gia đã hiến kế phương án thích ứng, phát triển nghề nuôi bền vững.