Những ngày qua, TP.HCM cũng như nhiều tỉnh thành ở Nam Bộ, miền Trung nắng nóng gay gắt. Nhiệt độ cao nhất phổ biến 36 - 38 độ C, có nơi chạm hoặc vượt 40 độ C.

Dự báo trong những ngày tới, nắng nóng vẫn tiếp tục kéo dài, tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe nếu người dân phải tiếp xúc lâu ngoài trời.

Trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt khiến nhiều người luôn có cảm giác khát và phải bổ sung nước liên tục nhưng không phải ai cũng uống và bù nước đúng.

Nhập viện vì uống không đủ so với lượng nước mất, bù nước sai cách

Chia sẻ với Tuổi Trẻ Online ngày 8-4, BS.CKI Nguyễn Thị Diệu Anh - Trưởng đơn vị khám sức khỏe doanh nghiệp Bệnh viện Đa khoa Gia Định - cho biết trong đợt nắng nóng hiện nay tại TP.HCM, điều đáng lưu ý không chỉ là nhiệt độ cao (36-40°C), mà là sự kết hợp giữa nhiệt độ, độ ẩm cao và bức xạ nhiệt từ môi trường đô thị.

Độ ẩm thường ở mức 60-80% khiến mồ hôi khó bay hơi, làm giảm hiệu quả làm mát tự nhiên của cơ thể. Đồng thời, bề mặt bê tông, nhựa đường tích nhiệt khiến nhiệt độ cảm nhận ngoài trời có thể cao hơn thực tế 3-7°C.

Trong điều kiện này, cơ thể buộc phải tăng tiết mồ hôi liên tục để điều hòa thân nhiệt, kéo theo nhu cầu nước tăng 50-100% hoặc hơn so với bình thường, người lao động ngoài trời có thể mất 0,5-2 lít nước mỗi giờ. Tổng nhu cầu nước trong ngày có thể lên tới 4-8 lít, tùy mức độ hoạt động.

Thực tế lâm sàng cho thấy nhiều trường hợp nhập viện trong những ngày nắng nóng không phải vì không uống nước, mà do uống không đủ so với lượng mất hoặc bù nước sai cách.

“Cảm giác khát là dấu hiệu đến muộn. Khi bắt đầu thấy khát, cơ thể đã ở trạng thái thiếu nước. Vì vậy cần uống nước chủ động, đều đặn trong ngày, không chờ đến khi khát mới uống”, bác sĩ Diệu Anh nhấn mạnh.

Bác sĩ Diệu Anh lưu ý việc uống nhiều nước ngọt, nước có đường để giải khát mùa nắng nóng là một sai lầm rất phổ biến hiện nay, đặc biệt ở người lao động và người di chuyển ngoài trời. Qua thăm khám ghi nhận nhiều trường hợp "uống rất nhiều nhưng vẫn mệt, vẫn khát", nguyên nhân là do chọn sai loại nước.

Về mặt sinh lý, nước ngọt nhiều đường làm tăng áp lực thẩm thấu, có thể khiến cơ thể khát hơn và mất nước nhiều hơn. Đồ uống có caffeine (trà đặc, cà phê, nước ngọt có gas) có thể tăng lợi tiểu nhẹ. Lượng đường cao làm tăng gánh nặng chuyển hóa, khiến cơ thể mệt hơn trong nắng nóng.

Uống nước ngày nắng nóng cũng có nguyên tắc

Bác sĩ Diệu Anh cho biết thêm nhu cầu nước của cơ thể phụ thuộc vào độ tuổi, cân nặng, mức độ hoạt động và điều kiện môi trường. Trong đợt nắng nóng hiện nay, nhu cầu này có thể tăng đáng kể so với bình thường.

Theo độ tuổi (mức cơ bản):

- Trẻ <6 tháng: bú mẹ hoàn toàn, không cần bổ sung nguồn nước từ bên ngoài. 

- Từ 1-3 tuổi: khoảng 0,7-1,0 lít/ngày.

- Từ 4-8 tuổi: khoảng 1,1-1,3 lít/ngày.

- Từ 9-13 tuổi: khoảng 1,5-1,9 lít/ngày.

- Người trưởng thành: nam khoảng 2,5-3,0 lít/ngày, nữ khoảng 2,0-2,5 lít/ngày.

- Người cao tuổi: khoảng 1,5-2,0 lít/ngày (cần chủ động uống do giảm cảm giác khát).

Theo tính chất công việc: Trong điều kiện nắng nóng mà làm việc trong nhà nên tăng thêm khoảng 0,5-1 lít/ngày. Còn lao động ngoài trời nhẹ khoảng 2,5-3,5 lít/ngày. Với lao động ngoài trời vừa - nặng: nữ khoảng 3-5 lít/ngày, nam khoảng 4-6 lít/ngày (có thể cao hơn nếu ra nhiều mồ hôi).

Nguyên tắc quan trọng trong nắng nóng không chỉ là uống đủ nước mà là bù nước đúng cách, đúng loại và đúng thời điểm.

Thứ nhất, ưu tiên nước lọc là nguồn chính. Đây vẫn là lựa chọn an toàn và hiệu quả nhất để duy trì cân bằng dịch của cơ thể trong điều kiện bình thường.

Thứ hai, khi ra nhiều mồ hôi, cần bù cả nước và điện giải. Việc chỉ uống nước lọc trong thời gian dài có thể không đủ, vì cơ thể còn mất natri, kali qua mồ hôi. Có thể bổ sung bằng dung dịch oresol (pha đúng hướng dẫn), nước dừa (giàu kali), nước trái cây pha loãng, có thể thêm một ít muối.

Thứ ba, uống nước đúng cách để cơ thể hấp thu hiệu quả: uống từng ngụm nhỏ, khoảng 100-200ml mỗi 15-20 phút khi ở ngoài trời. Uống rải đều trong ngày, không uống dồn một lúc. Không đợi khát mới uống, vì khi khát là cơ thể đã bắt đầu thiếu nước.

Thứ tư, điều chỉnh theo mức độ hoạt động. Khi làm việc kéo dài hoặc ra nhiều mồ hôi, cần tăng lượng nước và bổ sung điện giải phù hợp, không áp dụng một mức cố định cho tất cả mọi người.

Miền Trung có nơi nắng nóng gần 42 độ C

Ngày 7-4, tại các tỉnh Tây Bắc Bộ và miền Trung tiếp tục xảy ra nắng nóng gay gắt, nhiều nơi đo được nhiệt độ trên 40 độ C, có nơi gần 42 độ C.