Lao động 35-50 tuổi bỗng nhiên 'có giá' giữa làn sóng AI

Theo nghiên cứu mới của Visier dựa trên hơn 3,6 triệu hồ sơ nhân viên, tỉ lệ tuyển dụng tổng thể đã giảm 24%, trong khi một số nhóm nghề đòi hỏi nhiều yếu tố mang tính con người vẫn khó bị AI thay thế, và lao động từ 35 - 50 tuổi cũng có nhiều cơ hội hơn.

Người lao động 35-50 tuổi được chú ý hơn

Tạp chí Forbes dẫn lại nghiên cứu của Visier, một công ty chuyên về dữ liệu nhân lực ứng dụng AI, phân tích những thay đổi về lực lượng lao động trong giai đoạn 2022-2026 tại hơn 155 doanh nghiệp và 30 lĩnh vực công việc.

Bên cạnh nhận thấy mức giảm 24% của tỉ lệ tuyển dụng, dữ liệu Visier cho thấy doanh nghiệp đang ngày càng chú ý đến nhóm lao động có kinh nghiệm, đặc biệt những người từ 35-50 tuổi.

Lao động trẻ hiện vẫn chiếm tỉ lệ lớn nhất trong số người được tuyển mới. Tuy nhiên, tỉ trọng tuyển dụng nhóm nhân sự 35-50 tuổi đang tăng và có thể vượt nhóm lao động trẻ nếu xu hướng hiện tại tiếp diễn.

Kinh nghiệm cũng có thể trở nên có giá trị theo một cách khác, khi AI có khả năng cung cấp thông tin nhanh chóng. Máy móc có thể truy xuất dữ kiện trong vài giây nhưng không có 15-20 năm kinh nghiệm để nhận biết khi nào những dữ kiện đó không phù hợp với một tình huống cụ thể.

Nghiên cứu đồng thời cho thấy người lao động nên tập trung vào những phần việc mà AI khó đảm nhiệm, gồm phán đoán, sáng tạo, đồng cảm, lãnh đạo, giao tiếp, trách nhiệm, xây dựng quan hệ và chuyên môn đặc thù.

Những nghề liên quan con người khó bị AI thay thế

Trong giai đoạn nghiên cứu, tỉ trọng nhân sự thuộc nhóm Dữ liệu và Phân tích trong tổng lực lượng lao động của các tổ chức tăng 49%, trong khi Quản lý sản phẩm tăng 39%. Ngược lại, tỉ trọng nhân sự của HR giảm 3% và Tài chính giảm 4%.

Ngay trong nhóm Dữ liệu và Phân tích cũng xuất hiện những xu hướng trái chiều. Tỉ trọng tuyển dụng kỹ sư AI tăng 251%, trong khi tỉ trọng tuyển dụng các nhà khoa học dữ liệu giảm 32%. 

Điều này cho thấy việc một nhóm công việc tăng trưởng không đồng nghĩa tất cả vị trí trong cùng nhóm đều phát triển.

Nghiên cứu cho thấy giáo viên, luật sư, kiến trúc sư và nhân sự an ninh nằm trong nhóm nghề vẫn khó bị thay thế bằng AI. 

Những công việc này đòi hỏi các yếu tố như khả năng phán đoán, trách nhiệm, hiểu biết về con người, diễn giải tình huống và trong nhiều trường hợp là sự tin tưởng.

AI có thể hỗ trợ luật sư tìm kiếm các vụ án, nhưng khách hàng vẫn cần người có khả năng hiểu sắc thái, chiến lược và những hệ quả của một quyết định pháp lý. 

Tương tự, AI có thể hỗ trợ kiến trúc sư tạo ý tưởng, nhưng kiến trúc sư vẫn phải cân nhắc các yêu cầu về an toàn, quy định, nhu cầu của khách hàng và điều kiện thực tế.

Giáo viên có thể sử dụng AI để xây dựng giáo án, nhưng công việc giảng dạy còn bao gồm việc tạo động lực cho học sinh, nhận biết các tín hiệu cảm xúc, quản lý lớp học và hiểu vì sao một học sinh có thể gặp khó khăn trong học tập. 

Với nhân sự an ninh, việc đánh giá những tình huống không rõ ràng trong thời gian thực cũng đòi hỏi bối cảnh và phán đoán của con người.