Nhiều nhóm nghiên cứu được Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) và Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) tài trợ đang tìm cách tái tạo cơ chế ngủ đông tự nhiên của động vật.

Nếu thành công, công nghệ này không chỉ mở đường cho các sứ mệnh chinh phục sao Hỏa mà còn có thể tạo ra những bước đột phá trong y học, theo báo Guardian ngày 14-7.

Sứ mệnh không gian

Bức xạ là một trong những mối nguy hiểm lớn nhất ngoài không gian, vì tàu vũ trụ gần như không có lớp bảo vệ tự nhiên như bầu khí quyển Trái đất.

Các nghiên cứu cho thấy động vật ngủ đông giảm hoạt động trao đổi chất, tiêu thụ ít oxy hơn và nén chặt các chuỗi DNA, giúp hạn chế tổn thương do bức xạ gây ra. Chúng cũng sở hữu cơ chế sửa chữa DNA rất hiệu quả.

Ngoài ra ngủ đông còn giúp hạn chế tình trạng mất cơ và loãng xương do sống lâu trong môi trường vi trọng lực.

Việc phi hành gia không cần tiêu thụ nhiều thức ăn, nước uống hay oxy cũng giúp giảm đáng kể khối lượng hàng hóa phải mang theo, từ đó tiết kiệm chi phí và tăng khả năng thực hiện các chuyến bay đường dài.

Con người vốn không có khả năng ngủ đông tự nhiên, nhưng các nhà nghiên cứu tin rằng có thể tạo ra trạng thái tương tự bằng công nghệ.

Trong những năm gần đây, nhiều phòng thí nghiệm đã thành công đưa động vật vào trạng thái ngủ đông nhân tạo ngắn hoặc dài hạn bằng thuốc, kích thích não hoặc sóng siêu âm.

Một số nhóm nghiên cứu đang chuẩn bị thử nghiệm phương pháp siêu âm trên người khỏe mạnh, nhằm kích hoạt những vùng não kiểm soát nhiệt độ và quá trình trao đổi chất mà không cần phẫu thuật.

Một thử nghiệm khác trên người khỏe mạnh sử dụng thuốc an thần dexmedetomidine trong 5 ngày đã giúp giảm khoảng 20% tốc độ trao đổi chất và giảm 30% lượng calo tiêu thụ.

Mức giảm này còn khá khiêm tốn so với động vật ngủ đông, nhưng được đánh giá là đủ để mang lại lợi ích trong các chuyến bay vũ trụ kéo dài.

Cách mạng trong y học

Không chỉ phục vụ ngành hàng không vũ trụ, ngủ đông nhân tạo còn được kỳ vọng tạo ra cuộc cách mạng trong y học.

Các nhà khoa học đang nghiên cứu ứng dụng công nghệ này để điều trị đột quỵ, nhồi máu cơ tim, chấn thương não, ung thư, bệnh Parkinson, Alzheimer và kéo dài thời gian bảo quản nội tạng trước khi cấy ghép.

Việc giảm mạnh tốc độ trao đổi chất có thể giúp hạn chế tổn thương mô, giảm viêm và kéo dài "thời gian vàng" để bác sĩ điều trị.

Dù vậy, vẫn còn nhiều rào cản trước khi công nghệ này được ứng dụng rộng rãi.

Theo ESA, việc đưa cơ thể vào trạng thái ngủ đông hiện đã được nghiên cứu khá kỹ, song đánh thức con người an toàn sau nhiều ngày hoặc nhiều tháng mới là thách thức lớn nhất.

Nhiều nhà khoa học lạc quan cho rằng ngủ đông nhân tạo có thể trở thành hiện thực trong vài thập kỷ tới.

Nếu điều đó xảy ra, công nghệ này không chỉ giúp con người tiến xa hơn trong hành trình khám phá vũ trụ mà còn mở ra những phương pháp điều trị hoàn toàn mới cho nhiều căn bệnh nguy hiểm trên Trái đất.

Hé lộ bí mật vi rút ‘ngủ đông’ cả đời trong cơ thể người mà không phát bệnh

Một nghiên cứu quy mô lớn đã làm sáng tỏ vì sao nhiều vi rút có thể tồn tại âm thầm trong cơ thể con người suốt đời mà không gây bệnh.