Tàu New Horizons 'thức giấc' sau 321 ngày ngủ đông, sắp gửi dữ liệu từ rìa Hệ Mặt trời

ANH THƯ

Sau gần một năm ở chế độ 'ngủ đông', tàu thăm dò New Horizons của NASA đã hoạt động trở lại bình thường và sẽ bắt đầu truyền về Trái đất dữ liệu thu thập trong thời gian khám phá vành đai Kuiper.

Trang phys.org ngày 7-7 dẫn lời Cơ quan Hàng không và vũ trụ Mỹ (NASA) cho biết vào ngày 23-6, các kỹ sư tại Phòng thí nghiệm vật lý ứng dụng Johns Hopkins (APL) xác nhận New Horizons đã "thức dậy" sau 321 ngày ngủ đông theo các lệnh được nạp sẵn từ tháng 7-2025.

Tín hiệu xác nhận mất gần 9 giờ để truyền từ tàu về Trái đất do New Horizons hiện cách hành tinh của chúng ta khoảng 9,5 tỉ km.

Chế độ ngủ đông được nhóm điều khiển sử dụng trong các giai đoạn tàu di chuyển đường dài nhằm tiết kiệm điện năng, giảm hao mòn thiết bị và kéo dài tuổi thọ sứ mệnh. Lần ngủ đông này là lần tạm ngưng hoạt động lâu nhất của New Horizons kể từ khi được phóng.

Quà năm mới của NASA: phát sóng trực tiếp nơi ra đời Hệ mặt trời ĐỌC NGAY

Trong thời gian này, các kỹ sư không gửi lệnh điều khiển hay tải dữ liệu về Trái đất. Tuy nhiên tàu vẫn duy trì hoạt động của một số thiết bị khoa học, liên tục thu thập và lưu trữ dữ liệu về môi trường không gian sâu.

Ba thiết bị chính vẫn hoạt động gồm cảm biến nghiên cứu plasma và gió Mặt trời, máy đo hạt năng lượng cao và thiết bị đếm bụi không gian.

Đây là những công cụ giúp các nhà khoa học nghiên cứu môi trường ở rìa Hệ Mặt trời - khu vực vẫn còn rất ít được khám phá.

Theo bà Alice Bowman, quản lý vận hành sứ mệnh tại APL, trong suốt 321 ngày ngủ đông, New Horizons đều gửi tín hiệu báo cáo trạng thái định kỳ mỗi tuần và tất cả đều ở mức "xanh", cho thấy mọi hệ thống hoạt động ổn định.

Sau khi khởi động lại, nhóm điều khiển sẽ lần lượt tải xuống dữ liệu về tình trạng kỹ thuật của tàu và dữ liệu khoa học đã được lưu trữ.

Trong vài tuần tới, máy quang phổ tử ngoại Alice trên tàu sẽ tiến hành quan sát sự phân bố của khí hydro ở vùng ngoài tầng nhật quyển, trong khi các thiết bị còn lại tiếp tục theo dõi gió Mặt trời, các hạt mang năng lượng cao và mật độ bụi trong không gian.

Song song với đó, NASA cũng đang nâng cấp phần mềm điều khiển dưới mặt đất và cập nhật hệ thống tự động của tàu để phù hợp với điều kiện hoạt động ngày càng xa Mặt trời.

Được phóng vào tháng 1-2006, New Horizons đã bay qua sao Mộc năm 2007, trở thành tàu đầu tiên khám phá sao Diêm Vương vào năm 2015 và tiếp tục thực hiện chuyến bay đầu tiên đến thiên thể Arrokoth trong vành đai Kuiper vào năm 2019.