Người dân có quyền chọn tiền mặt hay thanh toán số

Trước phản ánh về việc cửa hàng của Starbucks Việt Nam từ chối thanh toán bằng tiền mặt của khách hàng, trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Phạm Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước) - cho biết Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định tiền giấy, tiền kim loại do Ngân hàng Nhà nước phát hành là phương tiện thanh toán hợp pháp trên lãnh thổ Việt Nam.

Do đó, việc từ chối chấp nhận các phương tiện thanh toán hợp pháp là không đúng quy định của pháp luật.

"Chủ trương, định hướng của Việt Nam là khuyến khích phát triển thanh toán không dùng tiền mặt. Qua đó, tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp tiếp cận và sử dụng các phương thức thanh toán hiện đại, thuận tiện và an toàn.

Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc cấm hoặc hạn chế người dân sử dụng tiền mặt trong các giao dịch hợp pháp ngoài những trường hợp pháp luật có quy định phải thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt đối với một số lĩnh vực, phạm vi, loại giao dịch cụ thể.

Như vậy, việc lựa chọn phương tiện thanh toán phù hợp, gồm thanh toán không dùng tiền mặt hay tiền mặt là quyền lựa chọn của người dân" - ông Tuấn nói.

Theo ông Tuấn, thực tế tại nhiều quốc gia có thanh toán không dùng tiền mặt phát triển và mức độ sử dụng tiền mặt thấp, tiền mặt vẫn được duy trì như một phương tiện thanh toán quan trọng.

Điều này nhằm bảo đảm quyền lựa chọn thanh toán của người dân và khả năng tiếp cận dịch vụ thanh toán của các nhóm khác nhau trong xã hội, đặc biệt là những người gặp khó khăn khi tiếp cận các phương thức thanh toán số.

Tại Na Uy, pháp luật quy định người tiêu dùng về nguyên tắc có quyền thanh toán bằng tiền mặt khi mua hàng hóa, dịch vụ tại các địa điểm kinh doanh trực tiếp. Tại Đan Mạch, các đơn vị cung ứng hàng hóa, dịch vụ cũng duy trì nghĩa vụ tiếp nhận tiền mặt.

Sẽ hỗ trợ khách hàng không thể thanh toán số

Đại diện Starbucks Việt Nam cho biết doanh nghiệp lựa chọn áp dụng phương thức thanh toán không tiền mặt tại các cửa hàng xuất phát từ mong muốn minh bạch 100% các giao dịch thu - chi tại cửa hàng trên phạm vi toàn quốc. Qua đó, doanh nghiệp minh bạch nghĩa vụ tài chính đối với ngân sách nhà nước.

Việc thanh toán không dùng tiền mặt cũng hạn chế rủi ro về mặt an toàn an ninh cho nhân viên có thể phát sinh từ quá trình bảo quản tiền mặt, và trong quá trình di chuyển nộp tiền mặt với số lượng lớn vào ngân hàng.

Đại diện doanh nghiệp cho biết căn cứ theo Điều 23.3 Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về việc cấm "từ chối nhận, lưu hành đồng tiền đủ tiêu chuẩn lưu thông do Ngân hàng Nhà nước phát hành", Starbucks Việt Nam không từ chối đồng tiền đủ tiêu chuẩn lưu thông do Ngân hàng Nhà nước phát hành, mà chỉ lựa chọn phương thức thanh toán phù hợp với hoạt động kinh doanh.

Starbucks Việt Nam cũng cho biết hiện có nhiều phương thức thanh toán để thực hiện giao dịch như bằng tiền mặt, bằng chuyển khoản, thông qua ví điện tử, bằng bảo lãnh ngân hàng…

Theo đó, doanh nghiệp lựa chọn phương thức chuyển khoản hoặc thông qua các ví điện tử khác tương tự như trường hợp các bên phát sinh giao dịch, lập hợp đồng và lựa chọn phương thức thanh toán chuyển khoản và đã có thông báo trước cho khách hàng.

"Dù lựa chọn phương thức nào, đồng tiền thanh toán (bằng chuyển khoản) vẫn là đồng Việt Nam theo đúng quy định của pháp luật.

Chúng tôi hiện có công khai việc lựa chọn phương thức thanh toán thông qua thông báo tại cửa hàng và quầy thanh toán, giao tiếp của nhân viên với khách hàng trước khi xác nhận giao dịch", đại diện Starbucks Việt Nam nói thêm.

Tuy nhiên vẫn có nhiều góp ý cho rằng việc từ chối thanh toán bằng tiền mặt sẽ gây bất tiện cho một số tệp khách hàng, như khách hàng lớn tuổi khả năng sử dụng công nghệ hạn chế hoặc khi có sự cố mạng hay app ngân hàng bảo trì mà không thể thực hiện giao dịch không tiền mặt.

Về vấn đề này, đại diện Starbucks Việt Nam bày tỏ chia sẻ với các tình huống trên, nhân viên tại cửa hàng sẽ cung cấp một số hỗ trợ để khách hàng hoàn tất giao dịch.

Được biết, Starbucks Việt Nam bắt đầu chính sách thanh toán không tiền mặt "cashless" vào cuối năm 2023 và tiếp tục mở rộng từ một số chi nhánh ban đầu. Khách hàng khi đến Starbucks sẽ thanh toán bằng các hình thức như chuyển khoản ngân hàng, thanh toán thẻ, thanh toán qua các ví điện tử hay các ví Apple Pay, Google Wallet…

Doanh nghiệp được quyền từ chối tiền mặt của khách mua hàng?

Chính sách không nhận thanh toán bằng tiền mặt của một chuỗi cà phê đang gây tranh luận. Một số khách hàng cho rằng việc từ chối phương tiện thanh toán hợp pháp gây bất tiện và đặt ra câu hỏi về quyền lựa chọn phương thức thanh toán của doanh nghiệp.