Những trào lưu độc hại trên mạng xã hội đang len lỏi vào đời sống của trẻ theo cách âm thầm nhưng nguy hiểm.

Bóp cổ nhau để "đu trend"

Mới đây, trào lưu "bắt pen" lan truyền chóng mặt trên TikTok, Facebook khiến nhiều phụ huynh không khỏi giật mình. Người tham gia dùng tay ấn mạnh vào hai bên cổ người khác để tạo cảm giác lâng lâng, "phê pha giả tạo".

Đang học lớp 6, P.T.K. (Thanh Liệt, Hà Nội) cho biết em và nhóm bạn từng thử "bắt pen" vì tò mò. "Khi bị ấn vào hai bên cổ, em thấy mọi thứ quay cuồng, hoa mắt, mất thăng bằng. Em sợ lắm nhưng lúc đó bạn bè ai cũng thử nên em cũng làm theo", K. kể.

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội, việc chèn ép động mạch cảnh quá lâu có thể gây thiếu máu não nghiêm trọng. Khi máu không được cung cấp đủ cho não, có thể dẫn đến chóng mặt, ngất xỉu hoặc thậm chí là tổn thương não. Các tế bào não bị thiếu máu 5 phút sẽ không thể phục hồi.

Thậm chí, hành động "bắt pen" có thể kích thích một số phản xạ trong cơ thể, dẫn đến ngưng tim đột ngột. Bên cạnh đó, có thể gây chấn thương mạch máu, thần kinh vùng cổ. Trong một số trường hợp nghiêm trọng còn có thể dẫn đến tử vong.

Hay cách đây không lâu, một trào lưu nguy hiểm khác cũng được lan truyền trên nhiều nền tảng như ném đá vào xe đang chạy trên đường hay đứng gần đường để "múa" theo tiếng còi xe. 

Trước đó, trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai, từng xảy ra vụ nhiều xe khách bị ném đá vỡ kính chắn gió khi đang chạy gần 100km/giờ. Công an sau đó xác định nhóm thực hiện là học sinh cấp II. Các em khai xem clip trên TikTok rồi rủ nhau làm theo vì thấy "thú vị"...

Xem video chửi thề để "chữa lành"

P.T.K. cho biết đã sử dụng mạng xã hội được 3 năm và sở hữu các tài khoản Facebook, TikTok riêng của mình. Thời gian K. được sử dụng điện thoại là từ khi đi học về cho đến sáng hôm sau, theo K., chủ yếu để chat và xem video ngắn.

Những video mà K. thường xem là những video gắn mác "chữa lành", với điểm đặc biệt là "tạo điểm nhấn" bằng những ngôn ngữ thiếu chuẩn mực.

"Em nghe vì thấy nó cũng vui vui, xả stress rất tốt. Nhiều bạn bè em cũng xem và chúng em chia sẻ với nhau, hoặc thi thoảng nói bậy như thơ cũng rất vui", K. bộc bạch.

Vấn đề không chỉ dừng lại trên mạng xã hội, mẹ của K., chị Huyền (40 tuổi), cho hay con nhiều khi buột miệng nói bậy hoặc dùng tiếng lóng với cả cha mẹ, ông bà. 

"Bố mẹ tôi nói tôi không biết dạy con, không biết quản lý con. Nhưng thực sự ở tuổi này, con ương bướng, khó bảo, cũng không thể cấm con dùng điện thoại nên không biết phải làm sao", chị Huyền nói.

Tại sao trẻ thích "đu trend"?

PGS.TS Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, cho rằng điều này xuất phát từ đặc điểm sinh học và tâm lý của lứa tuổi.

Ở giai đoạn này, não bộ chưa hoàn thiện, đặc biệt là vùng kiểm soát cảm xúc, trong khi cơ chế thưởng - dopamine lại dễ bị kích thích, khiến trẻ dễ hình thành sự phụ thuộc. Bên cạnh đó, yếu tố tâm lý - xã hội khi trẻ đang trong quá trình mở rộng quan hệ và tiếp nhận thông tin cũng khiến các em dễ bị thu hút bởi thế giới mạng.

PGS.TS Trần Thành Nam, Phó hiệu trưởng Trường đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, nhận định những trào lưu nguy hiểm thu hút giới trẻ tham gia vì đánh trúng vào tâm lý muốn được công nhận, thể hiện bản thân.

"Trẻ dễ bị tò mò hoặc bị lôi kéo, không được gia đình quản lý, hướng dẫn nên muốn tạo ra một điều gì đó thu hút sự chú ý và sự thừa nhận của xã hội mà không ý thức được ở sau đó có rất nhiều nguy cơ nguy hiểm", PGS Nam nói.

Theo ông các trào lưu độc hại không chỉ gây tổn thương về thể chất cho người tham gia mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý và nhận thức của trẻ. Những hành động mạo hiểm, thiếu suy nghĩ có thể để lại hậu quả tâm lý lâu dài, làm tăng nguy cơ trầm cảm và lo âu. 

Ngoài ra, việc tập trung quá nhiều vào các trào lưu nhất thời cũng có thể khiến trẻ sao nhãng học tập và các hoạt động tích cực khác.

Không thể giao trẻ em cho mạng xã hội: Khó kéo trẻ khỏi mạng nếu đời thực quá nghèo nàn

Việc hạn chế trẻ dùng mạng xã hội chỉ hiệu quả khi trẻ có thêm không gian đọc, chơi và kết nối đời thực.