Phải nghiên cứu giải pháp quản lý để bảo vệ nhưng không cản trở sự phát triển của trẻ em trong môi trường số. Cần tránh cách nghĩ cấm là đang tước đi kênh tiếp cận tri thức, tương tác xã hội rất quan trọng của trẻ em.

Đại biểu NGUYỄN THỊ VIỆT NGA

- Đại biểu Quốc hội NGUYỄN THỊ VIỆT NGA (Hải Phòng):

Không để trẻ "tự bơi" trên mạng

Việc cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội cần được đánh giá một cách hết sức thận trọng, kỹ càng dựa trên thực tiễn trong nước và kinh nghiệm quốc tế. Một số nước đã ban hành các quy định, đạo luật cụ thể cấm trẻ em tiếp cận mạng xã hội như Úc là quốc gia tiên phong.

Mạng xã hội hiện trở thành một phần môi trường sống cũng như học tập của trẻ em trong thời đại kỷ nguyên số. Chúng ta cũng đang nỗ lực xây dựng mà để có được thế hệ công dân số phải cho các em làm quen với môi trường số từ nhỏ nhằm định hướng. Và mạng xã hội sẽ trở thành một phần trong đó. Nhiều hoạt động trao đổi, tiếp cận thông tin, thậm chí phát triển nhiều kỹ năng của trẻ đều gắn với các nền tảng số.

Song môi trường mạng tiềm ẩn nhiều rủi ro với trẻ em, nhất là cạnh các nội dung tốt có không ít nội dung độc hại, chứa đựng bạo lực, lừa đảo, dụ dỗ, thao túng tâm lý... mà trẻ trên môi trường mạng là đối tượng yếu thế, chưa đủ nhận thức phân biệt đúng sai. Việt Nam cần sớm có giải pháp đồng bộ, hoàn thiện khung pháp lý để bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.

Cần bổ sung quy định rõ trách nhiệm của các nền tảng số trong việc xác định độ tuổi đăng ký tham gia, lọc nội dung cũng như xử lý vi phạm. Sẽ không dễ dàng khi nhiều nền tảng ở nước ngoài nên cần công cụ pháp lý để quy định rõ trách nhiệm ràng buộc nếu muốn hoạt động ở Việt Nam.

Nghiên cứu, bổ sung các giải pháp kỹ thuật kiểm soát thời gian sử dụng mạng xã hội của trẻ em, phân loại nội dung theo độ tuổi hoặc chế độ tài khoản trẻ em với mức độ an toàn cao. Tính toán phát triển các nền tảng số lành mạnh dành riêng cho trẻ em để phục vụ việc học tập, giải trí, tương tác tích cực.

Quan trọng hơn cả cần tăng cường vai trò của gia đình, nhà trường trong giáo dục kỹ năng số với trẻ em. Có vậy mới giúp trẻ em tự bảo vệ mình trước các rủi ro trên không gian mạng, bởi nếu để các em "tự bơi" thì nguy cơ vẫn còn đó dù có bao nhiêu quy định chăng nữa.

Công nghệ không xấu, vấn đề là người lớn dùng công nghệ như một công cụ giáo dục hay để thay thế sự đồng hành của mình. Trẻ em không chỉ cần một màn hình an toàn mà cần một người lớn đủ kiên nhẫn ở bên cạnh để hướng dẫn, lắng nghe và lớn lên cùng các em.

Nhạc sĩ NGUYỄN BÁ HÙNG

- Nhạc sĩ NGUYỄN BÁ HÙNG:

Sự thấu hiểu và đồng hành của gia đình

Nếu phụ huynh chỉ cấm đoán mà thiếu định hướng, trẻ vẫn sẽ tìm cách tiếp cận mạng xã hội bằng nhiều cách khác. Nhưng không thể thả lỏng khi trẻ chưa đủ khả năng tự bảo vệ mình trước những nội dung độc hại, áp lực tâm lý hay những xu hướng lệch chuẩn trên môi trường số. 

Không phải phụ huynh nào cũng có đủ thời gian và kiến thức để chọn lọc nội dung phù hợp cho con nên đồng hành cùng trẻ trên môi trường số ngày càng quan trọng.

Trẻ cần được học cách phân biệt đúng sai, biết bảo vệ thông tin cá nhân, nói với cha mẹ khi gặp nội dung tiêu cực hoặc nguy hiểm. Điều này cần sự kết nối giữa cha mẹ và con cái, trẻ đủ tin tưởng để sẵn sàng chia sẻ những gì trải qua trên môi trường mạng.

Hiện vẫn còn thiếu những nội dung giáo dục chiều sâu và đầu tư về cảm xúc cho trẻ trên mạng mà thiên về nội dung quá nhanh, quá ồn, chủ yếu muốn giữ chân trẻ trước màn hình.

Nhiều gia đình trẻ, trong đó có gia đình tôi, từng rơi vào cảnh phải đưa điện thoại cho con xem là giải pháp nhanh nhất khi chúng quấy khóc, ăn chậm hoặc ba mẹ quá mệt. Đáng lo nhất là nguy cơ trẻ lệ thuộc vào thiết bị như một cách giải tỏa cảm xúc sẽ ảnh hưởng nhiều điều khác.

Tôi biết nhiều phụ huynh vô tình giao điện thoại cho con vì công nghệ là giải pháp nhanh và tiện nhất trong lúc cha mẹ quá bận hoặc quá áp lực. Nguyên tắc quan trọng nhất trong gia đình là người lớn phải làm gương. Cha mẹ không thể yêu cầu con hạn chế điện thoại khi mình lại luôn cầm điện thoại trước mặt con.

Không thể giao trẻ em cho mạng xã hội: Những ‘viên thuốc độc bọc đường’

Nội dung độc hại trên mạng xã hội có thể hấp dẫn, gây nghiện nhưng để lại tác động lâu dài đến nhận thức và sức khỏe tinh thần của trẻ.