Không thể phủ nhận mạng xã hội mang lại nhiều tiện ích cho việc học tập, tra cứu thông tin, kết nối bạn bè hay giải trí. Nhưng phía sau những lợi ích đó là vô số nội dung độc hại đang từng ngày len lỏi vào đời sống của trẻ em và thanh thiếu niên.

Những 'viên thuốc độc bọc đường'

Những video câu view, ngôn ngữ tục tĩu, hình ảnh bạo lực, nội dung lệch chuẩn hay các trào lưu nguy hiểm xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội giống như những "viên thuốc độc bọc đường". Chúng hấp dẫn, dễ gây nghiện nhưng có thể để lại tác động lâu dài lên nhận thức và tâm lý của trẻ.

Ngày nay, nhiều gia đình sắm điện thoại thông minh cho con để tiện liên lạc và phục vụ học tập. Thực tế, môi trường giáo dục hiện đại cũng đòi hỏi học sinh sử dụng thiết bị số như một công cụ học tập quen thuộc. 

Nhưng chính chiếc điện thoại ấy lại trở thành "cánh cửa" đưa trẻ tiếp xúc với game online, phim ảnh bạo lực, nội dung người lớn hay những giá trị lệch lạc khi các em chưa đủ khả năng phân biệt đúng - sai, dễ bị tác động tâm lý và có xu hướng bắt chước để khẳng định bản thân. 

Ở một lớp học thêm gần nhà, tôi đã giật mình khi nghe mấy cô bé chỉ học lớp 6, lớp 7 nói chuyện với nhau mà liên tục chửi thề bằng những từ ngữ tục tĩu. 

Đi tập thể dục công viên, tôi cũng từng gặp những cô cậu học sinh của một trường cấp 2 gần đó trốn học, đứa thì miệng phì phèo thuốc lá, không ngớt văng tục, chửi thề, có cặp đưa nhau vào chỗ vắng, ôm nhau, hôn hít như tình nhân trên phim. Ở xóm tôi, một bé gái học lớp 8 quan hệ với bạn trai cùng lớp đến có bầu, phải bỏ học nửa chừng...

Đáng lo hơn, nhiều chuyên gia cho rằng sự lan truyền của các nội dung bạo lực trên mạng xã hội, phim ảnh và game online đang góp phần làm gia tăng tình trạng bạo lực học đường. Khi trẻ chứng kiến quá nhiều cảnh đánh nhau, xúc phạm người khác mà không thấy hậu quả thực tế, các em dễ xem đó là điều bình thường và học theo như một cách thể hiện "bản lĩnh".

Tình trạng tội phạm ngày càng trẻ hóa cũng đang gia tăng đáng báo động. Theo thống kê, tỉ lệ trẻ dưới 14 tuổi gây án chiếm 5,2%, từ 14 đến dưới 16 tuổi là 24,5% và cao nhất là nhóm 16 - 18 tuổi, chiếm 70,3%. 

Ngoài nguyên nhân từ môi trường gia đình và tâm lý lứa tuổi, việc tiếp xúc quá sớm với nội dung độc hại trên không gian mạng được xem là một yếu tố đáng lo ngại.

Đừng để trẻ tự ‘bơi’ trên mạng xã hội

Tôi biết một em học sinh lớp 6, là con ngoan, trò giỏi, từng đoạt giải cấp huyện, cấp thành phố. Ba mẹ mua cho một chiếc điện thoại, cứ nghĩ để em có phương tiện, có điều kiện học tập tốt hơn, cũng là phần thưởng cho con. 

Vì công việc làm ăn tất bật, ba mẹ cũng không có thời gian quản lý con xem những gì trên điện thoại. Đang học hành giỏi giang, cô bé học cứ xuống dần, người lúc nào cũng mệt mỏi, đờ đẫn. Ba mẹ nghĩ con mình lo học nhiều quá nên sinh ra như vậy. 

Cho đến một ngày, con nói với mẹ: "Mẹ ơi, con thấy sao cuộc đời này chán quá. Con không muốn sống nữa!". Ba mẹ hoảng hồn đưa con đi bác sĩ tâm lý. Sau một buổi thăm khám, tiếp xúc, chuyện trò với cháu, bác sĩ kết luận: "Cháu bị ảnh hưởng bởi những cuốn phim, những câu chuyện bi lụy trên mạng xã hội nên mới sinh ra tư tưởng chán đời như vậy. Ba mẹ phải lưu ý đừng để con tự ý tiếp xúc với mạng xã hội, mà phải có kiểm tra, kiểm soát, cái nào cho cháu xem và cái nào phải hạn chế". 

Thật may, sau một thời gian điều trị tích cực của bác sĩ và sự quan tâm của gia đình, cháu đã dần trở lại bình thường, sống tốt, học giỏi như xưa.

Các bác sĩ tâm lý từng cảnh báo trẻ vị thành niên rất dễ bị ảnh hưởng bởi những nội dung bi lụy, tiêu cực hay kích động cảm xúc trên mạng xã hội. Nếu thiếu sự quan tâm và định hướng từ gia đình, trẻ có thể rơi vào khủng hoảng tâm lý mà người lớn không kịp nhận ra.

Mạng xã hội cũng đang tác động mạnh đến lối sống và hệ giá trị của giới trẻ. Thay vì thần tượng những tấm gương tích cực, một bộ phận thanh thiếu niên lại chạy theo sự nổi tiếng ảo, các trào lưu gây sốc hay những hình mẫu lệch chuẩn lan truyền trên mạng.

Không thể giao trẻ em cho mạng xã hội: Không cực đoan, không né tránh

Câu chuyện có nên cấm học sinh sử dụng mạng xã hội hay không đang có nhiều luồng ý kiến khác nhau.