Thanh tra Chính phủ vừa công bố thông báo kết luận thanh tra công tác quản lý thăm dò, khảo sát, quy hoạch, cấp phép, khai thác, vận chuyển đối với các mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng tại một số tỉnh thuộc khu vực phía Nam.

Kết luận do Phó tổng Thanh tra Chính phủ Lê Sỹ Bảy ký ban hành.

Sản lượng kê khai thấp hơn báo cáo

Kết quả thanh tra cho thấy sự chênh lệch đáng chú ý giữa số liệu kê khai thuế, phí và số liệu doanh nghiệp báo cáo cơ quan tài nguyên.

Thanh tra Chính phủ đã kiểm tra hồ sơ kê khai nộp thuế, phí của 14 mỏ, đối chiếu với báo cáo hằng năm và báo cáo kiểm kê trữ lượng của chủ đầu tư nộp tại cơ quan tài nguyên.

Kết quả cho thấy tại một số mỏ ở Bình Phước cũ, Đồng Nai và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, khối lượng khoáng sản chính và khoáng sản đi kèm đã kê khai nộp thuế, phí thấp hơn khối lượng báo cáo với Sở Tài nguyên và Môi trường.

Tại Bình Phước, riêng mỏ đá xây dựng xã Tiến Hưng, TP Đồng Xoài, chênh lệch tới hơn 600.000m³ đất bóc thải. Mỏ đá xây dựng xã Đồng Tâm, huyện Đồng Phú, chênh gần 97.000m³ đá và 101.000m³ đất bóc thải.

Qua kiểm tra thêm, Thanh tra Chính phủ phát hiện tại mỏ đá Tân Hưng, huyện Đồng Phú, chênh 49.000m³ đá; mỏ đá xã Lộc An, huyện Lộc Ninh của Công ty Thiên Phúc Bình Phước chênh 6,6 ngàn m³ đá và 81.000m³ đất bóc thải.

Tại một mỏ đá khác ở xã Lộc An, Chi nhánh Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Đức Minh Bình Phước, con số chênh lệch là 10.000m³ đá. Mỏ sét gạch ngói xã An Khương, huyện Hớn Quản, chênh 16,7 ngàn m³. 

Tại Đồng Nai, mỏ đá xây dựng Tân Cang 3, TP Biên Hòa, chênh 80.000m³ đá và 204.000m³ vật liệu san lấp. Mỏ đá Tân Cang 5 chênh 42.000m³ đá, còn mỏ đá Thiện Tân 5 chênh gần 22.000m³ đá.

Đáng chú ý, tại mỏ đá Soklu 4, huyện Thống Nhất, 7.619m³ vật liệu san lấp đã khai thác được thống kê báo cáo với Sở Tài nguyên và Môi trường nhưng chưa kê khai nộp thuế, phí. 

Việc áp dụng không đúng hệ số nở rời khi quy đổi từ đá nguyên khối sang đá nguyên khai còn dẫn tới chênh lệch 91.000m³ đá chưa được kê khai nộp thuế, phí, kết luận nêu.

Tại Bà Rịa - Vũng Tàu, Thanh tra Chính phủ cũng ghi nhận các trường hợp chênh lệch tại mỏ đá núi Ông Trịnh, mỏ đá ấp 4 xã Tóc Tiên và mỏ đá Lô 11C Phú Mỹ, với khối lượng từ hàng chục nghìn đến gần 100.000m³. Một số doanh nghiệp sau đó đã kê khai, nộp bổ sung thuế, phí.

Hơn 13,5 tỉ đồng giảm thu ngân sách

Theo Thanh tra Chính phủ, những chênh lệch trên cho thấy Sở Tài nguyên và Môi trường và cơ quan thuế tại Bình Phước, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu chưa thực hiện tốt cơ chế phối hợp quản lý hoạt động khai thác khoáng sản theo quy định.

Trong khi đó, quy định yêu cầu cơ quan thuế chuyển thông tin về sản lượng tài nguyên khai thác cho cơ quan tài nguyên để đối chiếu. Trường hợp sản lượng kê khai không phù hợp hoặc có dấu hiệu vi phạm, cơ quan tài nguyên phải thực hiện các biện pháp nghiệp vụ để xác định sản lượng khai thác thực tế và chuyển thông tin cho cơ quan thuế xử lý, kết luận nêu.

Thanh tra Chính phủ kết luận việc phối hợp không tốt đã dẫn đến một số mỏ có chênh lệch giữa khối lượng khoáng sản kê khai nộp thuế và khối lượng khai thác thực tế được chủ đầu tư báo cáo định kỳ.

Tại 13 mỏ được kiểm tra đã phát hiện vi phạm, số tiền tạm tính làm giảm thu ngân sách là gần 11,23 tỉ đồng. Thanh tra lưu ý hậu quả này có thể được khắc phục thông qua việc cơ quan có thẩm quyền rà soát, xác định cụ thể trên địa bàn toàn tỉnh để thông báo và thu nộp bổ sung.

Không chỉ chênh lệch sản lượng, Thanh tra Chính phủ còn xác định UBND tỉnh Bình Phước và Bà Rịa - Vũng Tàu xác định trữ lượng khoáng sản để tính tiền cấp quyền khai thác tại 2 mỏ đá xây dựng và 1 mỏ sét gạch ngói chưa đầy đủ, làm giảm thu ngân sách tạm tính thêm 2,29 tỉ đồng.

Như vậy, tổng số tiền tạm tính làm giảm thu ngân sách từ hai nhóm sai phạm được Thanh tra Chính phủ nêu là hơn 13,5 tỉ đồng.

Thanh tra Chính phủ cho rằng các hậu quả về kinh tế có thể được khắc phục thông qua việc rà soát, xác định lại và thu nộp bổ sung theo quy định.

Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm đối với các khuyết điểm, vi phạm thuộc UBND các địa phương, chủ tịch và phó chủ tịch UBND phụ trách lĩnh vực liên quan cùng giám đốc các sở Tài nguyên và Môi trường, Tài chính, Xây dựng trong các thời kỳ và các tổ chức, cá nhân liên quan.

Chủ tịch tỉnh Đồng Tháp chỉ đạo khẩn về khai thác khoáng sản

Ngày 26-4, ông Phạm Thiện Nghĩa - chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp - đã ký công văn khẩn gửi lãnh đạo các sở ngành và các đơn vị được cấp phép khai thác khoáng sản nhằm siết chặt các quy định, xử lý nghiêm khai thác khoáng sản trái phép.