Ngày 8-1, viện kiểm sát đã đề nghị mức án đối với cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Trần Việt Nga từ 12-13 năm tù.

Bà Nga bị đề nghị mức án cao thứ hai trong 55 người bị đưa ra xét xử. Người bị đề nghị mức án cao nhất 20 năm tù là ông Nguyễn Thanh Phong, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm.

Bà Nga bị cáo buộc phạm tội với vai trò chủ mưu, cầm đầu và phải chịu trách nhiệm hình sự với tổng số tiền 12,7 tỉ đồng mà các chuyên viên nhận hối lộ. Còn ông Phong bị cáo buộc chủ mưu cầm đầu, chịu trách nhiệm số tiền cấp dưới nhận hối lộ lên đến gần 95 tỉ đồng.

Chồng của bà Nga là ông Lê Hoàng (cựu Cục phó Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế) bị viện kiểm sát đề nghị mức án 3-4 năm tù.

Công bố bản luận tội, viện kiểm sát đánh giá hành vi phạm tội của nhóm cựu lãnh đạo, chuyên viên của Cục An toàn thực phẩm là đặc biệt nghiêm trọng nên cần phải xử lý nghiêm để đảm bảo tính răn đe.

Theo viện kiểm sát, cần phải có hình phạt nghiêm trị với những người giữ chức vụ cao có vai trò chủ mưu cầm đầu, nhận số tiền lớn thì phải chịu hình phạt cao hơn. Đồng thời viện kiểm sát cũng đề nghị tòa án xem xét vai trò của những người là cấp dưới, thực hiện theo sự chỉ đạo của cấp trên và hưởng lợi số tiền ít.

Gây khó buộc doanh nghiệp phải "bôi trơn"

Theo cáo buộc, bà Nga khi đương chức Cục phó Cục An toàn thực phẩm đã thường xuyên "hành" doanh nghiệp để từ đó tạo ra cơ chế ép họ phải chi tiền "bôi trơn" trong quá trình thực hiện việc thẩm xét hồ sơ, cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe.

Theo quy định của Nghị định 15/2018, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, dinh dưỡng y học, dùng cho chế độ ăn đặc biệt sẽ phải đăng ký nội dung trước khi quảng cáo. Cục An toàn thực phẩm thuộc Bộ Y tế sẽ là nơi cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo này.

Đầu mối tiếp nhận hồ sơ là Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và thông tin truyền thông. Sau khi tiếp nhận hồ sơ, Trần Thị Thu Liễu, Phó phòng phụ trách, sẽ phân công chuyên viên thụ lý, thẩm xét.

Nếu hồ sơ không đảm bảo thì cục sẽ ra công văn trả lại yêu cầu doanh nghiệp bổ sung và chỉ được phép một lần ra công văn trả hồ sơ.

Thời gian đầu bà Nga vẫn ký giấy xác nhận đúng hạn. Tuy nhiên sau đó bà Nga thường để hồ sơ quá hạn không ký duyệt hoặc trả lại hồ sơ với lý do không rõ ràng, không thuyết phục, không đúng với các quy định về quảng cáo.

Do đó một số cá nhân, giám đốc doanh nghiệp đã gọi điện hoặc trực tiếp đến Cục An toàn thực phẩm gặp chuyên viên thẩm xét để hỏi lý do chậm, muộn cũng như nhờ hướng dẫn sửa, bổ sung hồ sơ do nội dung yêu cầu không rõ ràng.

Trước tình trạng bị doanh nghiệp phản ánh nhiều lần, cấp dưới trực tiếp lên phòng làm việc của bà Nga để hỏi lý do thì nữ cục phó trả lời "để được duyệt hồ sơ thì phải có cơ chế rõ ràng".

"Cơ chế" mà bà Nga đưa ra là yêu cầu cấp dưới phải thu tiền trên mỗi hồ sơ. Bà Nga yêu cầu đưa ít nhất 2 triệu đồng cho lãnh đạo cục với mỗi hồ sơ, cáo trạng nêu.

Từ đó các chuyên viên đã yêu cầu các cá nhân, doanh nghiệp muốn được cấp đúng hạn thì phải chi tiền "bôi trơn" từ 2 - 8 triệu đồng/hồ sơ bằng hai hình thức tiền mặt và chuyển khoản.

Cách vợ chồng nữ cục trưởng "ăn chia" tiền hối lộ

Kết quả điều tra xác định từ chỉ đạo của bà Nga, các chuyên viên đã nhận tổng 12,7 tỉ đồng tiền "bôi trơn" của các doanh nghiệp để được duyệt nhanh nội dung quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe.

Số tiền thu được, các chuyên viên thống nhất ăn chia theo cơ chế chia cho Cục phó Trần Việt Nga (từ tháng 9-2024 đến khi bị bắt là Cục trưởng) từ 2 - 3,5 triệu đồng mỗi hồ sơ cấp phép.

Trần Thị Thu Liễu được chia 500.000 - 750.000 đồng mỗi hồ sơ, còn các chuyên viên nhận số tiền từ 200.000 - 300.000 đồng trở lên.

Tổng số tiền bà Nga hưởng lợi là 8 tỉ đồng. Bà Nga bị cáo buộc phạm tội với vai trò chủ mưu, cầm đầu và phải chịu trách nhiệm hình sự với tổng số tiền 12,7 tỉ đồng mà các chuyên viên nhận hối lộ.

Hành vi nhận hối lộ của chồng bà Nga được xác định xảy ra khi ông Lê Hoàng giữ chức Trưởng phòng tại Cục An toàn thực phẩm.

Ông Lê Hoàng đã thống nhất với cấp phó để cho các chuyên viên nhận tiền của các doanh nghiệp trong quá trình thẩm xét hồ sơ đăng ký công bố sản phẩm. Sau khi các chuyên viên nhận tiền sẽ tập hợp chuyển cho ông Lê Hoàng để đưa lên lãnh đạo cục.

Cụ thể, khi giữ chức Trưởng phòng quản lý tiêu chuẩn và kiểm nghiệm, ông Hoàng đã chỉ đạo các chuyên viên nhận tổng số tiền gần 2 tỉ đồng của các cá nhân làm dịch vụ công bố sản phẩm.

Trong số tiền này, ông Hoàng hưởng 485 triệu đồng, đưa cho Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong 500 triệu đồng.

Khi được điều chuyển giữ chức Trưởng phòng quản lý sản phẩm thực phẩm, ông Hoàng tiếp tục yêu cầu nhân viên nhận tiền và chuyển lại cho mình 5 triệu đồng mỗi hồ sơ của doanh nghiệp. Số tiền này Hoàng chia làm nhiều phần, chuyển cho cục trưởng 1,5 triệu đồng, cục phó phụ trách trực tiếp được hưởng 2 triệu đồng, phó phòng 300.000 đồng...

Ông Lê Hoàng bị cáo buộc phải chịu trách nhiệm với số tiền gần 7 tỉ đồng do các chuyên viên đã nhận hối lộ, trong đó ông hưởng lợi cá nhân chiếm đoạt gần 1 tỉ đồng.

Trong phần thẩm vấn, bà Nga phủ nhận việc chỉ đạo cấp dưới thu tiền doanh nghiệp mức 4 - 8 triệu đồng một hồ sơ. Bà khai chỉ gọi nhân viên hỏi việc lãnh đạo cục có được chia 2 triệu đồng một hồ sơ hay không.

Bà phân trần "không suy nghĩ gì nhiều" và nhận thức chưa đầy đủ về pháp luật chứ không câu kết với doanh nghiệp để bỏ qua các lỗi sai.

Còn cấp dưới Trần Thị Thu Liễu khai được bà Nga gọi lên phòng nói rằng các phòng ở cục đều có cơ chế cả, và hỏi mỗi hồ sơ lãnh đạo ký có được "chia" 2 triệu đồng hay không. Dù sếp không nói thẳng nhưng Liễu hiểu là bà Nga "yêu cầu, chỉ đạo" chứ không phải gợi ý.

Ông Lê Hoàng thì khai sau khi có chỉ đạo từ Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong, ông đã họp thống nhất toàn bộ phòng cùng các chuyên viên việc nhận tiền nhưng không nêu rõ mức tỉ lệ chia.

Chồng của cựu cục trưởng cho biết thêm từ tháng 12-2022 chỉ đạo cấp dưới không nhận tiền cảm ơn từ doanh nghiệp. "Lý do vì thời gian đó bị cáo nhận thức được nhiều vụ án liên quan nhận hối lộ nên đề nghị không nhận tiền cảm ơn nữa", ông nói tại tòa.

Cựu Cục trưởng An toàn thực phẩm bị đề nghị 20 năm tù vì cùng cấp dưới nhận gần 95 tỉ

Công bố bản luận tội, Viện kiểm sát cáo buộc đủ căn cứ xác định ông Nguyễn Thanh Phong, cựu Cục trưởng An toàn thực phẩm Bộ Y tế, để chuyên viên nhận tiền khi xét hồ sơ công bố sản phẩm, tổng 95 tỉ đồng.