Ngày 6-1, phiên tòa xét xử vụ đưa và nhận hối lộ hơn 100 tỉ đồng tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) tiếp tục phần thẩm vấn.

Chủ tọa tập trung xét hỏi cựu Cục trưởng Trần Việt Nga và các chuyên viên để làm rõ "cơ chế" thu tiền của doanh nghiệp khi làm hồ sơ quảng cáo sản phẩm.

Thu 4 - 8 triệu đồng một hồ sơ quảng cáo sản phẩm

Tại tòa, bà Trần Việt Nga khai từ tháng 11-2016 đến 9-2024 giữ chức Phó cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, sau đó thì giữ chức Cục trưởng đến khi bị khởi tố.

Từ tháng 8-2018, bà Nga được cục trưởng phân công ký giấy xác nhận nội dung quảng cáo đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe, trên cơ sở hồ sơ do Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Truyền thông trình lên.

"Thời điểm này trong cục đã tồn tại tình trạng doanh nghiệp đưa tiền cảm ơn chuyên viên khi làm hồ sơ", bà Nga trình bày.

Nữ cựu cục trưởng khai khi mới nhận nhiệm vụ ký giấy xác nhận quảng cáo, đã từng trao đổi với chuyên viên Trần Thị Thu Liễu về việc có nên lập đầu mối quản lý tiền "cảm ơn" của doanh nghiệp hay không và mỗi một hồ sơ lãnh đạo cục ký có được 2 triệu đồng/1 hồ sơ hay không.

"Khi đó Liễu trả lời bị cáo rằng không thể thực hiện vì hồ sơ quảng cáo đơn giản, dễ làm. Sau đó bị cáo không chỉ đạo, không ép buộc và cũng không yêu cầu các chuyên viên thực hiện việc này", bà Nga khai tại tòa.

Tuy nhiên nữ cựu cục trưởng thừa nhận trong quá trình ký duyệt hồ sơ, được 4 chuyên viên là Nguyễn Thị Hải Hà, Nguyễn Thị Việt Hà, Phùng Thị Thúy Hà và Trần Thị Lựu đưa tiền. Tiền được đưa trực tiếp tại phòng làm việc của bà Nga, chủ yếu bằng tiền mặt, đựng trong phong bì trắng.

"Thế ai là người đặt ra quy định thu của doanh nghiệp từ 4 - 8 triệu đồng một bộ hồ sơ", chủ tọa đặt vấn đề.

Bà Nga khai rằng mức thu từ 4 triệu đến hơn 8 triệu đồng/bộ hồ sơ là do các chuyên viên tự thỏa thuận với doanh nghiệp, "bị cáo không biết và không quy định".

Chủ tọa ngắt lời bà Nga, hỏi vặn: "Nếu bị cáo không đồng ý cho chuyên viên nhận tiền của các doanh nghiệp, cá nhân thì các chuyên viên có nhận tiền không?".

Ngập ngừng vài giây, bà Nga đáp: "Bị cáo cũng nhận thấy đây là lỗi của mình khi không có các biện pháp ngăn chặn hành vi như vậy. Nếu bị cáo không đồng ý thì các chuyên viên cũng không dám nhận".

Nữ cựu cục trưởng khai trực tiếp ký khoảng 16.000 - 17.000 hồ sơ quảng cáo sản phẩm của doanh nghiệp. Số tiền chuyên viên đưa, bà không ghi chép, thống kê nhưng thừa nhận con số cơ quan tố tụng cáo buộc hưởng lợi là 8 tỉ đồng.

Trả lời thẩm vấn, bà Nga phủ nhận cáo buộc "ngâm" hồ sơ để gây sức ép với doanh nghiệp. "Việc chậm trễ nếu có, chỉ diễn ra trong thời gian ngắn do hoàn cảnh gia đình, khi đó mẹ bị cáo phải điều trị dài ngày", cựu cục trưởng phân trần.

"Bị cáo có cố tình để lại các hồ sơ không ký không, có việc thông báo mỗi hồ sơ bao nhiêu tiền mới ký không", chủ tọa truy.

Trả lời, bà Nga khẳng định "không có chuyện đó".

"Trong quá trình làm việc bị cáo luôn cố gắng xử lý hồ sơ đúng thời hạn. Tuy nhiên qua quá trình điều tra bị cáo Liễu có nói rằng là bị cáo để hồ sơ chậm, không ký là do giai đoạn đó bị cáo vừa tiếp nhận nhiệm vụ từ cục trưởng, đồng thời mẹ bị cáo bị ốm phải nằm viện nên phải dành thời gian chăm sóc mẹ", bà Nga phân trần.

Bà Nga thừa nhận cáo trạng quy kết phải chịu trách nhiệm hình sự các chuyên viên nhận tổng số tiền 12,7 tỉ đồng, nhưng giải thích rằng "do nhận thức pháp luật hạn chế". Bà cho rằng mình không cấu kết với doanh nghiệp, không bỏ qua sai phạm và chỉ ký khi hồ sơ đầy đủ, đúng quy định. Kể cả trường hợp không đưa tiền, hồ sơ vẫn được bà giải quyết bình thường.

Trước lời trình bày trên, chủ tọa nhắc "đấy là lời khai của bị cáo tại phiên tòa còn các chuyên viên người ta khai khác".

Cựu Cục trưởng An toàn thực phẩm "nói nhỏ" mỗi chữ ký duyệt hồ sơ phải chi 2 triệu đồng

Trái ngược với lời khai trên, bà Trần Thị Thu Liễu (Phó trưởng phòng phụ trách lĩnh vực thông tin, giáo dục truyền thông), khẳng định từng được cục trưởng gọi lên phòng "nói nhỏ" về cơ chế thu 2 triệu đồng mỗi chữ ký duyệt hồ sơ.

Liễu khai, từ tháng 7-2018, cục trưởng giao bà Trần Việt Nga (khi đó là Cục phó) phụ trách và ký giấy xác nhận nội dung quảng cáo sản phẩm của doanh nghiệp.

Sau khi có quyết định phân công trên, một buổi sáng, bà Trần Việt Nga gọi Liễu lên phòng làm việc và "nói nhỏ" mỗi hồ sơ quảng cáo khi ký duyệt phải có 2 triệu đồng cho lãnh đạo cục, còn lại các phòng, trung tâm đều có "cơ chế".

Bị cáo Liễu cho biết từng "rất lo sợ" khi được cục phó chỉ đạo làm theo "cơ chế".

"Bị cáo có nói lại hồ sơ quảng cáo không làm như thế được, vì giấy xác nhận hồ sơ quảng cáo không phải giấy bắt buộc. Bị cáo không muốn thành lập cơ chế đối với việc ký xác nhận hồ sơ quảng cáo", Liễu khai tại tòa.

Liễu cho biết thêm, ban đầu chuyên viên đưa tiền nói "quà cảm ơn của doanh nghiệp" thì bị cáo từ chối. Tuy nhiên các chuyên viên nói rằng đây là tiền doanh nghiệp cảm ơn sau khi được cấp giấy xác nhận nên Liễu đã nhận.

"Tỉ lệ nhận tiền khi duyệt hồ sơ đề nghị quảng cáo có mức 4 triệu, mức 6 triệu, mức 8 triệu đồng là ai đề ra", chủ tọa hỏi.

"Bị cáo hoàn toàn không biết, cho đến thời điểm nhận kết luận điều tra bị cáo mới biết", Liễu khai tại tòa.

Tiếp tục khai, Liễu thừa nhận được các chuyên viên đưa tiền bằng cả hình thức chuyển khoản và tiền mặt. Tổng số tiền Liễu bị cáo buộc nhận hối lộ hơn 1,5 tỉ đồng.

Nhận 43 tỉ, cựu Cục trưởng An toàn thực phẩm khai 'nghĩ rằng phải ép doanh nghiệp mới là hối lộ'

Cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm khai mỗi một bộ hồ sơ trực tiếp ký duyệt thì được nhận 2-3 triệu. Ông nhận tổng 43 tỉ, nhưng nghĩ rằng "phải ép doanh nghiệp mới là nhận hối lộ", còn hỗ trợ họ làm đúng thì không phải hối lộ.