Chiều muộn 5-1, phiên tòa xét xử vụ đưa và nhận hối lộ hơn 100 tỉ tại Cục An toàn thực phẩm bắt đầu phần thẩm vấn.

Trước bục khai báo, cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong thừa nhận được cấp dưới đưa tiền mặt tổng 43 tỉ, nhưng khi đương chức ông nhận thức được doanh nghiệp cám ơn vì hướng dẫn họ làm đúng "thì không phải là hối lộ".

Mỗi chữ ký duyệt, nhận 2,5 - 3 triệu đồng

Ông Nguyễn Thanh Phong khai giữ chức Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm từ 1-1-2015 đến tháng 8-2024 thì nghỉ hưu. Ban đầu ông giao Cục phó ký duyệt hồ sơ công bố sản phẩm bảo vệ sức khỏe.

Theo ông Phong, từ khi Nghị định 15 có hiệu lực, do thời gian ký duyệt hồ sơ rút ngắn và các quy định chặt chẽ hơn nên số lượng hồ sơ tồn đọng lớn. Ông cũng nhận được nhiều tin nhắn, cuộc gọi phản ánh việc hồ sơ của doanh nghiệp bị quá hạn không lý do.

Để không kéo dài thời gian, Cục trưởng Phong chỉ đạo thêm cả phòng ban không có chức năng, nhiệm vụ trong lĩnh vực này tham gia xử lý hồ sơ.

"Sau đó anh em báo cáo lên rằng những doanh nghiệp bị trả hồ sơ có đề nghị chuyên viên hướng dẫn và họ đưa tiền", ông Phong khai.

"Theo quy định của Nghị định 15 thì các chuyên viên của cục có được thu tiền không?", chủ tọa đặt vấn đề. Ông Phong cúi đầu đáp "dạ không".

"Các cán bộ của cục thu bao nhiêu tiền trên một bộ hồ sơ?", chủ tọa truy.

Ông Phong phân bua rằng "khi anh em báo cáo chưa nói số tiền cụ thể bao nhiêu". Bị cáo cũng không quan tâm đến số tiền, mà chỉ đạo anh em đối với những doanh nghiệp đã đầy đủ hồ sơ thì không được gây khó khăn.

"Ngay tại thời điểm đó anh em chưa báo cáo thu bao nhiêu tiền. Bị cáo không nói đồng ý, mà yêu cầu cấp dưới làm như thế nào thì làm nhưng hồ sơ phải chuẩn", ông Phong phân trần.

Trước lời khai trên, chủ tọa hỏi vặn: "Nếu bị cáo không đồng ý, nhân viên có dám làm không?". Ông Phong cúi đầu đáp "dạ không".

Cựu Cục trưởng cho biết ban đầu không bàn bạc số tiền cụ thể, nhưng sau đó với mỗi một hồ sơ ông trực tiếp ký duyệt thì Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo an toàn thực phẩm sẽ đưa 2,5 - 3 triệu đồng.

Đối với mỗi hồ sơ do Phòng Quản lý tiêu chuẩn kiểm nghiệm hoặc Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm thẩm xét, ông Phong trực tiếp ký duyệt sẽ được ăn chia từ 1-2 triệu đồng.

Đối với những hồ sơ do Cục phó ký duyệt thì ông Phong được "ăn chia" từ 500.000 đến 1,5 triệu đồng một hồ sơ.

Dùng tiền hối lộ hỗ trợ gia đình, anh em và đồng nghiệp?!

Cựu Cục trưởng Phong khai đã ký duyệt tổng cộng hơn 20.000 hồ sơ công bố sản phẩm bảo vệ sức khỏe của doanh nghiệp. Tùy thời gian, ba đầu mối cấp phòng và trung tâm sẽ lên phòng làm việc và đưa tiền cho ông.

"Tổng số tiền bị cáo nhận từ ba đầu mối cấp phòng và trung tâm là hơn 43 tỉ. Khi đưa tiền các bạn có nói số tiền nhân với số hồ sơ nhưng bị cáo không nhớ. Anh em đưa bao nhiêu thì bị cáo biết bấy nhiêu", ông Phong khai.

Hưởng lợi số tiền lên đến 43 tỉ nhưng trước bục khai báo, cựu Cục trưởng Phong phân bua rằng khi đương chức không nhận thức được đó là nhận hối lộ.

"Tại thời điểm nhận tiền bị cáo nhận thức pháp luật không đúng, cứ nghĩ rằng hối lộ là khi doanh nghiệp làm đúng mà mình vẫn ép bắt chi tiền. Còn việc mình hỗ trợ doanh nghiệp làm hồ sơ cho đúng rồi nhận tiền thì không phải hối lộ", ông Phong khai tại tòa.

Cựu Cục trưởng cho biết đã dùng 43 tỉ nhận hối lộ để hỗ trợ gia đình, hỗ trợ ba người anh em ruột và các cháu. Ngoài ra ông khai dùng số tiền này để giúp đỡ đồng nghiệp và tài trợ cho các giải thể thao của đơn vị...

Ông Phong cho biết đã tác động gia đình để vợ và em trai nộp khắc phục toàn bộ số tiền bị cáo buộc hưởng lợi.

Theo cáo buộc, lợi dụng những khó khăn, bất cập trong quy định cấp giấy công bố sản phẩm, nhóm lãnh đạo, chuyên viên của cục đã gây khó dễ, "ngâm" hồ sơ của các doanh nghiệp. Sau khi trao đổi với các đơn vị, ông Phong ra chủ trương nhận tiền ngoài lệ phí quy định khi thẩm xét hồ sơ công bố sản phẩm. Mỗi hồ sơ từ 5 - 10 triệu đồng.

Đồng thời ông Phong cũng thống nhất cơ chế "ăn chia" số tiền nhận hối lộ. Cụ thể, Cục trưởng được chia 2,5-3 triệu đồng đối với một hồ sơ do trung tâm thẩm xét.

Đối với mỗi hồ sơ do Phòng Quản lý tiêu chuẩn kiểm nghiệm hoặc Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm thẩm xét, ông Phong sẽ được ăn chia 1-2 triệu đồng.

Viện kiểm sát cáo buộc trong 6 năm từ 2018-2024, 31 chuyên viên Cục An toàn thực phẩm đã trực tiếp nhận tổng số tiền 93,7 tỉ đồng của các cá nhân làm dịch vụ đăng ký bản công bố sản phẩm. Trong đó riêng Cục trưởng Phong được "ăn chia" hơn 43 tỉ.

Ông Phong còn bị cáo buộc chịu trách nhiệm với việc lãnh đạo, cán bộ của cục nhận hơn 1 tỉ trong hoạt động cấp giấy GMP, thẩm định nhà máy của Nguyễn Năng Mạnh (Chủ tịch HĐQT Công ty CP MediUSA).

Tổng số tiền nhận hối lộ ông Phong phải chịu trách nhiệm hình sự là gần 95 tỉ.

Chi tiết số tiền 34 cựu lãnh đạo, cán bộ Cục An toàn thực phẩm nhận hối lộ

34 người, từ cục trưởng, cục phó đến chuyên viên Cục An toàn thực phẩm bị tòa án đưa ra xét xử với cáo buộc nhận hối lộ tổng hơn 100 tỉ. Ngoài ra còn có 25 cán bộ khác nhận hàng tỉ đồng nhưng không bị xử lý hình sự vì “phạm tội với vai trò thứ yếu”.