Là thành phố năng động, sáng tạo, TP.HCM có những quyết sách được xem là đột phá, mang lại sự phát triển vượt bậc trên mọi lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực giáo dục. Báo Tuổi Trẻ tổ chức tuyến bài nhìn lại những dấu mốc tiêu biểu của ngành giáo dục TP.HCM trong thời kỳ đổi mới.

Tận mắt chứng kiến học sinh TP.HCM tự tin thuyết trình bằng tiếng Anh tại các cuộc thi học thuật quốc tế mới thấy trân trọng những "bước đi" từ 20 năm trước.

Mô hình tiên phong

Năm 1998, chương trình giáo dục quốc gia lúc ấy mới chỉ dạy tiếng Anh cho học sinh bắt đầu từ lớp 6. TP.HCM là địa phương đầu tiên trong cả nước chủ động triển khai việc dạy tiếng Anh cho học sinh, bắt đầu từ lớp 1. Đó là chương trình tăng cường tiếng Anh, được thí điểm từ năm học 1998-1999 tại Trường tiểu học Trần Hưng Đạo (phường Cầu Ông Lãnh) với 60 học sinh.

Sau đó mỗi năm thành phố lại mở rộng mô hình này ở nhiều trường tiểu học khác nhau. Đi cùng là công tác tuyển dụng - đào tạo giáo viên theo chuẩn riêng, đáp ứng việc giảng dạy tiếng Anh theo bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết chứ không dừng lại chủ yếu ở hai kỹ năng đọc, viết như trước đó.

Đến năm 2014, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM tiếp tục tham mưu và được UBND thành phố phê duyệt cho triển khai đề án 5695 ở 18 trường phổ thông với 600 học sinh. Đây là chương trình dạy - học các môn toán, khoa học và tiếng Anh tích hợp chương trình Anh và Việt Nam, bắt đầu cho học sinh lớp 1 (gọi tắt là chương trình tiếng Anh tích hợp).

Đặc biệt, chương trình này do giáo viên người nước ngoài trực tiếp giảng dạy. Thời điểm ấy dư luận cũng có nhiều ý kiến trái chiều về việc học sinh lớp 1 còn chưa đọc thông, viết thạo tiếng Việt thì làm sao học toán, khoa học bằng tiếng Anh?

Đến nay TP.HCM đã có hơn 30.000 học sinh thuộc 160 trường phổ thông công lập theo học chương trình tiếng Anh theo đề án 5695. Riêng chương trình tăng cường tiếng Anh đã được nhân rộng đến hầu hết các trường tiểu học trên địa bàn TP.HCM (trước sáp nhập). 

Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM cho rằng hiệu quả việc dạy tiếng Anh từ lớp 1 là rất tích cực, góp phần vào việc hình thành hệ thống ngữ âm chuẩn, xây dựng tư duy bằng tiếng Anh và nâng cao khả năng hội nhập cho học sinh.

Tự tin giao tiếp tiếng Anh

Trong tháng 11-2025, học sinh Trường tiểu học Nguyễn Thái Học, phường Bến Thành, TP.HCM đã đón hai đoàn học sinh Trường tiểu học Boon Lay Garden, Singapore và Trường tiểu học Dongsan, Hàn Quốc đến giao lưu học tập.

Phải tận mắt chứng kiến các học sinh lớp 4, lớp 5 của trường công lập này tự tin giao tiếp với bạn bè nước ngoài bằng tiếng Anh mới thấy khả năng hội nhập rất cao của học sinh TP.HCM. Các em không chỉ giới thiệu với bạn về truyền thống nhà trường, văn hóa Việt Nam, hướng dẫn bạn cùng tham gia hoạt động giáo dục, ăn trưa bán trú... mà còn tham gia những buổi học trực tuyến bằng tiếng Anh cùng với bạn, do giáo viên người nước ngoài đứng lớp.

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, việc mở rộng quan hệ giao lưu, hợp tác quốc tế hiện không chỉ dừng lại ở các trường THCS, THPT mà hiện nhiều trường tiểu học trên địa bàn thành phố cũng đang thúc đẩy nhiệm vụ này. Bởi học sinh tiểu học ở thành phố không chỉ giao tiếp tốt bằng tiếng Anh mà còn có thể tự tin thuyết trình bằng tiếng Anh ở các cuộc thi học thuật, nhất là các cuộc thi liên quan đến STEM.

Ngoài việc đa dạng hóa các mô hình học tập tiếng Anh (tổ chức cho học sinh học tiếng Anh với giáo viên bản ngữ, học tiếng Anh với phần mềm bổ trợ, học tiếng Anh thông qua hoạt động giáo dục STEM...), ngành giáo dục thành phố còn tính đến việc chuẩn hóa "đầu ra". 

Và Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố đã chủ động phối hợp với các tổ chức quốc tế (như ETS, Pearson...) để áp dụng các chuẩn chứng chỉ như TOEFL Primary, TOEFL Junior, PTE Young Learners...nhằm đánh giá năng lực sử dụng tiếng Anh của học sinh.

Ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, cho hay: "Số học sinh thi đạt khi dự thi lấy chứng chỉ quốc tế rất đáng khích lệ. Số học sinh tham gia đề án 5695 thi chứng chỉ quốc tế Pearson Edexcel có kết quả mức đạt (Pass) trung bình ba môn tiếng Anh - toán - khoa học là: bậc tiểu học 86%, THCS 92%, THPT 96% (thống kê trong 10 năm thực hiện đề án). 

Đa phần học sinh khi hoàn thành chương trình các cấp học đều đạt được trình độ tương ứng theo Khung năng lực ngoại ngữ sáu bậc của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tương đương các mức độ theo Khung tham chiếu châu Âu (CEFR)".

Ông Quốc nói thêm: "Nhiều học sinh có thể giao tiếp thành thạo bằng tiếng Anh, đặc biệt là trong các tình huống liên quan đến học thuật và khoa học; nhiều học sinh đã đoạt giải cao trong các cuộc thi toán và khoa học bằng tiếng Anh tại các kỳ thi toán quốc tế. Trong đó năm học sinh đạt điểm cao nhất thế giới trong các kỳ thi chứng chỉ quốc tế Pearson Edexcel".

Đây là một trong những lý do giúp cho thành phố đạt được thành quả liên tục tám năm liền dẫn đầu cả nước về điểm trung bình môn tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT (từ năm 2017-2024, năm 2025 là năm TP.HCM sáp nhập). Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến TP.HCM có nhiều học sinh đoạt giải nhất môn tiếng Anh trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia hằng năm.

Bước chuyển mình mạnh mẽ 50 năm của giáo dục TP.HCM

Triển lãm 50 năm ngành giáo dục TP.HCM khẳng định bước chuyển mình mạnh mẽ và tinh thần đổi mới được khai mạc sáng 18-11.